«nafsiz» boʻyicha 45 ta natija
sft. Foydasiz, befoyda.
Dunyo tanish-bilish, gumonlar yukin Koʻtarib keksayar bekor va nafsiz. — V. Zohidov, Hayotbaxsh badiiyat taronalari
ot Biror ish yoki narsadan olingan ijobiy natija, taʼsir; foyda.
Yangi mashinalar paxtachilikda juda katta naf keltirmoqda. Naf qilmoq. Dori hech naf qilmadi.
— Sening bir hafta ortiq ishlaganing yoki ishlamaganingdan menga nima naf-u nima zarar? — dedi boy achchigʻi kelgan holda. — S. Ayniy, Kullar
FOYDALIYaralı, kazançlı
ot 1. Yeyish-ichishga, mol-dunyoga boʻlgan ehtiros.
Mening nafsim balodur, yongan oʻtga soladir. — Maqol
2. Shahvoniy hirs.
[Fotima oʻz-oʻziga:] Bunday oʻz nafslariga berilgan zotlar birovning halol xotiniga koʻz tikib, hayotda hech boʻlmagan yolgʻon soʻzlarni qoʻshib, shiringina bir turmushni buzmoqchi boʻladilar. — Hamza, Tuhmatchilar jazosi
Boyvachchaning koʻzida har bir xotin uning nafsi, hirsi uchun yaratilgan chiroyli meva edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
ot numerativ s. (faqat shaxs-kishi bildiruvchi soʻz bilan) Adad.
Yoniga toʻrt nafar yasovul olib, Sultonali yoʻlga tushdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Amaldor mahram Yodgorni zindondan chiqardi, zindonbon unga toʻrt nafar qurolli sarbozni soqchi qilib berdi. — S. Ayniy, Doxunda
ot 1. Uzluksiz biologik jarayon, yaʼni oʻpkaga olinadigan va undan chiqariladigan havo; dam, tin.
Soʻnggi nafas. Ogʻir nafas olmoq.
Yana yurak oʻynab, nafas boʻgʻizga tiqildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona t. o.
— Juda jabr qiladi, dedi Siddiqjon chuqur olgan nafasini gap bilan boʻshatib. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Sovuq, shamolda shovullab turgan qamishzor manzarasi ochilishi bilan Botirali muzdek havodan toʻyib-toʻyib nafas oldi-da, toʻqayga kirib ketdi. — H. Gʻulom, Mashʼal
2. koʻchma s. t. Boʻlajak ish haqida ogʻizdan chiqqan gap, izhor qilingan niyat.
Yomon nafas.
[Xadicha Dadavoyga:] Nafasingizni sovuq qilmang. — Uygʻun, Navbahor
Nafasingizni issiq qiling. — N. Safarov, Hayot maktabi
3. Juda qisqa vaqt; lahza, on.
Bir nafasda. Bir nafasga. Nafas oʻtmay.
Bulutli, xomush oqshom zulmati nafas sayin quyuqlashib, bahaybat qop-qora qanotlarini ufqlar ustiga tez yoyib kelmoqda. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Mana, Mehriniso opa biladilar, onam meni bir nafas oldidan qoʻzgʻatgisi kelmaydi. — Z. Said, N. Safarov, Tarix tilga kirdi
4. etn. Duoxon, azayimxon va shu kabilar solgan dam kuchi.
Uyimizda bir bechora bemor bor, shaytonlab yotibdi, taqsir, borib dam solib keling, shoyad nafasingizdan shifo topsa. — Oybek, Tanlangan asralar
5. Hid, is.
Qishi bilan tor uylarda diqqinafas boʻlgan kishilarning dimogʻiga adirlardan giyohlarning xushboʻy nafasi kelib uriladi. — S. Ahmad, Hukm
6. Harorat, ob-havo.
Yaqinlashib kelayotgan qishning nafasi tevarak-atrofda kezib yuribdi. — Gazetadan
Bir yeri bayındır duruma getirmek için yapılan işlerin tamamı, bayındırlık işleri.OBODONLASHTIRISH
sft. 1. 1 Goʻzal va nozik, latif.
Nafis gazlama.
