Qidiruv

ot Odam va hayvonlarda oʻlat tayoqchasi qoʻzgʻatadigan oʻtkir yuqumli kasallik; koʻplab yoki yoppasiga oʻlimga sabab boʻladigan kasallik, masalan, vabo.

Qishloqlar uzoq davom etgan oʻlat yoki urush natijalarida xarob boʻlganday vayronlikka yuz tutgan. — A. Qahhor, Sarob

Bu ahvol umumiy vabo va oʻlat edi. — S. Ayniy, Esdaliklar.

ot Ola-bula, oq-qora, rango-rang.

Endigina rang solayotgan barkash nondek, olataroq togʻlar ortidan quyosh koʻtarilmoqda edi. — Oʻ. Umarbekov, Bahor nafasi

Har ketmon urganda, nami qochib, olataroq boʻlib qolgan yerdan yengil chang koʻtariladi. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar

Betartib tasir-tusur tovush; betartib ish va shu kabilar haqida.

Olatasir otishma.

Xalq qoʻrgʻonni mustahkamlashga kirishdi. Olatasir ish boshlandi. — Oybek, Navoiy

Toʻyimiz boʻlgandi. Nima boʻldi-yu, olatasir qiy-chuv boʻlib ketdi. — J. Sharipov,

Tashqari olatasir qiy-chuv boʻlib ketdi. — J. Sharipov, Xorazm

Tashqari olatasir boʻlib ketdi: kimdir yugurib oʻtdi, kimdir dodladi. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar

ot Chumchuqsimonlar turkumining qarqunoqlar urugʻiga mansub yirtqich qush.

— Astrobod osmon boʻlsa, Maymana qaro yer, — dedi Badiuzzamon, — He, lochinni olatoʻgʻanoqqa almashtirib boʻlarmi? — M. Osim, Karvon yoʻllarida

n disorder, confusion, disarray, disorderliness, untidiness, slovenliness

Alatau of Talas

погов. (букв. разговоров — с три короба, а дела — ни на грош), ≈ слов — мешок, а дел на вершок.

ot 1. Yuzaga kelgan, mavjud boʻlgan vaziyat, ahvol.

Jangovar holat. Harbiy holat. Shahar qamal holatda.

Ishlayotgan odamlar uni [Olaxoʻjani] bu holatda koʻrib, juda hayron boʻlib, ishdan toʻxtab qoldilar. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Hamma sergak tortdi, unga qulogʻini tutib jim qoldi. Bu holatdan foydalangan shayx soʻziga pardoz berib, davom etdi — K. Yashin, Hamza

Sherali ham bu toʻqnashuvdan Toʻlgʻonoy bilan yolgʻiz qolgandagi holatga tushdi. — S. Karomatov, Oltin qum

2. Jismoniy yoki ruhiy jihatdan boʻlgan ifoda, koʻrinish; qiyofa, avzo.

Asabiy holat. Kulgili holat. Ayanchli holat.

Men uning holatidan nimadir ichini kuydirayotganini bilib turardim. — S. Ahmad, Yulduz

Uning majaqlanib, tanib boʻlmas holatga kelgan yuzini oq shohi bilan yopib qoʻydilar. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

3. shv. Kuch-quvvat, darmon, mador; qudrat.

Gʻozning bir oyogʻi singan, bir qanoti mayib boʻlgan, oʻq tegib holati ketib, shu yerga yiqilgan. — Alpomish

Endi mendan holat ketdi, bek Shakar, Bu choʻllarda endi qoldim xor-u zor. — Shirin bilan Shakar

ot 1. Odilona ish tutish, odillik.

Yaqinda sudning hal qiluv qarori ham ijro eti,1di. Mulkimizni qaytarib oldik. Adolat tantanasidan mamnunmiz. — Gazetadan

Mahalla yoʻli — ezgulik, himmat va adolat yoʻlidir. — Gazetadan

2. Adolat (xotin-qizlar ismi).

ot Bola 1, 2 soʻzining kichraytirish-erkalash shakli.

ot 1. Biror ishga undab, ragʻbatlantirib berilgan maslahat, biror ishga ragʻbatlantirish.

