Hayot Foundation лойиҳаси
Лойиҳа ҳақида
Ўз
Ўз

Қидирув

«олишиш» бўйича 551 та натижа

Филтр
Бўлим
Луғатлар Эртаклар
Луғат тури
Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик
Тилдан
Ўзбекча Русча Инглизча Қорақалпоқча Немисча Франсузча Лотинча Туркча
Тилга
Ўзбекча Русча Инглизча Қорақалпоқча Немисча Франсузча Арабча Лотинча Қозоқча Туркманча Туркча Форсча

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

551 та · 1-саҳифа / 28
олмоқ
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

фл. 1. Нарсани ушлаб ёки бирор асбоб билан тутиб қўлга киритмоқ.

Ариқдан сув олмоқ.

Саодатхон капалак ушлагандек эҳтиётлик билан қутичани қўлига олди. — С. Зуннунова, Олов

Ўзбек ойим бурчакда бола кўтариб ўтирган Зайнабдан чақалоқни олиб, уни жомни тўкиб келишга буюрди. А. Қодирий, — Ўтган кунлар

Ёʻлчи кетмонни олиб, ишига жўнади. — Ойбек, Танланган асарлар

2) келишмоқ, розилигини олмоқ.

3. Қабул қилмоқ; ёлламоқ.

Ишга олмоқ. Болага энага олмоқ.

4. Бўшатмоқ, бекор қилмоқ, туширмоқ.

Сизни бугундан бошлаб ишдан олдик.

У аввалги директоримизнинг бошига туҳмат ёғдириб, ишдан олдирди. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати

5. Қирқиб, кесиб, тортиб, суғуриб чиқармоқ.

Тирноқ олмоқ. Қўйнинг жунини олмоқ. Соч олмоқ. Оёққа кирган тиканни олмоқ.

[Али охун] Дўпписи ичига тўғналган игнани олди. — Ойбек, Танланган асарлар

6. Ечмоқ, солмоқ.

Хотин бошидан жун рўмолини олди-да, бир-икки қоқиб, яна ўради. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

7. Туширмоқ, бўшатмоқ; холи қилмоқ.

Елкасидан юкини олмоқ. Машинадаги яшикларни олмоқ.

Уста Олим отнинг жиловидан қўлини олиб, сўради — А. Қодирий, Ўтган кунлар

8. Қўлга киритмоқ; эга бўлмоқ.

Даромад олмоқ. Пахтадан мўл ҳосил олдик.

[Ёʻлчи] Икки ярим йил бойнинг бўйинтуруғини судради. Нима олди? — Ойбек, Танланган асарлар

Феруза Йигиталиева шу олимпиада-да бир йил биринчи ўринни олди. — С. Аҳмад, Юлдуз

9. Емоқ, емоқ-ичмоқ, тановул қилмоқ.

Ҳаммаси сизнинг тегишингиз, ҳеч кимга қараманг. Балиқни олинг! — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

10. Ўзига сингдирмоқ, қабул этмоқ.

Рангни яхши оладиган ипак.

11. Пайдо қилмоқ, ҳосил этмоқ, йиғмоқ.

Яра йиринг олибди. Ғўзалар кўсак олди.

12. Айтмоқ, куйламоқ.

“Насруллойи”, Гиря ол! Ибодхўжа, Фиғонни ол! — Шукрулло, Сайланма

Зўр қўшиқлардан биттасини ўрганиб, катта тўйда ўртага чиқиб, бир олайки. — А. Кўчимов, Ҳалқа

13. Уйланмоқ, хотин олмоқ.

[Зуҳра:] Ёш қизни олганинг бир сари, энди буни ўқишдан қўйиб, курортга олиб кетаётганинг нимаси? — А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар

14. Харид қилмоқ.

Бу палтони неча пулга олдингиз? Ҳовли олма — қўшни ол. — Мақол

Анча нарса олдик Сенга бир жўра беқасам. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

15. Қўлга киритмоқ, қозонмоқ.

Обрў олмоқ. Эркинлик олмоқ. Дарсдан аъло баҳо олдим. Илмий даража олмоқ. Олқиш олган омондир, қарғиш олган ёмондир. — Мақол

Ўн беш кунлик синовдан кейин тракторчи номини олдик. — А. Қаҳҳор, Хотинлар

16. Кетказмоқ, ёʻқотмоқ.