Shamol nafis yaproqlarni uzadi, havoda, erkinlikda birpasgina ular bilan oʻynashib, erkalab, soʻng yerga tashlaydi. — Oybek, Quyosh qoraymas
Uning [Kumushning] nafis qora sochlari orqa-oʻngiga toʻzgʻib, ajib bir manzara berdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
2. Nozik va yoqimli.
Ikkovining koʻzlarida ehtiros chaqmoq chaqar, ulardan goʻyo bahor gullarining nafis hidi anqirdi. — S. Anorboyev, Oqsoy
3. Badiiy jihatdan juda yuksak, goʻzal va nozik.
Nafis ish.
Shoirning nafis sheʼrlari hozir uning uchun tuzsiz soʻzlar yigʻindisidan boshqa bir narsa ham emas edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
4. esk. ayn. Badiiy.
Oʻrtoq Baqoyev oʻylab turib soʻradi: — Nafis adabiyot darsini sizlarga kim beradi? — A. Qahhor, Adabiyot muallimi
1. Geçinmek için gerekli olan şeylerin bütünü, geçimlik.NAFAQA
2. Birinin geçindirmekle yükümlü bulunduğu kimselere, mahkeme kararıyla bağlanan aylık.
ot 1. Muhtoj odamlarga yordam sifatida beriladigan pul; yordam puli.
2. Oʻzidan boʻlak turadigan xotin yoki erga (yetim, balogʻatga yetmagan bolalari uchun) yoki mehnatga yaroqsiz ota-onaga qonunchilik asosida toʻlab turiladigan taʼminot puli; aliment.
Nafaqa bermoq. Nafaqa toʻlamoq.
Men shundoq gumon qilamanki, yo bolani tashlab ketgani kelgan, yo nafaqa soʻragani. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
3. esk. ayn. Stipendiya.
1. FOYDASIZYararsız, boşa giden, boş, işe yaramayan
2. BEKORGABoşuna, boş yere
ot 1. Nanoyi nafisa
Lekin koʻkarib kela boshlagʻon oʻzbek sanoyi nafisasining tegiga qaynoq suv toʻkildi. — A. Qodiriy, Kichik asarlar
2. Nafisa (xotin-qizlar ismi).
ot Biron-bir shaxsga yoki shaxslarga, amaliy faoliyatga nisbatan qattiq gʻazab va jirkanish tuygʻusi, gʻazab aralash jirkanish.
Nafrat qilmoq.
Polvonlarning biriga muhabbat, ikkinchisiga nafrat bilan qarab turgan xalq koʻzida, uning hayajonli yuzida ikki dunyo kurashi aks etgandek edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Unsin Mirzakarimboy uyidan nafrat qilgani uchun, bir mahallada boʻlishiga qaramay siyrak qatnar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
yukl. Taʼkid maʼnosini kuchaytiradi; dan tashqari, gina emas kabi maʼnoni bildiradi.
Bu haqda u nafaqat mamlakat, jahon arxeologlari eʼtiborini jalb etgan kitob yaratdi. — S. Karomatov, Soʻnggi barxan
Non nafaqat moddiy boylik, balki u maʼnaviy boylik hamdir. — Gazetadan
ot kt. Narsa va hodisalarning tashqi koʻrinishidagi alohida mukammallikni, mutanosiblikni ifodalovchi belgilar majmui; nafislik, goʻzallik, latofat.
Tabiatning sehr va nafosat toʻla manzarasi.
Zamiraning achchigʻlanganda ham nafosatini yoʻqotmaydigan yuzi jazmaniga yanada chiroyli koʻrindi shekilli, yigit shirin iljaydi. — P. Qodiriy, Uch ildiz
ot Och binafsha, qizgʻish binafsha rangli.
Olma guli nafarmon, Korxonaga choparman. — Qoʻshiqlar
Fil suyagidan yasalgan bejirimgina qutichaning tagida koʻk, qizil, nafarmon va yana allaqanday nozik ranglarda jilolangan yirik bir javohir yotardi. — O. Yoqubov, Koʻhna dunyo
ot 1. Nafis, nozik xususiyatga egalik.
2. ayn. Nafosat.
Полезность
sft. Nafrat bilan toʻlib-toshgan; jirkanch.
Nafratli xatti-harakat.
Mahkamga qisqa va nafratli nazar tashladi-da, shoshilmay engashdi. — P. Qodirov, Uch ildiz
