Qidiruv

ot 1. Kishining oʻz obroʻyini ulugʻlash va ardoqlash his-tuygʻusi; oriyat, diyonat, vijdon.

Nomusini yerga bukmoq. Nomus va gʻayrati bor odam mehnatdan qoʻrqmaydi. Nodon bilan yurma, Nomusingni bukma. — Maqol

2. Xijolat tortish his-tuygʻusi; uyat-andisha, sharm, hayo, or.

Nomusga qoʻymoq.

[Jamila:] Hayo benomusda boʻlmaydi! Hayosizda nomus boʻlmaydi. — Hamza, Boy ila xizmatchi

Nomus! Nomus er kishini oʻldiradi-ya! — Shuhrat, Shinelli yillar

[Hayitjon:] Otasi bechora boʻlsa, qancha vaqt el-xalqdan nomus qilganidan, allaqanday shaharlarga badargʻa boʻlib, yaqinda keldi. — Hamza, Paranji sirlari

3. Qiz pokligi, bokiralik, iffat, qizlik.

Baxtsiz onalarning koʻz yoshlari, bolalarning, qizlarning tahqirlangan nomusi uchun soʻnggi nafasgacha kurashing. Oʻlim, tiz choʻkish yoʻq! — Oybek, Quyosh qoraymas

Agar it tegmagan boʻlsa, pokman, nomusim joyida desang, kel, beri kel. — M. Mansurov, Yombi

sft. 1. Oriyati, diyonati, vijdoni bor; oriyatli, vijdonli.

Nomusli, mehnatkash yigit topilsa, qizni tezroq.uza-tishga qaror qilganini, bu xususda kampirning fikrini bilmoqchi ekanini aytdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Uyati bor, uyat-andishani biladigan; sharmli, hayoli.

Otam Toshkentda ekan chogʻ-da bu gapni aytishga uyalgan emishsiz goʻyo buning ila nomusli boʻlib koʻrinmoqchisiz shekilli? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

ot ayn. Or-nomus.

Baland-baland togʻning qori boʻladi, Mard yigitning nomus-ori boʻladi. — Fozil shoir

Qiz bola nozik gul, u oʻz qadr-qimmatini biladigan, nomus-orli boʻlishi kerak-da, axir. — Gazetadan

sft. 1. Oriyati, diyonati, vijdoni yoʻq; oriyatsiz, vijdonsiz.

Nomussiz yurmakdan nomusli oʻlmak afzal. — Maqol

2. Uyati yoʻq, uyat-andishani bilmaydigan; sharmsiz, behayo.

[Yusufjon:] Nimaga sen xolangga, biz beramiz degan kishiga tegmayman, deb emishsan? Qanday beting boʻldi, nomussiz! — Hamza, Paranji sirlari

ot Or-nomusli boʻlish holati.

ot ayn. Nomus 3.

Zulfizar uning oʻn gulidan bir guli ham ochilmadi. Yoshligi, nomus-iffati, umid-armonlari barbod boʻldi. — K. Yashin, Hamza

ot Nomusini yoʻqotganlik, behayolik, uyatsizlik; nomussiz kishilarga xos xatti-harakat, ish.

Bu nomussizlik chetanchilarning yetti yasharidan yetmish yasharigacha ichdan gʻazabga keltiradi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

ruschaизнасилованиеinglizcharape, seduction

Бесчестье хуже смерти.*

Лучше славная смерть, чем бесчестная жизнь.

погов. стыд сильнее смерти.

ot 1. Xijolat tortish, uyalish tuygʻusi; uyat, or, nomus.

Or-nomusi yoʻq odam,

Muhtojlik — inson or-nomusiga tajovuz qiladi, irodasini bukadi, chora axtartiradi. — Yoshlik

2. Kishini ulugʻlaydigan, unga nisbatan hurmat tugʻdiradigan ish, narsa yoki xislat-fazilat; shon-sharaf.

[Sidiq:] Muhabbat sevgini, or-nomusni tovlamachi bir savdogarga sotdi, vijdonni latta-puttaga ayir-bosh qildi. — N. Safarov, Hayot maktabi

sft. Or va nomusi bor; oriyatli, orli.

Or-nomusli odam.

Dunyoda yaxshi umr surding, or-nomusli, adolatli yashading. — T. Obidov, Yusufjon qiziq

ruschaизнасилованиеinglizcharape

sft. Sharm-hayo bilan ish tutmaydigan, sharm-hayosiz, or-nomussiz, uyatsiz.

Benomus odam. Benomusga kunda toʻy. — Maqol

Nuriday betayin, benomus emasman. — Oybek, Tanlangan asarlar

Shu ayol, shu benomus ayol mening xasmim edi. — S. Ahmad, Ufq

ot 1. Uyatsizlik, nomussizlik.

Uning bunchalik benomusligini bilmas edik.

Rustambekning qaygʻu-hasratini chekib, dunyodan zor yigʻlab oʻtguncha, har benomuslikni oʻzimga olib, sevganim bilan kun koʻray. — Hamza, Paranji sirlari

2. Uyatsizlarcha, yuzsizlarcha qilingan ish.

Bu qanday benomuslik. Bu qanday hayosizlik. Yo shariatda sharm yoʻq dedinglarmi? — P. Tursun, Oʻqituvchi