Чаённинг заҳрини чаён олади. — Мақол

Фотиҳадан кейин Офтоб ойим куёвга қатиқ олиб чиқди ва Отабекнинг ичмаганига ҳам қўймай, ичингиз, ёʻл ғуборини оладир, деб қистай бошлади. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

17. Қопламоқ, чулғамоқ, ўрамоқ, тутмоқ.

Тўқайни ўт олган. Кабобнинг ҳиди бутун ҳовлини олди. Мени иситма олди.

Сен бундан кетмайсан омон, ўнгу сўлни олса туман. — Ёдгор

18. Эгалламоқ, ишғол қилмоқ, банд этмоқ.

Роял кўп жойни олди. Гўрўғли келиб, фалон шаҳарни олибди, деса семириб, эшикдан ичкарига базўр кираман. — Гулихиромон

Можаро устига Фосиҳ афанди кириб қолди. У тўғри айвонга чиқиб, мингбошининг пинжидан жой олди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

19. Қамаштирмоқ.

Тонг ёришиб, қамиш поялари офтоб тиғида лов-лов ёнаётганга ўхшаб кўзни олади. — С. Аҳмад, Уфқ

20. Етакчи феъл сифатида от туркумидаги сўзлар билан бирикиб, қўшма феъл ясайди, масалан,

амал олмоқ, авж олмоқ, аланга олмоқ, баҳра олмоқ, бош олмоқ, ёнини олмоқ, ёш олмоқ.

21. Равишдош шаклида бошқа феъллар билан бирикиб, қўшма феъл ҳосил қилади, масалан

олиб бермоқ, олиб бормоқ, олиб келмоқ, ола билмоқ, ола бошламоқ, ола келмоқ. Узум сув олиб қолди.

22. -и(б) аффиксли равишдошлар билан бирикиб, қўшма феъл ҳосил қилади ва иш-ҳаракатнинг ўзи учун бажарилганлигини билдиради, масалан

билиб олмоқ, тортиб олмоқ, етиб олмоқ, йиғиб олмоқ, суғуриб олмоқ, ёза олмоқ, қила олмоқ.

  • Бағрига олмоқ 1. Ўз қучоғига олмоқ, қучоқламоқ. Болани бағрига олиб, анча вақт йиғлади. — М. Маҳмудов, БулбулигўёКолхоз., буларни хурсандлик билан ўз бағрига олар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Қўлини олмоқ Қўлидан ушламоқ. Уста Олим Отабекнинг қўлини олиб сўрашди. А. Қодирий, Ўтган кунлар;
  • Қўлтиғига олмоқ 1. Қўлтиғига қистирмоқ, қўлтиқламоқ; Ёрмат эса Ёʻлчини ўз қўлтиғига олиб, бошқаларга қарши қўйишни истар эди. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Қўлтиғидан олмоқ Қўлтиғидан тутиб бормоқ ёки кўтармоқ. Ҳиқилдоғидан олмоқ Ҳиқилдоғидан, томоғидан бўғмоқ.
  • Амал олмоқ Ўсмоқ, ривожланмоқ, юксалмоқ (ўсимликлар ҳақида). Дарахтлар деярли ҳаммаси амал олиб, анча юксалиб қолган эди. М. М. — Дўст, Лолазор
  • Бўйнига олмоқ 1. Иқрор бўлмоқ. Бу шеърни ўқиган баъзи таниш-билишларим, қариликни бўйнига олиб қолибди-да, деб ўйлашлари мумкин. — Шукрулло, Сайланма;
  • Йиғим-теримни олмоқ Экинларни ўриб, териб ҳосилни йиғиштирмоқ. У йиғим-теримни олгандан кейин Фарҳодга кетиб, қиши билан ўша ерда қолиб кетди. — А. Қаҳҳор, Хотинлар
  • Тескарисига олмоқ Мен жўрттага баъзи гапларни тескарисига олиб кўрсам ҳам, у чурқ этмайди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Юз олмоқ Кун баралла кўтарилиб, қиёмга юз олди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
  • Қаламга олмоқ Ёзмоқ, хатга туширмоқ. Бу кун мен шу Ўтган кунларни қаламга олганимда ҳам, ўша ўзимни зериктирган фаслни ташлаб ўтишга мажбур бўлдим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Қарши олмоқ Кутмоқ, пешвоз чиқмоқ. Меҳмонларни нон-туз билан қарши олишди. — Газетадан
  • Қийиғига олмоқ Аксини тутмоқ, акс иш қилмоқ.
  • Қўй оғзидан чўп олмаган Бизнинг қишлоқда Ғофуржон деган қўй оғзидан чўп олмаган, бунинг устига ҳеч кими ёʻқ бир йигит бор эди. — А. Қаҳҳор, Хотинлар
Тўлиқ мақола →
олишмоқ
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

