Qidiruv

1. Aytilganning, koʻzda tutilganning oʻzginasi; xuddi, ayni.

— Otangizga rahmat, Yusvali togʻa! — dedi boshini qimirlatib Meli polvon. — Gapning naq onasini aytdingiz-qoʻydingiz! — P. Tursun, Oʻqituvchi

2. Qoq, ayni, xuddi.

Naq yarim kechada. Naq shu paytda.

3. Oz boʻlmasa; deyarli.

Naq yiqila yozdim.

4. Rosa, obdan.

Bahorda chunonam qoʻsh tortdiki, jonivor qorabayirni naq terga tushirib yubordi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

5. Boʻlmasa, aks holda.

[Samovarchi] Tovushini baland qoʻyib, oʻzicha valdirar edi: — Hoy, aravakash bola, otingni tort, naq tezagini doʻppingga solib beraman! — Oybek,Tanlangan asarlar

ot 1. Pulini darhol toʻlash sharti bilan boʻlgan yoki boʻladigan savdo muomalasi.

Naqdga olmoq. Naqdga sotmoq.

2. Qoʻlda, ixtiyorda bor, foydalanish yoki muomalaga kiritish uchun tayyor.

Naqd pul. Naqd qilmoq.

Safoxon toʻra-chi? Bu zot uning ezgu niyatini quvvatlabgina qolmay, qoʻliga naqd mablagʻ ham tutqazdi! — K. Yashin, Hamza

— Boʻldi, adash, boʻldi! — dedi Kolyaning oldiga borgan Qudrat doʻppisini osmonga tashlab. — Ruxsat arava ham naqd!. — Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Soyma-soy jilib, yerlarni bir-biriga qoʻsha-qoʻsha, hozir ellik gektarni naqd qildik. — H. Nazir, Mayoq sari

3. Aniq, hal boʻlgan, tayyor.

[Fotima:] Oʻqishga kirishi naqdga oʻxshaydi Peshonam qursin seni katta qilib berganim kam ekan, endi bolasini ham katta qilib beraman, shekilli. — A. Qahhor. Asarlar.

ot 1. Xalq tomonidan toʻqilgan va avloddan avlodga oʻtib kelayotgan ogʻzaki hikoya; rivoyat.

Naqllarga, qoʻshiqqa, rivoyatlarga, Maqollarga, ertakka, hikoyatlarga Men umrimda juda koʻp quloq osibman. — M. Shayxzoda.

2. Umuman, biror kimsa, narsa yoki uning tarixi haqidagi gap, hikoya.

— Toʻxtang, men sizga bu telba ayolning naqlini aytib beray, — dedi ota — H. Gʻulom, Mashʼal

Umarqul Toʻlqin bilan Uchqunni ikki yoniga oʻtkazib olib, sayohatini naql eta boshladi. — H. Gʻulom, Mashʼal

3. Xalq tomonidan yaratilgan hikmatli gap.

Xalqimizda Hisobini bilmagan hamyonidan ayriladi degan naql bor.

ot 1. Oʻyib, tikib, toʻqib yoki boʻyoq bilan ishlangan gul, bezak.

Nafis naqshlar bilan bezatilgan bino.

Gavhar oyna ustiga solingan katta bir oʻyma naqsh oldida Mahkamni toʻxtatdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

2. koʻchma Koʻrk, ziynat.

Odam borki, odamlarning naqshidir, Odam borki, hayvon undan yaxshidir. — Maqol

Mehnat bizda sharaf, mardlik ishidir, Mehnat fazilatdir, insonning naqshi. — E. Rahim, Yangi qadam

rvsh. Qanday, qanchalik.

Elmurod yangi maktab binosi qiliboq tarixida naqadar ulugʻ ish ekanligini, bu ulugʻ ishga ozmi-koʻpmi oʻz mehnati singganini oʻylab, oʻzidan-oʻzi gʻururlandi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Toshkent tongotari naqadar goʻzal. — Gʻayratiy

ot Qoʻshiqning har bir bandidan keyin qaytariluvchi, takrorlanuvchi qismi.

Yuragimga ishqing urugʻini Bilsang eding ekkanligingni. Qalbimning shoʻx, soz qoʻshigʻining Naqaroti ekanligingni. — X. Saloh

esk. kt. Naqd pul.

Oʻgʻlim, endi bozor-oʻcharning ham payidan boʻling. Naqdina pul — ham yengil, ham qimmat, ham yashirishga oson boʻladi. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

ot Naqsh ishlovchi, bezak, gul yaratuvchi usta.

Koʻzim jimirlab ketdi, Naqshlariga qarasam. Deydilar: Usta Shirin, Naqqoshini soʻrasam. — Q. Muhammadiy

sft. Naqshi bor. naqsh bilan bezatilgan.

Naqshli darvoza.

arabchaنقدا, NaqdanruschaналичныеinglizchaCash

ot 1. esk. Xalq xoʻjaligining yuk, odam va shu kabilar tashish bilan bogʻliq boʻlgan tarmogʻi; transport.

Naqliyot shirkati. Naqliyot vositalari.

2. Yuk, odam tashish.

U vaqtlarda hali temir yoʻl qurilmagan, shuning uchun naqliyot faqat tuya karvoni bilan Qizilqum choʻli orqali amalga oshirilardi. — S. Ayniy, Esdaliklar

sft. Naqsh solingan, naqsh bilan bezatilgan, naqshlangan; naqshli, naqshinkor.

Shipi sharqcha naqshdor uy, naqshlari eskirib, rangi xiralangan, lekin hali diqqatni tortarli holda. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bir gal Davlatyor bilan Elmurod qishloq oralab ketayotganlarida, bir naqshdor darvoza ochildi-yu, ozgʻin bir yigit ot yetaklab chiqdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

ot 1. ayn. Naqshdor.

Olimxon ellikboshining koʻnglidagiday ziyofat: jihozlarga boy, goʻzal, naqshkor mehmon-xonada oʻtiradi, yana dongdor boyvachcha bilan suhbat! — Oybek, Tanlangan asarlar

2. ayn. Naqqosh.

Naqshkor usta.

fl. Naqd qilmoq, tayyor qilmoq.

Koʻmir kelgan boʻlsa-ya? Esingni yedingmi, Qodir, senga koʻmirni naqdlab turibdimi shu topda, — oʻzini oʻzi koyirdi [Qodirxoʻja], — Yana biron korxona kelayotgandir, kutib olish kerak. — R. Fayziy, Hazrati inson

ot ayn. Naqshdor.

Osmonoʻpar binolar, naqshband maʼmuriy idoralar, hashamatli madaniyat saroylari koʻzni qamashtiradi. — Gazetadan

Toʻrda naqshband ark. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

fl. Naqdlamoq feʼlining majhul nisbati.

ot Naqsh chizish, oʻyish bilan shugʻullanuvchi soha; naqqosh kasbi.

Hozir shaharda koʻplab kulolchilik va naqqoshlik ustaxonalari ishlab turibdi. — Gazetadan

sft. ayn. Naqshdor.

Naqshinkor uy. Naqshinkor koʻza.

Xonaning toʻrt tomonidagi naqshinkor javonlar kitobga liq toʻla edi. — O. Yoqubov, Diyonat

fl. Naqsh bermoq, naqsh bilan bezamoq.

Devorlarni naqshlamoq.

Bu yerda sersavlat bir kishi klub devorini naqshlayotgan ustalarning hunariga mahliyo boʻlib turardi. — Gazetadan