Yerning dengiz va okeanlar qismi bilan qurshalgan oltita alohida qismlaridan har biri.KITA
Поиск
По запросу «qit» — результатов: 165
Фильтр
Словарные статьи
165 · страница 1 из 9ot Teriga, badanga biror narsaning tegishi, qitiqlashi tufayli yuzaga keladigan asabiy sezgi.
Qitigʻi tez odam. Qitigʻi yoʻq odam,
Begimxonning qitigʻi zoʻrligidan oʻzini tutolmay voy! deb yoniga tashlandi. — I. Raxim, Chin muhabbat
Buvasining bir tutamgina soqoli yuziga tegib, [bolaning] qitigʻini keltirib kuldirardi. — S. Anorboyev, Oqsoy
- Qitiq pariga (yoki patiga) tegmoq U [Ahmadjon] Aʼzamning tegajoqligini qoralardi: Qitiq parimga tegib nima qilarding! — F. Nasriddinov, Koʻngil
- Qitiq parini (yoki patini) yulmoq Men bularning qitiq patini yulib, rom qilib olmoqchiman. — A. Qodiriy, Obid ketmon
- Qitigʻiga tegmoq Gʻashini, achchigʻini keltirmoq, gʻashiga tegmoq. Sovuq javob Sodiq aminning qitigʻiga tegdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
- Qitigʻini oʻldirmoq 1. Gʻashi, achchigʻi kelmaydigan, choʻchimaydigan qilib qoʻymoq; Bu qoʻl erish koʻrinmasligi, hurkitmasligi uchun hozirdan uning koʻziga issiq koʻrinish, qitigʻini oʻldirish kerak. — A. Qahhor, Sarob
taql. s. Quruq narsalarni tirnaganda, bir-biriga ishqaganda, kemirganda hosil boʻladigan tovushni bildiradi.
rvsh. 1. Juda oz, ozgina, jinday.
Qitday mizgʻib olmoq. Oyoqlarida qitday madori yoʻq.
Gulsumbibi uyda qitday oʻtin, qitday koʻmir yoʻqligini soʻzladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. s. t. (asosan, takror holda — qitday-qitday). Spirtli ichimlikni bildiradi.
Bir safar Hoshimjon qitdayni otib keldi-da, yana yoʻlini toʻsdi. — J. Abdullaxonov, Toʻfon
- Qitday (qitday-qitday) qilmoq Spirtli ichimlik ichmoq. Ertalab tursam boshim birovnikiga oʻxshaydi. Qitday qildim-u, sening oldingga joʻnadim. — Shuhrat, Shinelli yillarZiyofat boshlandi, quyuq-suyuq tor-tildi, yeng ichida qitday-qitday ham qilindi. — Mushtum
sft. Asabga, gʻashga tegadigan qiliq, xatti-harakatlar qiluvchi, qildan qiyiq axtarib, kovlashtirish bilan shugʻullanib yuruvchi.
Kim buni bedazorga qoʻyib yuboryapti, deb yursam, sen ekansan-da, tirrancha! Mushtday holingdan otangga oʻxshab muncha qitmir boʻlmasang?! — Yoshlik
Bu safar u har narsadan bir illat qidiradigan ayrim qitmir odamlar timsolini yaratdi. — M. Yahyoyev, Ham kuldirib, ham oʻynatib
ot s. t. Qittay, ozgina.
ayn. Qitday.
Qittay suv. Qittay tuz. Qittay ichmoq. Qittay mizgʻib olmoq.
Osmon tiniq, koʻm-koʻk shishaday, Qittay bulut yoʻq. — H. Olimjon
qıtıqlı, qıtıqshıl
ot 1. Qitmir ekanlik.
