Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«olasi» boʻyicha 110 ta natija

Filtr

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

110 ta · 1-sahifa / 6
olasi
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

Kimsadan olinishi, undirilishi kerak boʻlgan narsa; haq.

Xoʻjayinning uch-toʻrtta qoʻshni dehqonlardan olasi bor ekan, menga choʻtni qoʻltiqlatib oldilar, orqalaridan ergashib yurdim. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Yuring boʻlmasa, Xoldorxonnikiga, xoʻjayin, Qorakoʻzda ham jindak olasi bor. — Gʻ. Gʻulom, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
ola
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

sft. 1. Oq-qora, oq-malla va shu kabilar qorishiq tusli (hayvonlar tusi haqida).

Ola ot. Ola hoʻkiz. Ola tovuq somon sochar, oʻz aybini oʻzi ochar. — Maqol

Bu pulga manman degan galanskiy [golland] ola sigir olishingiz mumkin. — N. Aminov, Qahqaha

2. Turli xil rangli, yoʻlli yoki gulli; chipor.

Ola (yoʻlli) beqasam. Ilon chaqqan ola arqondan qoʻrqar. — Maqol

Xonaning toʻridagi poʻstak ustida oppoq soqoli koʻksiga tushgan, katta sallali, ola choponli domla oʻtirardi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. Kelishmovchilik, nifoq, nizo.

Oltovlon ola boʻlsa, ogʻizdagini oldirar. — Maqol

Ovul iti ola boʻlsa, boʻri kelsa birikar. — Maqol.

[Tojiboy:] — Yoʻq, mening fuqarom ichida olasi yoʻq, — dedi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

4. Tugal emas, hakkam-dukkam, bir tekis unib chiqmagan; chala.

Chigit sifatsiz ekilib, koʻchat ola chiqsa, kimga foyda-yu, kimga zarar? — M. Nazarov, Jilvon jilvalari

  • Oq ola Asosan oq tusi bilan ajralib turadigan ola-bula.
  • Qora ola Asosan qora tusi bilan ajralib turadigan ola-bula.
  • Olachiqdi Ittifoqi, orasi buzildi. Oq poshshoning askarlari oʻrtasidan ola chiqib, Urishmaymiz, urishsa poshsho bilan vazirlar urisha bersin, deb turgan emish. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola
  • Ola koʻz, olakoʻz 1. Chaqchaygan katta koʻz; Elmurod atrofiga qaragan edi olakoʻz zavxoz ham sahna oldida tomosha qilib turganini koʻrdi-yu, oʻzining bor-yoʻqligini unutdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Ola qaramoq 1. Koʻzlarini olaytirib, oʻqrayib qaramoq. Dehqonovga va unga tanbeh berdim. Endi ikkovi ham menga ola qarab yuribdi. — S. Nurov, Narvon;— Siz yaxshi koʻrgan bir qizga birov ola qarasa, siz nima qilardingiz? — dedi. — N. Safarov, Uygʻonish;Ultonni hech kim bek qilgani yoʻq, u oʻzi oʻzini bek qilib, Qoʻngʻirotga ola qaradi. — Yodgor
  • Oq uy, ola bargak
Toʻliq maqola →
oʻlasi qilmoq
  • Oʻlasi qilmoq Oʻlar holatga keltirmoq, chala oʻlik qilib tashlamoq. Oʻlasi qilib urmoq.Mardon ularning jalloblarning gapiga unamaganda, tovoniga behi tayoq bilan urib oʻlasi qildilar. — M. Osim, Elchilar.
Toʻliq maqola →
Mol olasi sirtida, odam olasi ichida.

Пестрота у зверей в шерсти, а у людей — внутри.

[Matqul:] Iye, qilar ishni qilib qoʻyib, endi «Tuya koʻrdingmi, yoʻq», deb turmoqchimisanlar. Ayyorligini qara-ya. «Mol olasi tashida, odam olasi ichida». [Маткул:] Натворили дел, а теперь хотите отнекиваться, мол, знать не знаю. До чего хитрый народ! «Пестрота у зверей в шерсти, а у людей — внутри». — И. Султон, Асарлар.

Toʻliq maqola →
olam
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Butun mavjudot, borliq, koinot, dunyo.

— Ayb mening oʻzimda, — dedi u [boy] zardasi qaynab. —

Olam bino boʻlgandan beri yaxshilikka — yomonlik, xizmatga — tuhmat boʻlib kelgan. — S. Ayniy, Doxunda

2. Butun jahon, dunyo, yer yuzi va undagi insonlar, xalqlar

Paxtamizning shuhrati butun olamga mashhur.

Hakimboyvachchaning ovozasi olamni tutadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Tabiatda mavjud boʻlgan narsalarning alohida bir toʻpi, dunyosi.

Oʻsimliklar olami.

Titrash oʻsimlik olamiga ham halokatli taʼsir etadi. — Fan va turmush

4. Oʻziga xos xususiyatlari, maqsadi, maslagi bilan ajralib turadigan ijtimoiy guruh, jamiyat.

5. Odamning maʼnaviy, ichki dunyosi; oʻziga xosligi.

Inson ruhiy olamining eng nozik nuqtalarini his etib, voqea va hodisalarning eng dolzarb jihatlarini badiiy aks ettirmogʻim lozim boʻladi. — OʻTA

6. Biror soha, jabha.

Ilm olami. Siyosat olami.