фл. 1. Олмоқ феълининг биргалик нисбати. Фикр олишмоқ.

Ошдан Емаган бўлсангиз, сиз ҳам олишинг, — деди бек. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Уришмоқ, курашмоқ, жанг қилмоқ; муштлашмоқ.

Қаҳҳор ва Озод олиша кетишди. Озод бир амаллаб унинг исканжасидан чиқаркан, қайта сўради: — Нима гап ўзи? — Ёшлик

3. кўчма Бирон-бир тўсиқни енгиш, уни бартараф этиш мақсадида тинимсиз ҳаракат қилмоқ.

Каналга келмаганлар пахта билан олишиб ётишибди. — С. Аҳмад, Уфқ

Бутун халқ Конибодомдан Учқўрғонгача чўзилган қурилишда тиним билмай меҳнат қилар, ер билан, тошу шағаллар билан олишарди. — С. Аҳмад, Уфқ

4. кўчма Баҳслашмоқ, ҳақ-ҳуқуқ талашмоқ, тортишмоқ; бир-бирини енгиш учун тиришмоқ.

Ҳакимбойваччанинг яқин дўстларидан бир киши Мирзакаримбойга орқаворотдан тип текизганини эшитиб, у билан узоқ замон олишган. — Ойбек, Танланган асарлар

Қудрат камбағаллар тарафини олиб, қишлоқ балохўрлари билан олишмаган кунини билмайди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

  • Бел олишмоқ Курашмоқ, кураш тушмоқ, беллашмоқ. Мен кўп давраларда бел олишганман. — С. Аҳмад, Уфқ
  • Ёқа олишмоқ Ёқасидан тутиб бўғишмоқ, уришмоқ.
  • Дон олишмоқ Хотини автобусда қайтаётиб, Эшқобил ферма сигир соғувчиси Ёрозгул билан дон олишиб юради, деган гапни эшитиб қолибди. — Ёшлик
  • Қўл олишмоқ Келишмоқ, бир тўхтамга келмоқ. Ҳар гал Мирвали Раҳимов билан учрашганда, қизиқчилик орасида, қўл олишганларини эслатиб қўярди. Раҳимов унга, сабр қилинг, деб қўярди. — С. Аҳмад, Жимжитлик
Тўлиқ мақола →
ола
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

сфт. 1. Оқ-қора, оқ-малла ва шу кабилар қоришиқ тусли (ҳайвонлар туси ҳақида).

Ола от. Ола ҳўкиз. Ола товуқ сомон сочар, ўз айбини ўзи очар. — Мақол

Бу пулга манман деган галанский [голланд] ола сигир олишингиз мумкин. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

2. Турли хил рангли, ёʻлли ёки гулли; чипор.

Ола (ёʻлли) беқасам. Илон чаққан ола арқондан қўрқар. — Мақол

Хонанинг тўридаги пўстак устида оппоқ соқоли кўксига тушган, катта саллали, ола чопонли домла ўтирарди. — П. Турсун, Ўқитувчи

3. кўчма Келишмовчилик, нифоқ, низо.

Олтовлон ола бўлса, оғиздагини олдирар. — Мақол

Овул ити ола бўлса, бўри келса бирикар. — Мақол.

[Тожибой:] — Ёʻқ, менинг фуқаром ичида оласи ёʻқ, — деди. — П. Турсун, Ўқитувчи

4. кўчма Тугал эмас, ҳаккам-дуккам, бир текис униб чиқмаган; чала.

