Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«обида» бўйича 263 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

263 та · 1-саҳифа / 14
обида
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от 1. Қабр устига ўрнатилган ёдгорлик.

Украинанинг бу қишлоғида ватандошларимиз хотирасини абадийлаштириш учун рамзий қабр устига обида ўрнатилган. — Газетадан

2. Археологик ёдгорлик, узоқ ўтмишдан қолган моддий ёдгорлик.

Ўрта Осиё наққошлари қолдирган ва ҳозир давлат муҳофаза қилаётган обидаларда асрлар ёдгорлигининг изи бор. — Гулистон

Ёдгор Чаросга ғолибона қараб қўйди: — Эсингиздами, янги йил кўпи қадимий обидаларни замонавий қурилишларга қандай татбиқ эца бўлади, деган эдингиз. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Зеро, бу обидаларни топиш ва ўрганиш туфайли ўзбек халқининг ибтидоий давр тарихи [халқнинг] урф-одати ва эътиқодига оид янги маълумотлар билан бойитилди. — Газетадан

Тўлиқ мақола →
об
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Сув.

Бўлса — оби, бўлмаса — ёби. — Мақол.

2. Форс тилидан изофа шаклида бир бутун сўз тарзида ўзлашган бирикмалар, шунингдек, тенг боғловчили ёки боғловчисиз жуфт сўзлар таркибида келиб, уларнинг сувга, намлик ва захга алоқадорлигини билдиради (Имлода изофали бирикмалар яхлит сўз сифатида қўшиб, жуфт сўзлар чизиқча билан ёзилади). Масалан, — кўз ёши, об-ҳаво ёки об-у ҳаво каби.

Шийпонни айланиб кўриб, Зумраднинг кўнгли синди: ҳамон ўша байроқ, ўша гўшциз об-ёвғон, қўша қора қумғон, тол тагига осилган қадимий беланчаклар — С. Сиёев

Жуда об-у тобида, мазали пишган ҳолва, мураббо ёки овқатни ҳам халқимиз қиём бўлиб кетибди, дейди. — Н. Аминов

3. Ойнанинг (кўзгунинг) орқасига берилган сир, амалгама.

  • Об бўлмоқ Сувда ёки ёмғирда ивиб, шалаббо бўлиб кетмоқ.
  • Об бермоқ Сирламоқ, жило бермоқ, амалгама суртмоқ.
Тўлиқ мақола →
оби
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

1. Форсча изофалар таркибида келиб, шу сўз ёки сўз бирикмасининг сувга алоқадорлигини билдиради.

Обидийда, обираҳмат.

2. Тайёр ноннинг сарф қилинган унга нисбатан ошган оғирлиги.

Тўлиқ мақола →
обба

1. Ҳайрат, таажжуб билдиради.

— Обба, бобожон-эй, — дейман қувончдан энтикиб, — зап қутулиб кепсиз-да? — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати

2. Ачиниш, нафратни билдиради.

— Обба, — дея кўнглидан ўтказди Қорабоев. — Туфламасдан арца ҳам гўрга эди. — С. Аҳмад, Асарлар

— Обба иблис-эй, — деди устозим уф тортиб, — обба лаънати-ей, бу кеча яна ухламабди. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати

3. Зорланиш, норозиликни ифодалайди.

Обба Жайнақбой, бизнинг кампирнинг тоби қочибди. — Н. Сафаров, Уйғониш

Тўлиқ мақола →
оббо
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

1. Обба.

2. Болани ухлатиш алласи.

Оббо қилсин, алла-яй, ухлаб берсин, алла-яй! — Бойчечак

  • Оббо айтмоқ Болани алла айтиб ухлатмоқ. Оббо қил. Ухла.
Тўлиқ мақола →
обед
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от 1. Тушки овқат.

— Ҳой, нима бало бўлди? — деб аланглади Иноят оқсоқол. Бир шўхроқ йигит унга жавоб қилди: — Оқсоқол ота, эшагингиз сизни обедга чақиряпти. — С. Аҳмад, Уфқ

2. Тушки овқат вақти.

