Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ўҳ» бўйича 66 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

66 та · 1-саҳифа / 4
оҳ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Қувонч, завқ, қойил қолиш каби ҳис-туйғуларни ифодалайди.

Оҳ,одамлар! Эсласам, қалбимни қувонч, руҳимни шодлик қучади. — Ж. Жабборов, Севинч ёшлари

Оҳ, бу ёқимли ҳид қаердан келди экан. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати

Оҳ, гўзал жонон ҳаёт, сенда эрур озод киши. — З. Диёр

2. Соғиниш, интизорлик каби маъноларни ифодалайди.

— Кел, бир ўпай!— деди Абдуманноф. — Оҳ! Азиз оғайним! — А. Қаҳҳор, Оғайнилар

Баъзи вақтда унча-мунча пул ҳам сўраб оламан, Лекин чирт-пирт бўлиб, қўлдан учади-кетади. Оҳ, пул! Ойбек, — Танланган асарлар

— Оҳ, айланай, овсинжон, — деди бир жувон кулгидан ўзини тийиб, — кўзимиз довуччада бўлган замонлар қандоқ замонлар экан-а? — С. Зуннунова, Олов

3. Ачиниш, дард-алам, ҳасрат туйғусини ифодалайди.

Қани Гулнор? Қани жонони?— Оҳ, у ёʻқ. — Ойбек, Танланган асарлар

Оҳ, фалокат, падар лаънат! Шарманда қилдинг-ку охири! — Ҳамза, Танланган асарлар

4. Оғриқ, дард туйғусини ифодалайди.

/Заргаров дарров креслога ўтириб:] Оҳ! Воҳ! Суғур! Суғурсанг-чи! [Марасул омбурни чоғлаб:] Ҳозир Ҳозир. — А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар

5. Дод-фиғон, нола, афғон, зорланиш.

Оҳ тортмоқ (урмоқ, чекмоқ).

Эй, телба кечмишнинг тилсиз гувоҳи, Тингланар қалбингдан йилларнинг оҳи. — Ғайратий

Танҳо ётар эдим бўм-бўш қирғоқда, Тепамда юлдузлар чекар эди оҳ. — А. Орипов, Йиллар армони

Саид Жалолхон ишонган тоғи хусусидаги бу хабарни эшитиб, оҳ тортди. — А. Қаҳҳор, Башорат

Оғриқ аламидан тинмай оҳ урарди. — Мирмуҳсин, Темур Малик

Тўлиқ мақола →
оҳо
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

Кутилмаган воқеа ёки ҳодисадан таажжубланганликни ифодалайди. Маҳкам:

Салом алайкум. Оҳо, янги меҳмонлар-ку! — Т. Сафаров, Уйғониш

— Оҳо, агрономча, — деди Ҳамдам [Комилга] қошини чимириб, — далада роса пишибсан-ку. — Ҳ. Аҳмад, Ким ҳақ?

Тўлиқ мақола →
оҳу
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Чиройли қора кўзли кийик.

— Масалан, тоғлардаги оҳулар, ўрмондаги тўтилар, чамандаги булбуллар ҳам ёлғиз эмас, жуфт яшайдилар,— деди Анвар. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Қўлини тортиб, яна юзига нарда қилди ва оҳу чаққонлиги билан йигит ёнидан ўтиб, шипиллаганича югуриб кетди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

2. Нозик, сергак маҳбуба.

Хайр энди Қалбимда бир видо қолди, Хайр энди, сен кетдинг, бегуноҳ оҳу. — А.Орипов, Йиллар армони

Муҳаббатим, қайдасан, қалб ар-доғим, Жайрон кўзим, қирларда қолган оҳум. — М. Юсуф, Уйқудаги қиз

  • Оҳу кўз Оҳу кўзига ўхшаш чиройли кўз. Унинг оҳу кўзларида на мағрурлик, на бир бошқа маъно бор эди, — Ш. Холмирзаев, Оғир тош кўчса
Тўлиқ мақола →
оҳак
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от Оҳактошни ўта юқори (900° дан ортиқ) температурада куйдиришдан, пиширишдан ҳосил бўладиган оқ модда; калций оксиди (қурилиш, металлургия, кимё саноати ва бошқалар соҳаларда кенг қўлланади).

Оҳак қоришмаси.

Қизлар кўпроқ дарахтларга оҳак суриш, супуриб тозалаш ишларини бажарардилар. — С. Зуннунова, Олов

Эртага ишдан қайтаётиб, оҳак ола келсангиз, катта меҳмонхонани бўшатиб, оқлаб олардик. — А. Мухтор, Кумуш тола

  • Оҳак сути Пиширилган оҳактошнинг сувдаги эритмаси, сув қуйиб эритилган оҳак. Баъзи бир заҳарловчи моддалар оҳак сути билан ёʻқотилади.
Тўлиқ мақола →
оҳор
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от 1. Ип, газлама ёки кийимга пардоз бериш ёки қотириш учун ишлатиладиган модда; крахмал.