Чигит сифациз экилиб, кўчат ола чиқса, кимга фойда-ю, кимга зарар? — М. Назаров, Жилвон жилвалари

  • Оқ ола Асосан оқ туси билан ажралиб турадиган ола-була.
  • Қора ола Асосан қора туси билан ажралиб турадиган ола-була.
  • Олачиқди Иттифоқи, ораси бузилди. Оқ пошшонинг аскарлари ўртасидан ола чиқиб, Уришмаймиз, уришса пошшо билан вазирлар уриша берсин, деб турган эмиш. — Ғ. Ғулом, Шум бола
  • Ола кўз, олакўз 1. Чақчайган катта кўз; Элмурод атрофига қараган эди олакўз завхоз ҳам саҳна олдида томоша қилиб турганини кўрди-ю, ўзининг бор-ёʻқлигини унутди. — П. Турсун, Ўқитувчи
  • Ола қарамоқ 1. Кўзларини олайтириб, ўқрайиб қарамоқ. Деҳқоновга ва унга танбеҳ бердим. Энди иккови ҳам менга ола қараб юрибди. — С. Нуров, Нарвон;— Сиз яхши кўрган бир қизга биров ола қараса, сиз нима қилардингиз? — деди. — Н. Сафаров, Уйғониш;Ултонни ҳеч ким бек қилгани ёʻқ, у ўзи ўзини бек қилиб, Қўнғиротга ола қаради. — Ёдгор
  • Оқ уй, ола баргак
Тўлиқ мақола →
олд
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Нарсаларнинг кузатувчига қараган қисми; пеш, юз.

Бинонинг олдига шиорлар осилган. Кўйлакнинг олди узунроқ бўлибди.

От олд оёқларини ирғитиб сапчиди-да, шамолдек учиб кетди. — С. Аҳмад, Уфқ

2. Нарсаларнинг илгари томонидаги ёки қисмидаги жой, ўрин.

Уйнинг олдини супуриб, жой қилмоқ.

Мастонга араванинг олдидан жой беришди. — А. Қаҳҳор, Мастон

3. (3-шахс бирлик шаклда) Бирор иш-ҳаракат, воқеа-ҳодиса ва шу кабилардан олдин бўладиган, рўй берадиган, ўтказиладиган.

Байрам олди мусобақаси. Сайлов олди кампанияси.

4. 3-шахс эгалик ва жўналиш, ўрин-пайт, чиқиш келишиклари аффикслари билан кўмакчи вазифасида қўлланади (олдида, олдидан).

  • Олдини олмоқ Хавф-хатарнинг юз беришидан илгари чорасини кўрмоқ; ёмон оқибатнинг юз беришига ёʻл қўймаслик. Урушнинг олдини олмоқ.Хотиринг жам бўл-син, дўстим, балонинг олдини олдим. — Ойбек, Навоий
  • Олд қўшимча
  • Тил олди товушлари
Тўлиқ мақола →
ўл-а
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

унд. с. Бирор кимса ўз қилмишига яраша жазо олганда ёки унинг қилмишлари ўйлаганидек натижа бермаган ҳолатда унга таъна сифатида айтиладиган ибора.

Тўлиқ мақола →
олам
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Бутун мавжудот, борлиқ, коинот, дунё.

— Айб менинг ўзимда, — деди у [бой] зардаси қайнаб. —

Олам бино бўлгандан бери яхшиликка — ёмонлик, хизматга — туҳмат бўлиб келган. — С. Айний, Дохунда

2. Бутун жаҳон, дунё, ер юзи ва ундаги инсонлар, халқлар

Пахтамизнинг шуҳрати бутун оламга машҳур.

Ҳакимбойваччанинг овозаси оламни тутади. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Табиатда мавжуд бўлган нарсаларнинг алоҳида бир тўпи, дунёси.

Ўсимликлар олами.

Титраш ўсимлик оламига ҳам ҳалокатли таъсир этади. — Фан ва турмуш

4. Ўзига хос хусусиятлари, мақсади, маслаги билан ажралиб турадиган ижтимоий гуруҳ, жамият.

5. Одамнинг маънавий, ички дунёси; ўзига хослиги.

Инсон руҳий оламининг энг нозик нуқталарини ҳис этиб, воқеа ва ҳодисаларнинг энг долзарб жиҳатларини бадиий акс эттирмоғим лозим бўлади. — ЎТА

6. Бирор соҳа, жабҳа.

Илм олами. Сиёсат олами.

