Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«qirq» boʻyicha 33 ta natija

Filtr

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

33 ta · 1-sahifa / 2
qirq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

QIRQ 'oʻttiz bilan ellik oraligʻidagi oʻnlik miqdor'. Q i r h i g a chidagan h i r h biriga ham chida (Maqol). Qadimgi turkiy tilda qam shunday maʼnoni anglatgan bu soʻz asli qïrïq tarzida talaffuz qilingan (ДС, 446), keyinroq qïrq shakli yuzaga kelgan (Devon, I, 333); oʻzbek tilida ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qïrïq > qïrq > qirq. Bu soʻz oxiridagi — (ï)q qismi feʼldan ot yasovchi qoʻshimcha boʻlsa kerak, lekin manbalarda bu yerdagi maʼnoni anglatuvchi qïr— feʼli oʻz aksini topmagan

1. 40 raqami va shu rakam bilan ifodalanadigan son, miqdor. Qirq kokil - mayda oʻrilgan soch

Qirq kishi

Qirq metr gazmol

Qirq soʻm pul

Qirq tonna yuk

Qirqdan uchni ayirmoq

Bir kun tuz ichgan joyga qirq kun salom (ber) — Maqol

Qirqqa chidagan, qirq birga ham chida — Maqol

Oʻttizida er atangan qirqida sher atanar — Maqol

Bir oz sabr qilsang, qirq kokil qilib qoʻyardimki, orqangda tolbargakday hilpirardi — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

2. Kishi vafotidan soʻng oʻttiz yettinchi yoki oʻttiz toʻkqizinchi kuni oʻtkaziladigan marosim

Yoʻldosh motamsaro. Onasining janozasi, yigirmasi, qirqi, xatmi qurʼon deb ancha chiqimdor boʻlganga oʻxshaydi — Sunnatilla Anorboyev, Mehr, 1964

Toʻliq maqola →
qirqiq
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Qirqilgan, qirqib, kesib tashlangan.

Qulogʻi qirqiq it. Dumi qirqiq ot. Sochi qirqiq xotin.

Chiroqda oltinlangan sochlari qirqiq bir qiz u bilan ovora boʻldi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Chopar tomonidan suyri, soqoli qirqiq kishi qogʻozni yuzida shodlik alomati paydo boʻlgani holda oʻqiy boshladi. — S. Ayniy, Qullar

Toʻliq maqola →
qirqma
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot 1. Qirqilgan yoki qirqiladigan.

2. Qishga saqlanadigan kechpishar, poʻsti qalin, eti och yashil qovun navi.

Polizlardagi oq qirovga asralgan qirqma qovunlar ham uzildi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

  • Qirqma piyoz Koʻki-bargi olinib, tubi yerda ikkinchi yilga qoldiriladigan piyoz.
  • Qirqma miltiq Stvoli qirqib qisqartirilgan miltiq. Qora qoplon ikkita qirqma beshotar miltiq oʻqdonlarini birma-bir koʻzdan kechirib, otishga shay qilib qoʻydi-da xurjunlarga joyladi. — K. Yashin, Hamza
Toʻliq maqola →
qirqboʻgʻin
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Mayda barglari birlashib, naychasimon boʻgʻinlar hosil qilib oʻsadigan koʻp yillik sporali oʻsimlik (yer ustki qismi tibbiyotda ishlatiladi).

Qazgʻoqni yoʻqotish uchun bir osh qoshiq maydalangan qirqboʻgʻin, shuncha miqdorda arnika [koʻp yillik oʻt] gulini ikki stakan dogʻ suvga aralashtirib, qaynatish zarur. — Saodat

Toʻliq maqola →
qirqilmoq
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

fl. Qirqmoq feʼlining majhul nisbati.

Daraxtning shoxlari qirqildi.

Qirqilgan beda,

Yigitning boʻyi baland, qomati kelishgan, qora soqoli iyagida tekis qilib qirqilgan. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

  • Qadami qirqildi Qadam bosmaydigan, kelmaydigan boʻldi. Tili qirqildi Gapira olmaydigan boʻlib qoldi. Xotini kelishi bilan tili qirqilgan rais gung oʻtirar edi. — H. Gʻulom, Senga intilaman
Toʻliq maqola →
qirqquloq
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot Bargi yirik, sporali oʻsimlik; paporotnik (ildizpoyasidan tayyorlangan ekstrakti gijjalarni haydashda ishlatiladi).

Masalan, qirqquloq — paporotnik guli xoh oilada, xoh idorada boʻlsin, janjallarni bartaraf etar ekan. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
qirqogʻayni

Atirgulning baland boʻlib oʻsadigan, mayda sergul turi.

Qizlar sochlari va chekkalariga sadarayhon, qirqogʻayni gulidan marjon qilib taqib olishgan edi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Toʻliq maqola →