2. Шундай модда билан янги нарсага, кийимга берилган ишлов, пардоз.

3. Обрў; ҳурмат.

Ори ёʻқнинг оҳори ёʻқ. — Мақол

  • Оҳор бермоқ Оҳорлаб пардоз бермоқ, крахмалламоқ. Чит тўқилгандан кейин оҳор берилади. Бунинг учун кўп миқдорда крахмал керак. — Ойдин, Суҳбати жонон
  • Оҳори кетган (ёки тўкилган) ёки оҳордан тушган Кийилган, тутилган, эски. Оҳори кетган дўппи.Нодир Сайҳоний ҳар гал оҳори тўкилган, атрофини куя еб, тақир қилиб қўйган деворга осиғлиқ гиламни кўрганда, бу бевафо дунё ўзини хор-у зор бўлиб юрган кишиларга ўхшаб кўчага ирғитиб ташламагани учун парвардигори оламга шукроналигини изҳор қиларди. — Ёшлик
  • Оҳори тўкилмаган 1. Ёки оҳордан тушмаган Болтавой энди оҳори тўкилмаган беқасам тўн ўрнига елкасига ямоқ тушган гуппи киядиган бўлди. — С. Аҳмад, Қадрдон далаларУнинг [Элмуроднинг] солдатча камари ҳали оҳордан тушмаган эди. — Шуҳрат, Шинелли йилларОҳори тўкилмаган гап.
  • Оҳорини тўкмоқ 1. Янги нарсани кийиб, тутиб эскиртмоқ, пардоздан туширмоқ; Оғзингизга қараб гапиринг, ўғлимнинг оҳорини тўкяпсиз. Ўғлим санъаткорларнинг султони бўлади. — Ш. Саъдулла, Икки билагузук
Тўлиқ мақола →
оҳанг
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от 1. Бир-бирига уланган, уйғунлашган ёқимли товушлар оқими.

Ариқдан майин оҳанг билан сув оқар. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

2. Турли товушларнинг маълум бир тартибда уйғунлашиб, мусиқий бутунлик ташкил этган бирикмасидан иборат мусиқа асари; куй.

Бу ашуланинг оҳанги жуда яхши экан!

Буларнинг [шеърларнинг] ҳаммаси деярли газетада босилар, баъзиларини болалар оҳангга солиб, саҳналарда ашула қилиб айтар эдилар. — А. Қаҳҳор, Сароб

3. Нутқда маънога қараб овознинг кўтарилиши ва пасайиши; интонация.

Буйруқ оҳанги, Сўроқ оҳанги. Тинч (босиқ) оҳангда сўзламоқ.

У

вақтларда мен шеърларнинг маъносини тўла тушунмасам ҳам, уларнинг ўқишдаги оҳанги мени завқлантирарди. — С. Айний, Эсдаликлар

Зиёдахон баъзи жумлаларни маъносига мос келмайдиган оҳангда ўқиб, тингловчиларга уқтира олмагани учун, ҳикоянинг давомини Иброҳимовнинг ўзи ўқиди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

4. Сўзловчининг ички ҳис-туйғуларини ифодалайдиган талаффуз услуби.

Аразлаган оҳангда сўзламоқ. Йиғламсираган оҳангда гапирмоқ.

Ойша хола қалбдан силқиб чиққан меҳрибон бир оҳангда гапирди. — С. Зуннунова, Кўк чироқлар

Гулнор тўғрисида сўзлаганда, товушига сирли оҳанг берди. — Ойбек, Танланган асарлар

Кечир демоқчисиз, — деди Инобат майин, аламли оҳанг билан. — Х. Тўхтабоев, Фелетондан сўнг

5. Нарсаларнинг ўзаро қўшилишидаги мослик, уйғунлик.

Бўёқларнинг нафис оҳанги бениҳоят нозик товланар эди. — Ойбек, Навоий

  • Ҳар (ёки юз, минг) Оҳангга солмоқ Гоҳ ундоқ, гоҳ бундоқ қилиб кўрмоқ. Дангасага иш буюрсанг, ўзини ҳар оҳангга солади.
Тўлиқ мақола →
оҳ-воҳ
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от Оҳ-афғон.

Бундан қутулиш учун оҳ-воҳ, йиғи-сиғи сира фойда бермайди. Қулчиликдан чиқмоқчи бўлсак, курашга бел боғлашимиз керак. — Ойбек, Танланган асарлар

  • Оҳ-воҳ қилмоқ 1. Оҳ-фиғон чекмоқ, дод-вой қилмоқ; азобланмоқ. Қон ҳиди оч бўриларни шу қадар маҳлиё этгандики, на ўқлар овози, портлаш даҳшати, на жон бераётганларнинг оҳ-воҳ қилишлари уларга таъсир қиларди. — ЁшликЭшикда оҳ-воҳ қилганча жиккак кампир пайдо бўлди. — Н. Норқобилов, ТўқнашувИкки чаккасида соч ўстирган, қаншари паст сартарош йигит аввал оҳ-воҳ қилиб, иккиқат бўлган қизни ташлаб қочиб кетган эди. — Мирмуҳсин, Умид
Тўлиқ мақола →
оҳакли
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

сфт. Таркибида оҳак бўлган, оҳак аралашган; оҳакдан қилинган.