[Shokirvoyning] Oddiy muomalasi ham dagʻallik, ming xil kesatiq. Buning ustiga qitmirligini ayting. — A. Muhiddin, Zeboning sevgisi
2. Qitmir odamlarga xos ish, xatti-harakat, qiliq.
U kovlashtirish, boshqalarning muvaffaqiyatidan ranjish barobarida, qitmirlik, fitnalik qilardi. — Mirmuhsin, Umid
Boʻriyev Samandarovning qitmirlik qilib, resurslar haqida maʼlumot bermaslikka uringanini payqadi. — A. Muxtor, Tugʻilish
Bir nechta qitʼalarga aloqador; bir nechta qitʼa oʻrtasidagi.
Qitʼalararo musobaqalar.
fl. ayn. Qitirlamoq.
fl. 1. Teriga, badanga tegib yoki tegizib, kulgi qistatmoq.
Bir-birini qitiqlab, hiringlashgan qizlar Nozikning soʻziga quloq solmadilar. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
2. fiziol. Qoʻzgʻatmoq, uygʻotmoq, taʼsir qilmoq (asabni, organizmni, ayrim aʼzoni).
Nerv uchlarini qitiqlamoq.
Ular [oziq moddalar] yetarli boʻlsa, toʻqlik markazi qitiqlanib, ishtaha boʻgʻiladi, kamayib ketganida esa ochlik markazi qitiqlanib, ishtaha ochiladi. — Fan va turmush
3. koʻchma Bezovta qilmoq, qoʻzgʻatmoq, kuchaytirmoq.
Qovurilayotgan kabob hidi dimogʻni qitiqlaydi. — Y. Muqimov, Qutlugʻ qadam
Bu gaplar kishilarning mudragan ruhlarini qitiqladi — P. Tursun, Oʻqituvchi
Xushboʻy yellar bilan dillar zavqini Qitiqlar orombaxsh, sevikli bahor. — X. Rasul.
4. koʻchma Gʻashini yoki achchigʻini keltirmoq, zardasini qaynatmoq.
Salimxonning kelishmagan tovushi uni qitiqladi va u ham qoʻshila boshladi. — A. Qahhor, Sarob
- Yurakni (yoki dilni, qalbni) qitiqlamoq Kishiga yoqib, shirin his-tuygʻular uygʻotmoq, rohat baxsh etmoq, zavq-shavq bagʻishlamoq. Mashinaning darchasidan kirayotgan oʻynoqi shabada dillarni qitiqladi. — T. Rasulov, Marhamat
fl. Qitir -qitir ovoz chiqarmoq.
Qalami yengil qitirlab, chiroyli harflar tushirmoqda. — Oybek, Navoiy
Nahotki ular shunchalik makkor! deb koʻnglidan oʻtkazdi xotin va yotoq eshigidan qitirlagan ovoz eshitib, betinchlandi. — Shuhrat, Shinelli yillar
fl. Qitiqlamoq feʼlining majhul nisbati.
ot 1. Qitiqlamoq feʼlidan sifatdosh.
Havoni qovurilgan goʻsht bilan koʻkpiyozning ishtahani qitiqlovchi oʻtkir boʻyi tutdi. — O. Yoqubov, Tilla uzuk
2. koʻchma Qoʻzgʻatadigan, bezovta qiladigan.
3. ayn. Qitiqlagich.
- Yurakni (yoki dilni, qalbni) qitiqlovchi Juda yoqimli; kishiga zavq-shavq bagʻishlaydigan, shirin his-tuygʻular qoʻzgʻatadigan. Yurakni qitiqlovchi kuy.
- Qitir Xonaga jimlik choʻkadi. Peroning qitir-qitiri eshitiladi. — SaodatMahmud aka priyomnikni burar, priyomnik qattiq hushtak chalar va qitir-qitir qilardi. — P. Qodirov, Uch ildiz
fl. Qitirlamoq feʼlining orttirma nisbati.
fl. Qitiqlamoq feʼlining birgalik va oʻzlik nisbati.
fl. Qitmirlamoq feʼlining majhul nisbati.
fl. Qitmirlamoq feʼlining birgalik nisbati.