Обедда бир келиб кетинг.

  • Обед қилмоқ Тушки овқатни емоқ, тушда овқатланмоқ.
Тўлиқ мақола →
обод
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

сфт. 1. Кўркам бинолар, чиройли кўчалар, боғ-у роғлар билан гўзаллик касб этган, гуллаб-яшнаган.

Обод шаҳар.

Ватанни обод қилиш фидокорликдир. — Газетадан

Бақақуруллоқ сердарахтлиги, майдондаги бир-иккита оқ уйлари билан Қўғазордан хийла обод кўринар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Яхши қаров, парвариш билан етиштирилган.

Обод боғ.

Ҳирот музофотида Ҳурруд бўйида бир оила томонидан каттагина бир боғ обод қилинган эди. — С. Айний, Қуллар

Яхши ишласак, ўз турмушимиз фаровон, юрт обод бўлади. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар.

3. Халқ кўп йиғиладиган, гавжум ва сер-файз.

Обод парк,

Қишлоқнинг бу овлоқ жойи мактаб қурилиши бошланганидан буён обод бир сайлгоҳ бўлиб қолди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Қиш кечалари жуда узун, шунинг учун чойхоналар обод. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

4. Хурсанд, шод.

Кимдир тома билан дунё кезади, Кимдир ўксик дилни этади обод. — А. Орипов, Йиллар армони

5. Баъзи отларга ёки айрим сифатларга қўшилиб, шаҳар, қишлоқ ва шу кабилар номини ясайди, масалан,

Нуробод, — Ишқобод. Бекобод, Янгиобод

Улар Қурбақаобод мавзейига етиб, одамлардан Норматхўжанинг боғини суриштирди. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →
обрў
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от 1. Кишининг тутган иши ва яхши хислатлари туфайли жамоатчилик қошида топган эътибори; ҳурмат, нуфуз.

Директоримизнинг обрўйи баланд.

2. Шундай ҳурмат соҳиби.

Унинг [меҳмоннинг] ёнида ётган катта бир қора муқовали дафтар бу киши шубҳасиз Қамишкапанинг обрўларидан эканига далолат бериб турарди. — П. Турсун, Ўқитувчи

3. Шараф, ифтихор; фахр; шуҳрат, нуфуз.

Раис бўлар колхозчининг каттаси. Обрў бўлар ерга эккан пахтаси. Фозил шоир. Тошкент — ўзбекнинг санъати, товуши, Қувноқ музикаси, куйи, обрўйи. — Ғ, Ғулом

  • Обрўйини кўтармоқ (ёки оширмоқ) . Обрў(ни) сақламоқ. [Ўзбек ойим:] Ахир, менинг ҳам ўзимга яраша обрўйим бор: Тошкентда кимсан — Юсуфбек ҳожининг кўчиман. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Обрў кўрмоқ Жамоатчилик ўртасида эътибор, ҳурмат қозонмоқ. Шундай обрў кўрган бир киши келиб-келиб, наҳотки ўз қудасидан ва келинидан мунчалик обрўсизлик кўрса! — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Обрў олмоқ Ҳеч нарсаси ёʻқлигига қарамай, бор имкониятдан фойдаланмоқ, меҳмондўстликни жойига келтирмоқ (сир бой бермаслик учун).
  • Обрў орттирмоқ
  • Обрўйи бир (ёки уч) пул бўлди
  • Обрўйи кетди (ёки тушди, тўкилди) Шавла кеца-кецин, обрў кетмасин! — Мақол
  • Обрўйини кетказмоқ (ёки тўкмоқ, туширмоқ) Эътиборини, ҳурматини ёʻқ қилмоқ, беобрў қилмоқ. Шоқосимнинг муштуми ёʻғон, урушқоқ, обрўси тўкилишидан қўрқмайдиган, безбетроқ йигит эканини ҳам биларди. — Мирмуҳсин, Умид
Тўлиқ мақола →