Dalolat qilmoq (etmoq).

Keling, boy aka, shu bolani [qulbachchani] oling, — deb jiddiyroq dalolat qila boshladi dallol. — S. Ayniy, Qullar

Hatto parovoz mexanigi oʻrtoq Turgʻunboy Usmonov ham dalolat qilib koʻrdi — foydasiz. — Mushtum

2. esk. Dalil; dalillar; belgi, alomat.

Haligi eshitgan sirimning dalolatiga qarab, Komilbekning qotili Homid, degan fikrga tushdim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Lekin.xayr —

ayrilmoqqa dalolat emas — M. Shayxzoda, Yillar va yoʻllar

sft. Maʼlum holatga ega.

oʻzbekchaajratmoqruschaвыделять

ot 1. Ilmsizlik, qoloqlik, madaniyatsizlik, nodonlik.

Ayollar oʻtmishda hammadan koʻp zulm koʻrgan, hammadan koʻp jaholatda qolgan. — P. Tursun, Oʻqituvchi

2. ayn. Jahl 1.

Qutidor uyalish va oʻkinish orasida: — Jaholat kelsa, aql qochadir, qizim!— deb qoʻydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Sodiqjon boyvachchaning jaholati qanaqaligini u [Yusuf qiziq] yaxshi bilardi. — K. Yashin, Hamza

ot Kafil boʻluvchi narsa, shaxs.

Tashqi siyosatni mafkuradan toʻla xoli etish xavfsizlikni taʼminlashning muhim kafolatidir. — Gazetadan

Imzolangan davlatlararo bitimlarga soʻzsiz amal qilish — xavfsizlik kafolati va shartidir. — Gazetadan

n depression, despondency, grief, sorrow

ot Yaramas, jirkanch xatti-harakat, qabih, razil ish; tubanlik, razillik.

Goʻdak qalbi oq varaqqa oʻxshatiladi. Agar ona oʻzining teran allalari bilan shu varaqqa ezgulik va nafosat misralarini tushira borsa, unda razolat va qabohatga oʻrin qolmaydi. — Saodat

Mehrdan jannatga aylansin bagʻir, Razolatni yutsin jahannamiy choh. — A. Isroilov, Biz — dunyo odamlari

[Zuhra:] Ayni oʻrni-da! Sen mening ogʻzimga urma! Bunday razolatni koʻra turib, yuz burib ketolmayman. — N. Safarov, Kimga toʻy, kimga aza

ot 1. Juda yomon, nochor ahvol, abgorlik.

Safolatga tushmoq.

Koʻchaning ikki tomonida boʻgʻot tomli, qingʻir-qiyshiq xarob uylar, yarim qulagan devorlar oqshom qorongʻisida dardli manzara yasaydi, safolatdan, yoʻqchilikdan qoʻrqinch sukutga choʻkadi, qorongʻida asta-asta erib yoʻqoladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Yaramas xatti-harakat yoki xulq-atvor; razillik, razolat.

Hayot oyoqlariga odat, shariat kiygizgan razolat va safolat kishanlarini parchalab tashlayolmaganidan, haligacha yor koʻksiga bosh qoʻyib, Sevaman! deb aytolgani yoʻq. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

ot Biror shaxs, muassasa, tashkilot, davlat va shu kabilar nomidan ish qilish uchun berilgan huquq, vakillik huquqi.

Keng vakolat. Deputat oʻzining yuksak vakolatini saylovchilardan olgan.

[Imom Safar boʻzchiga:] Men sizga mirzodan xizmat soʻrab bering, deb vakolat bergan emas edim-ku! — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Vakolat yorligʻini qoʻlingdan tortib olib, oʻzingni Shohimardondan quvlaganim boʻlsin! — K. Yashin, Hamza

oʻzbekchabuzmoqruschaнарушать