Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«шат» бўйича 97 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

97 та · 1-саҳифа / 5
шатак
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Узи юролмайдиган улов, транспорт воситасини бошқа уловга, транспорт воситасига тиркаб олиб юриш усули; тиркаладиган ёки тирковга оладиган нарса.

Қумри қатъият билан машинага югурди-да, кузовга ташлаб қўйган, шатак тиркаш учун ишлатиладиган сим арқонни судраб келтирди. — С. Аҳмад, Ойдин кечалар

У иккинчи қаторни охирламаёқ, бункери оқ олтинга лиммо-лим тўлганини кўриб, суюниб кетди. Дала четидаги шатаклар эса аллақачондан бери унга мунтазир эди. — Ш. Ғуломов, Ёрқин уфқлар

Директор устахонадан шатак билан аранг олиб чиқилаётган тракторни кўриб, азбаройи жаҳли чиққанидан, тилини тишлаб олаёзди. — Муштум

2. Қолоқ, ночор аҳволдан олиб чиқиш, судраш, юргизиш учун ёрдам берувчи шахс, нарса; ёрдам; кўмак.

Кечаги-на бошқаларнинг шатагига муҳтож бўлган бригада — бугун, қарабсизки, илғор. — Газетадан

Кучи кетиб, эплай олмаяпти, ёрдам қилиш керак, деб ёнингизга шатак берсак, асов отдек тепкилайсиз. — Қаҳрамоннома

  • Шатак қилмоқ Шатакка олувчи қилиб қўшмоқ. зўрлиги билан донғи чиққан тўриқ отни аравага қўшиб, унинг ёнига бошқа бир отни шатак қилиб, зўрға судраб келдик. — С. Айний, Қуллар
  • Шатакка олмоқ 1. Ўзи юролмайдиган улов ёки бирор транспорт воситасини бошқасига тиркамоқ, бошқасига тиркаб юргизмоқ, судрамоқ. Юки оғир от., олға интилмаса, ё шатакка олинади, ёки аравадан чиқариб, бошқа от қўшилади. — Шарқ юлдузиКўздан йироқлашган трактор кўп ўтмай машинани шатакка олиб қайтди. — Ўзбекистон қўриқлари;Кўпчилик йигитлар сакраб ерга тушиб, арқонни боғлаб, машинани шатакка олдилар. — Ш. Ғуломов, Бўз ер уйғондиЎцам-ўтмасам, хавотир эмасман. Биласиз-ку, раис, шатакка олиб юрган йигитмиз. — ҚаҳрамонномаБиз паст ҳосилли бригадалардан бирини шатакка олишга қарор бердик. — Газетадан
Тўлиқ мақола →
шатир
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

тақл. с. 1. Қуруқ шох-шабба, қамиш кабиларнинг ҳаракатга келиши, сув, ёмғир кабиларнинг урилишидан ҳосил бўлган товушни билдиради.

2. Ўйлаб ўтирмай, дабдурустдан, тўсатдан.

Опаси кўп кулар, ҳар ишни тез ва шатир, бееҳтиёт қилар, шунинг учун ҳам уйда бирор идиш-товоқ синса, албатта, ундан кўришар эди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

Тўлиқ мақола →
шатта
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от 1. Тепиб бериладиган зарб; тепки, тарсаки, шапалоқ.

2. Қилмишига кўра бериладиган зарба, дашном, сазо, жазо.

Қосимхўжаев халқнинг шаттасига ёʻлиқмаслик учун паст кўчадан ёʻрғалашга мажбур бўлган. — Муштум

Қора Аҳмаднинг жиноятлари суднинг қаттиқ шаттасини тақозо этади. — К. Алиев, Безори ҳужумни шиддатлатди

  • Шатта отмоқ Кейинги икки оёқ билан тепмоқ, тепинмоқ (от, мол ва шу кабилар ҳақида). Шу пайт от сўнани кўриб, шатта отди. Сидиқжон, худди от олиб қочадигандай, ваҳима билан ўзини эгарга отди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Шатта емоқ 1. Тепки емоқ; тарсаки ёки шапалоқ емоқ; Шарм-у ҳаёсиз бўлсанг, ҳар ерда ерсан шатта. Маъқул, билимдон бўлсанг, иззат-ҳурматинг катта. — МақолБироқ Назирий гапига яраша шатта ейди. — К. Яшин, Ҳамза
Тўлиқ мақола →
шатранж
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от 1. Шахматга ўхшаш қадимий ҳарбий ўйин.

[Навоий] Қип-қизил туркман гилами устида сочилиб ётган шатранж доналарини йиғиштирди. — Ойбек, Навоий

У шатранж устида баъзан хонга ҳам ҳазил ташлашдан тоймайдиган чоллардан. — С. Сиёев, Аваз

2. Шахмат 1.

Тўлиқ мақола →
шатакламоқ
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

фл. 1. Шатакка олмоқ қ. шатак.

Бузуқ автомобилни шатакламоқ. Ҳолоқ сехни шатакламоқ.

2. Бир-бирига тиркаб бириктирмоқ, шатак ҳолатига олмоқ.

Зўрайиб бораётган пўртана [ҳарбий кемаларни] бир-бирига шатак-лаган арқонни узиб ташлади. — Т. Рустамов, Мангу жасорат

Тўлиқ мақола →
шатирламоқ
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

фл. 1. “Шатир“ этган овоз чиқармоқ; шатир-шутур қилмоқ.

Қуруқ ўтин шатирлаб ёна бошлади.

Жимжит хонада тарновлардан тушаётган сувнинг шатирлаши эшитилиб турарди. — П. Қодиров, Уч илдиз

2. Жадал ёки шиддат билан ҳаракат қилмоқ; шахдам одим отмоқ.

Қирқ йигит тўп бўлиб, шатирлаб, бирдан келиб қолди. — Хушкелди

Тўлиқ мақола →
шатталамоқ
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

фл. Шатта отмоқ

[Майсара:] Ўғридан қочириб қўйдим, дейман. Лекин келиб бундоқ қуйруғингиздан ушласа, моо деб қўясиз-да, шатталайсиз. — Ҳамза, Майсаранинг иши

Ферма мудири ўчакишиб, бизни урмоқчи бўлган эди олдимиздан келса — суздик, орқамиздан келса — шатталадик. — Муштум

Тўлиқ мақола →