U

endi Salimxondan koʻp soʻzlaydi, hatto Salimxonni siyosat olamiga sudraydi. A. — Qahhor, Sarob

Fan olamida yangilik yaratish istagi uning qalbini qamray boshladi. — S. Karomatov, Oltin qum

7. Bu dunyo; mavjud dunyo.

Olamdan oʻtmoq.

Qutbinisa onasi olamdan oʻtgandan buyon endi ohorli kiyim kiyishi edi. — S. Ahmad, Ufq

  • Oʻn sakkiz ming olam
  • Yangi olam 1. Biror ijtimoiy formatsiya oʻrnini olgan ikkinchi, yangi formatsiya. Yangi olamga kirgan odamlarning hammasi oyogʻida eski olamning loyi bilan kirgan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariUmrini shaharda, shovqinli sexlarda oʻtkazgan bu yigit uchun qishloq mutlaqo yangi olam edi. — S. Ahmad, Hukm
  • Bir olam 1. Oʻziga xos bir dunyo. [Normat] 1940 yili [Moskvadagi] qishloq xoʻjalik vistavkasini koʻrgandayoq: — Vistavkaning oʻzi bir olam, — degan edi. — I. Rahim, Chin muhabbat;U Moskavadan bir olam taassurotlar bilan qaytdi. — T. Ashurov, Oq ot
  • Boshqa olam Xulq-atvori boʻlak, boshqacha. Ot esa tamom boshqa olam, ayniqsa mening qorabayirim. — H. Gʻulom, Mashʼal
  • Jumla(i) olam Olamdagi hamma odam yoki narsa. Oltin tuprogʻingda jumla olam bor. — H. Gʻulom
  • Ikki olamda Hech vaqt, hech qachon.
  • Olam guliston Hammasiga oʻsha moshak sababchi. Keling, deb telefon qilmaganda, olam guliston edi. — N. Aminov, Qahqaha
  • Olamhodis Mabodo, ehtimol, boʻlishi mumkin, balki. Olam hodis, qoʻlga tushib qolsang, soʻroq kezida aybni faqat oʻz boʻyningga olib, oraga meni qotishtirmaysan! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Olamga sigʻmay ketdi Behad xursand boʻldi. Koʻrmaysizmi: suvning sharpasini eshitib, bechora [dehqon]lar olamga sigʻmay ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Parvardigori olam Olloh; olamning yaratuvchisi, xalloqi olam, xudo. Parvardigori olam duolarimizni mustajob qilgay.
  • Podshohi olam
  • Husn olami Husndor kishilar, nozaninlar toifasi. Bu uza-tish (toʻy) majlisini jonli, ruhli oʻtkazmoq uchun barcha qizlar oʻzlarining eng asl, eng nafis kiyimlarini kiyib, favqulodda husn olamini yana bir qat, yana bir qayta bezabdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Toʻliq maqola →
oʻlan
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot Oʻt II.

Koʻm-koʻk oʻlanlar va ularning orasidan ilon izi boʻlib, quyoshning nurida kumush tasmaday yarqirab turgan ariq va ariqchalar koʻrinib turadi. — A. Qahhor, Sarob

Yengilgina esgan shamol dimoqqa turli oʻlan islarini keltirib urar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Toʻliq maqola →
oʻlat
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot Odam va hayvonlarda oʻlat tayoqchasi qoʻzgʻatadigan oʻtkir yuqumli kasallik; koʻplab yoki yoppasiga oʻlimga sabab boʻladigan kasallik, masalan, vabo.

Qishloqlar uzoq davom etgan oʻlat yoki urush natijalarida xarob boʻlganday vayronlikka yuz tutgan. — A. Qahhor, Sarob

Bu ahvol umumiy vabo va oʻlat edi. — S. Ayniy, Esdaliklar.

  • Oʻlat tegmoq Oʻlatga duchor boʻlmoq. Chindan ham u oʻzini tanimaslik darajasida oldirgan, oʻlat tekkan kishilardek, koʻzlari ichiga choʻkib ketgan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar.
Toʻliq maqola →
olacha
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot 1. Ingichka yoʻlli, odatda paxta ipidan, baʼzan ip va ipakdan toʻqiladigan mato.

Bir kiyimlik olacha. Olacha qop.

Un solingan olacha boʻz xalta ham ogʻzi ochiqligicha qolib ketaveribdi. — N. Maqsudiy, Laylatulqadr

Erali boshida yangicha gilam doʻp-pi, egnida ohorli olacha toʻn kiyib kelgan edi. — S. Ahmad, Jimjitlik

2. Ola-bula 1.

Olacha qovun.

Toʻliq maqola →
oʻlaksa
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. Oʻlgan narsa; oʻlik.

Baʼzan hurib qoladi Oʻlaksa qidirgan it. — Gʻayratiy

Devor kovagida mogʻor bosib yotgan oʻlaksaga qoʻl urib nima qilasiz. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

2. Oʻlar holatga yetgan, oʻta zaif, oʻlimtik.

Oʻlaksa ot. Oʻlaksa tovuq.

3. Shunday holatli narsaga nisbatli haqoratni bildiradi.

soliqni toʻlamaysan, yigʻim desa, joning boʻgʻzingga keladi, oʻlaksa! — M. Ismoiliy, Fargʻona t. o.

4. Oʻlaksaxoʻr.

Men bu soflikka oʻlaksa quzgʻunlar qoʻnishini istamayman. — A. Muxtor, Chinor

Toʻliq maqola →