«qudalik» boʻyicha 12 ta natija
ot 1. Quda ekanlik.
Shu kishi bilan qudaligingizni bilaman.
2. Qudaga xos munosabat, mavqe.
[Qozi:] Dodxoning, ming qilsa, sizga qudalik hur-mati bor. — Hamza, Boy ila xizmatchi
ot Kuyov va kelinning ota-onalari (bir-birlariga nisbatan).
Xotin quda. Erkak quda.
Qudalar oʻrtasida roʻy beradigan anglashilmovchiliklar, janjallar aksar vaqt muzokara va murosa yoʻli bilan hal qilinadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Qudalaringni nima bilan kutishni boʻlsa oʻzing bilasan: tuya soʻyib chorlaganingda ham kelmaydirgan kishilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
sft. Qudasi bor.
ot Yosh xotin quda.
Qudamiz Mirzakarim qutidorga va qudachamiz xonimga yetib maʼlum boʻlgaykim, bizlar bunda sogʻ-salomatdirmiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
ot Xotin quda.
Qiz bilan yigitni koʻrgan qudagʻaylar gap-soʻz chuvalmasligi uchun tez orada unashib qoʻyishga erlarini qistay boshladilar. H. Nuʼmon va A. — Shorahmedov, Ota
ot Qudalardan birining barcha uzoq-yaqin qarindoshlari (ikkinchi qudalarga nisbatan).
Quda-andalar bilan bordi-keldi qilmoq.
Quda-andani oʻylagan oyim, senga butungina mahsi ham kiygizib yubormabdi. Mahsingni qara, oyoqqa ilib boʻlmaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar
ot Yigit va qizni unash-tirish marosimidan keyin xar ikkala oila aʼzolarining qarindoshlik holati, oʻzaro qarindoshlik munosabati.
Sherikchilik — bir yillik, qudachilik — ming yillik. — Maqol
Turgʻun aka Hamidani chaqaloqligida bir doʻstining oʻgʻliga beshikkertti qilib qoʻygan ekan. Un sakkiz yil qudachilik qilishibdi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
sft. Quda-andasi koʻp; bir necha oʻgʻil uylantirib, qiz chiqarib, koʻp oilalar bilan quda-andalik munosabatlari oʻrnatgan.
Quda-andali kishi. Quda-andali boʻlmoq.
fl. Oʻgʻil uylantirib yoki qiz chiqarib, kelin yoki kuyov tomon bilan oʻzaro quda boʻlmoq.
Bir necha vaqt shu yoʻsin Xushroʻyning raʼyiga qarab, er-u xotin zerikdilar-da, oʻzlaricha bir joyga qudalashmoqchi boʻladilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
ot Erkak va xotin quda; erkak va xotin qudalar; quda-andalar.
Oyjamol ertasiga Barchinning qoshiga bordi. Quda-qudagʻay boʻlib, bir-birini juda izzat qilib qoldi. — Yodgor
ot Quda-andalarning oʻzaro qarindoshlik munosabatlari.
Vohalar tarixan bir-biridan yiroq, avvaldan bordi-keldi qilmagan, quda-andachiliklar yoʻq. — M. M. Doʻst, Lolazor
погов.ирон. угощать (кого-л.), угодить (кому-л.) чужими вещами, быть щедрым за счет других, ≈ чужими руками жар загребать.