У

энди Салимхондан кўп сўзлайди, ҳатто Салимхонни сиёсат оламига судрайди. А. — Қаҳҳор, Сароб

Фан оламида янгилик яратиш истаги унинг қалбини қамрай бошлади. — С. Кароматов, Олтин қум

7. дин. Бу дунё; мавжуд дунё.

Оламдан ўтмоқ.

Қутбиниса онаси оламдан ўтгандан буён энди оҳорли кийим кийиши эди. — С. Аҳмад, Уфқ

  • Ўн саккиз минг олам
  • Янги олам 1. Бирор ижтимоий формация ўрнини олган иккинчи, янги формация. Янги оламга кирган одамларнинг ҳаммаси оёғида эски оламнинг лойи билан кирган. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариУмрини шаҳарда, шовқинли сехларда ўтказган бу йигит учун қишлоқ мутлақо янги олам эди. — С. Аҳмад, Ҳукм
  • Бир олам 1. Ўзига хос бир дунё. [Нормат] 1940 йили [Москвадаги] қишлоқ хўжалик виставкасини кўргандаёқ: — Виставканинг ўзи бир олам, — деган эди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат;У Москавадан бир олам таассуротлар билан қайтди. — Т. Ашуров, Оқ от
  • Бошқа олам Хулқ-атвори бўлак, бошқача. От эса тамом бошқа олам, айниқса менинг қорабайирим. — Ҳ. Ғулом, Машъал
  • Жумла(и) олам Оламдаги ҳамма одам ёки нарса. Олтин тупроғингда жумла олам бор. — Ҳ. Ғулом
  • Икки оламда Ҳеч вақт, ҳеч қачон.
  • Олам гулистон Ҳаммасига ўша мошак сабабчи. Келинг, деб телефон қилмаганда, олам гулистон эди. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа
  • Оламҳодис Мабодо, эҳтимол, бўлиши мумкин, балки. Олам ҳодис, қўлга тушиб қолсанг, сўроқ кезида айбни фақат ўз бўйнингга олиб, орага мени қотиштирмайсан! — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Оламга сиғмай кетди Беҳад хурсанд бўлди. Кўрмайсизми: сувнинг шарпасини эшитиб, бечора [деҳқон]лар оламга сиғмай кетди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
  • Парвардигори олам Оллоҳ; оламнинг яратувчиси, халлоқи олам, худо. Парвардигори олам дуоларимизни мустажоб қилгай.
  • Подшоҳи олам
  • Ҳусн олами Ҳусндор кишилар, нозанинлар тоифаси. Бу уза-тиш (тўй) мажлисини жонли, руҳли ўтказмоқ учун барча қизлар ўзларининг энг асл, энг нафис кийимларини кийиб, фавқулодда ҳусн оламини яна бир қат, яна бир қайта безабдилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Тўлиқ мақола →
ўлан
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от айн. Ўт ИИ.

Кўм-кўк ўланлар ва уларнинг орасидан илон изи бўлиб, қуёшнинг нурида кумуш тасмадай ярқираб турган ариқ ва ариқчалар кўриниб туради. — А. Қаҳҳор, Сароб

Енгилгина эсган шамол димоққа турли ўлан исларини келтириб урар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Тўлиқ мақола →
ўлат
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от Одам ва ҳайвонларда ўлат таёқчаси қўзғатадиган ўткир юқумли касаллик; кўплаб ёки ёппасига ўлимга сабаб бўладиган касаллик, масалан, вабо.

Қишлоқлар узоқ давом этган ўлат ёки уруш натижаларида хароб бўлгандай вайронликка юз тутган. — А. Қаҳҳор, Сароб

Бу аҳвол умумий вабо ва ўлат эди. — С. Айний, Эсдаликлар.

  • Ўлат тегмоқ Ўлатга дучор бўлмоқ. Чиндан ҳам у ўзини танимаслик даражасида олдирган, ўлат теккан кишилардек, кўзлари ичига чўкиб кетган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар.
Тўлиқ мақола →
OLCD инглизча

on-line circuitрусчапроектирование схем с применением ЭВМ, проектирование схем в режиме диалога «человек-машина»ўзбекчаЭҳмларни қўллаган ҳолда схемаларни лойиҳалаш, «одам-машина» диалоги режимида схемаларни лойиҳалаш

Тўлиқ мақола →