  • Оҳакли сув Тиндирилган оҳак сути, ўювчи калцийнинг тиниқ эритмаси.
Тўлиқ мақола →
оҳиста
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

сфт. 1. Аста, қаттиқ овоз чиқармасдан, секингина.

Оҳиста гапирмоқ. Деразани оҳиста ёпмоқ.

— Раҳмат Раҳимжон ака! —

деди Раъно секин. Деди-ю, энтикди, сўнгра чуқур нафас олиб, оҳиста такрорлади: — Катта раҳмат! — О. Ёқубов, Баҳор кунларидан бирида

Аваз уйғоқ эди, отаси билан оҳиста гаплашиб кираётган кишининг товушини эшитди-ю: Яна бир ҳамдард шекилли, деб шифтга қараб ётаверди. — С. Сиёев, Аваз

2. Шошмасдан, секин, аста; шов-шув кўтармасдан.

Раъно оҳистагина Анварнинг ёнига келиб, супага суянди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Умид киришда оҳиста у ёқ-бу ёққа қараб киргани билан, чиқишда мушукдек эпчиллик билан зинапоялардан тушди. — Мирмуҳсин, Умид

3. Билинар-билинмас, сал-пал, зўрға пайқаб оладиган даражада.

Кўзни оҳиста очиб, юммоқ. Бошни оҳиста чайқамоқ. Ой оҳиста силжимоқда.

Қайғуга ботган кўзларини юмиб, бошини оҳиста ирғади. — Саодат

Пастдан шоша-пиша чиқиб келаётган врачнинг шарпасини сезгач, хиёл қўзғалиб, оҳиста кўзини очди. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

4. Ҳовлиқмасдан, босиқлик билан, ётиғи билан.

Воқеани оҳиста баён қилмоқ.

Сизга шундай вазифа юкланди: укангиз, синглингиз, хўш, яна ким бор — шуларга оҳиста тушунтирасиз, яъни улар Мирзакаримбой отамга араз қилмасинлар. — Ойбек, Танланган асарлар

5. Билдирмай, билинтирмай, ошкор қилмай, яширинча.

Оҳиста ишора қилмоқ.

Замира Очилнинг ўтли қарашларини аввалдан ҳис қилар, лекин уларда суқлик сезмас, аксинча, кўз-кўзга тушганда, йигит оҳиста кўзини олиб қочар ва уялиб, ўзини мумкин қадар тортиб юрар эди. — П. Қодиров, Уч илдиз

Шийпон яқинига бориб, оҳиста мўраласам, каттакон гужум тагида Холчучук ўтирибди. — Саодат

6. Эҳтиётлик билан, авайлаб, астагина.

Ярани оҳиста боғламоқ. Беморни оҳиста ётқизмоқ.

Қайғу билан чарчаган қизнинг кўзлари юмила бошлади. Ёʻлчи унинг бошини кир ёстиққа оҳиста қўйди. — Ойбек, Танланган асарлар

Қамчи билан Мавлон ака Ботиралини оҳиста кўтариб, аравага олдилар. — \. Ғулом, Машъал

7. Тинч, осойишта.

Бу қишлоқда ҳаёт оҳиста ва бир маромда кечарди. — Шарқ юлдузи

8. Енгил, осонгина.

Самолёт оҳиста Андижон тупроғига қўнди. — Ёшлик

Тўлиқ мақола →
оҳорли
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

сфт. 1. Оҳор берилган, оҳорланган.

Оҳорли чит.

2. Оҳори кетмаган, тутилмаган; кийилмаган, янги.

Эрали бошида янгича гилам дўппи, эгнида оҳорли олача тўн кийиб келган эди. — С. Аҳмад, Жимжитлик

Тўхта холанинг ўзи ҳам оҳорли кўйлагини кийиб, оқ дока рўмолини ўраб олган. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Тўлиқ мақола →
оҳ-нола
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Оҳ-афғон.

Оҳ-нола қилмоқ.

Дадажон, раҳмингиз келмайдими? Биз сизни соғиниб, юракларимиз эзилди-ку, жон дадажон, деб қилган оҳ-у нолалари ёдига тушди. — Ҳамза, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →
оҳангли
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

сфт. Маълум бир оҳанг ёки куйга эга, маълум бир оҳанг, куй билан ифодаланадиган, чалинадиган, айтиладиган; оҳангдор.

Бир турли, бир оҳангли нафис, мусиқавий товушлар кишининг борлиқ вужудига, қон томирларига ажойиб бир ўзгариш берган эдилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Тўлиқ мақола →