Hayot Foundation лойиҳаси
Лойиҳа ҳақида
Ўз
Ўз

Қидирув

«қирқма» бўйича 23 та натижа

Филтр
Бўлим
Луғатлар Эртаклар Шевалар
Луғат тури
Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик
Тилга
Ўзбекча Русча Инглизча Қорақалпоқча Немисча Арабча Туркча

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

23 та · 1-саҳифа / 2
қирқма
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от 1. Қирқилган ёки қирқиладиган.

2. Қишга сақланадиган кечпишар, пўсти қалин, эти оч яшил қовун нави.

Полизлардаги оқ қировга асралган қирқма қовунлар ҳам узилди. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

  • Қирқма пиёз Кўки-барги олиниб, туби ерда иккинчи йилга қолдириладиган пиёз.
  • Қирқма милтиқ Стволи қирқиб қисқартирилган милтиқ. Қора қоплон иккита қирқма бешотар милтиқ ўқдонларини бирма-бир кўздан кечириб, отишга шай қилиб қўйди-да хуржунларга жойлади. — К. Яшин, Ҳамза
Тўлиқ мақола →
қирқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

ҚИРҚ 'ўттиз билан эллик оралиғидаги ўнлик миқдор'. Қ и р ҳ и г а чидаган ҳ и р ҳ бирига ҳам чида (Мақол). Қадимги туркий тилда қам шундай маънони англатган бу сўз асли қïрïқ тарзида талаффуз қилинган (ДС, 446), кейинроқ қïрқ шакли юзага келган (Девон, И, 333); ўзбек тилида ï унлисининг қаттиқлик белгиси ёʻқолган: қïрïқ > қïрқ > қирқ. Бу сўз охиридаги — (ï)қ қисми феълдан от ясовчи қўшимча бўлса керак, лекин манбаларда бу ердаги маънони англатувчи қïр— феъли ўз аксини топмаган

1. снқ сон 40 рақами ва шу ракам билан ифодаланадиган сон, миқдор. Қирқ кокил - майда ўрилган соч

Қирқ киши

Қирқ метр газмол

Қирқ сўм пул

Қирқ тонна юк

Қирқдан учни айирмоқ

Бир кун туз ичган жойга қирқ кун салом (бер) — Мақол

Қирққа чидаган, қирқ бирга ҳам чида — Мақол

Ўттизида эр атанган қирқида шер атанар — Мақол

Бир оз сабр қилсанг, қирқ кокил қилиб қўярдимки, орқангда толбаргакдай ҳилпирарди — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

2. этн. Киши вафотидан сўнг ўттиз еттинчи ёки ўттиз тўкқизинчи куни ўтказиладиган маросим

Ёʻлдош мотамсаро. Онасининг жанозаси, йигирмаси, қирқи, хатми қуръон деб анча чиқимдор бўлганга ўхшайди — Суннатилла Анорбоев, Меҳр, 1964

Тўлиқ мақола →
қирқиқ
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Қирқилган, қирқиб, кесиб ташланган.

Қулоғи қирқиқ ит. Думи қирқиқ от. Сочи қирқиқ хотин.

Чироқда олтинланган сочлари қирқиқ бир қиз у билан овора бўлди. — Ойбек, Қуёш қораймас

Чопар томонидан суйри, соқоли қирқиқ киши қоғозни юзида шодлик аломати пайдо бўлгани ҳолда ўқий бошлади. — С. Айний, Қуллар

Тўлиқ мақола →
қирқбўғин
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Майда барглари бирлашиб, найчасимон бўғинлар ҳосил қилиб ўсадиган кўп йиллик спорали ўсимлик (ер устки қисми тиббиётда ишлатилади).

Қазғоқни ёʻқотиш учун бир ош қошиқ майдаланган қирқбўғин, шунча миқдорда арника [кўп йиллик ўт] гулини икки стакан доғ сувга аралаштириб, қайнатиш зарур. — Саодат

Тўлиқ мақола →
қирқилмоқ
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

фл. Қирқмоқ феълининг мажҳул нисбати.

Дарахтнинг шохлари қирқилди.

Қирқилган беда,

Йигитнинг бўйи баланд, қомати келишган, қора соқоли иягида текис қилиб қирқилган. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

  • Қадами қирқилди Қадам босмайдиган, келмайдиган бўлди. Тили қирқилди Гапира олмайдиган бўлиб қолди. Хотини келиши билан тили қирқилган раис гунг ўтирар эди. — Ҳ. Ғулом, Сенга интиламан
Тўлиқ мақола →
қирққулоқ
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от Барги йирик, спорали ўсимлик; папоротник (илдизпоясидан тайёрланган экстракти гижжаларни ҳайдашда ишлатилади).

Масалан, қирққулоқ — папоротник гули хоҳ оилада, хоҳ идорада бўлсин, жанжалларни бартараф этар экан. — Газетадан

Тўлиқ мақола →
қирқоғайни

Атиргулнинг баланд бўлиб ўсадиган, майда сергул тури.

Қизлар сочлари ва чеккаларига садарайҳон, қирқоғайни гулидан маржон қилиб тақиб олишган эди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

Тўлиқ мақола →