Қидирув

от 1. Ҳажм, кўлам, даража ва шу кабилар жиҳатдан меъёридан ортиқлик; катта ҳолат.

Ҳовузнинг катталиги. Ютуқнинг катталиги. Вазифанинг катталиги. Ёш жиҳатдан катталик.

Кетмоннинг вазнидан қатъий назар, кетмоннинг бет катталигини ерга чизиб кўрсатди. — А. Қодирий, Обид кетмон

- Нима қилди, ҳақиқат олдида менинг кичиклигим, сизнинг катталигингиз бари бир эмасми? — деди Элмурод. — П. Турсун, Ўқитувчи

2. Ўзини ўзгадан юқори тутиш; манманлик.

Катталикни билмас бир яхши одам, Сахийликда ёʻлда қолибди Ҳотам. — Фозил шоир

сфт. 1. зид. Ҳажми, ўлчами меъёрдан ёки нисбатан ортиқ; улкан; кичик.

Катта шаҳар. Катта ҳовли. Катта дарё. Катта сой. Катта тош. Катта зал.

Трактор кесилган катта дарахтларнинг тўнкасига занжир боғлаб тортар, арра, болта кўтарган одамлар буларни кесиб, қирқиб, араваларга юклашар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Ўроз қаердандир катта тарвуз келтириб, ўртага қўйди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. зид. Таркиб жиҳатдан меъёридан ортиқ, ортиқ миқдорли; кичик.

Катта қўшин. Катта жамоа.

Мен — ўн олтига тўлмаган қиз, бирдан ёт ва катта оилага тушиб қолдим. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Куч-қудрати, даражаси, салмоғи юқори; буюк, зўр.

Катта ғалаба. Катта тантана. Катта эътибор. Катта жасорат. Катта байрам. Катта маҳорат. Катта тортишув.

Бу китобни ўша кечаси катта қизиқиш билан қўлга оларкан, эри Абдуллабой келиб қолиб, [китобни] қўлидан йириб олади. — Ойбек, Танланган асарлар

Болтабой кечки овқатдан кейин келди. У жуда катта ишни битириб келгандай, оғзи қулоғида бўлиб, нуқул семент тўғрисида сементлаб қилинган тўғон қанчалик пишиқ бўлиши ва ҳоказолар тўғрисида гапирар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

4. Ёш жиҳатдан улуғ, ёши ортиқ.

Катта ўғил. У мендан катта.

[Юсуфбек ҳожи:] Ойим, ҳар нима, сиз каттасиз, Зайнаб ёш, каттадан кичикка шафқат лозим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

5. от Ёши катта киши; қари, кекса.

Каттани ҳурмат қил. Катталар гапига қулоқ сол.

6. Хизматдаги мартабаси, унвони, даражаси жиҳатдан (бошқага нисбатан) юқори.

Катта илмий ходим. Катта лаборант.

7. кўчма Кўзга кўринган; атоқли, машҳур.

Катта олим. Катта артист,

Бу — Абдулла фонусчи деган катта қизиқчи. — Ойбек, Танланган асарлар

Абдураҳмоннинг амакилари Бухорода катта мударрислардан саналар эдилар. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Тошкентга бутун мамлакатдан катта геолог олимлар келишган. — С. Кароматов, Олтин қум

8. Юқори лавозимдаги амалдор; раҳбар, бошлиқ.

Шаҳарнинг катталари.

[Тожибой:] Э, нодон Менга тегсанг, жон-жон демайсанми? Бир юртнинг каттаси бўлсам. — П. Турсун, Ўқитувчи

Одамлар тамом йиғилган бўлсалар ҳам, катталардан дарак ёʻқ. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

уни шу катталик учун бирлик қилиб қабул қилинган бир жинсли катталик билан таққослаш демакдир. Ҳар қайси физик катталикнинг ўлчов бирлиги бор, масалан вақт бирлиги 1 (с). ҳажм бирлиги 1 (м³).Измерить величину — это значит сравнить её с однородной величиной, принятой за единицу этой величины. Для каждой физической величины приняты свои единицы. Например, единица времени 1 (с), единица объёма 1 (м³).

русчаплощади посева средней величиныинглизчаmedium size of land under crop

сфт. 1. с. т. Одатдагидан анча катта; жуда катта.

Каттакон бўри. Каттакон қовун.

Хонада ўнтача эски, чанг босган парта, кираверишдаги деворга каттакон қора тахта қоқилган эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Ўтирганлар орасида Тўлқиний деган сўз сўраб, каттакон папкани қўлтиғига қисганча, минбарга кўтарилди. — Шукрулло, Қор ҳам ёнар экан

2. айн. Катта 3, 8.

Ҳамза уйингизда каттакон қувончли воқеа юз берганини айтди. — К. Яшин, Ҳамза

Демак, сув чиқади. Қандай қилиб чиқариш эса одамларнинг ихтиёрида. Фақат каттаконлар ёʻл қўйиб берса бўлгани. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

фл. шв. Катталашмоқ

[Тушида] Бир лўнда кумуш кўрди. Шу кумуш ўзидан-ўзи каттариб, иккига қоқ бўлинди. — Тоҳир ва Зуҳра

сфт. Катта сўзидан такрорий шакл.

Катта-катта тошлар.

русчазначительный ущербинглизчаsignificant damage

н 1. hugeness (in size), mightiness, grandiosity, grandeur, immensity, vastness

2. airs and graces

• каттаконлик қилмоқ put on airs, give oneself airs

Kattakurghan

от Оқ-яшил рангли доналари йирик, боши катта бўладиган, майизбоп узум нави.

Нимранг тоифи, пуштиранг ҳусайни, тилларанг қирмиска, каҳрабо ҳусайни, ҳар донаси ёнғоқдай келадиган каттақўрғон — ҳаммаси шиғил пишган. — С. Анорбоев, Меҳр

от 1. Ҳажман ҳар хил, ҳар хил катталикдаги, турлича.

Катта-кичик иморатлар. Катта-кичик дарахтлар.

Ўрмонжон айвонга чиқиб, стол ва каравотда турган бир неча катта-кичик тугунларни кўриб ҳайрон бўлди. — А. Қаҳҳор, Қўшчи-нор чироқлари

Дарё бўйида катта-кичик кўллар, тўқайзорлар кўп эди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

2. Аҳамияти, даражаси, кучи жиҳатидан ҳар хил, турли даражадаги. Катта-кичик муваффақиятлар. Катта-кичик амалдорлар.

Бу экспедиция бир ёқдан Шералининг геологияда ўз ўрнини белгилаб берган бўлса, иккинчи ёқдан катта-кичик олимлар диққатини жалб этди. — С. Кароматов, Олтин қум

3. от С. т. Турли ёшдаги кишилар; барча, ҳамма, каттаю кичик.

Майдонга катта-кичик йиғилди.

Менинг ёшим олти-да Катта-кичик олдида Кўзни қилиб шам-ғалат, Олмайман ҳеч шоколад. — Қ. Муҳаммадий

Ўзинг ҳам биласан, қачон қарасанг, катта-кичикка баравар, ҳамиша камбағаллар фойдасини кўзлайди. — Ҳ. Шамс, Душман

фл. Ҳажми, ўлчами, даражаси ортмоқ, катта бўла бормоқ; йириклашмоқ.

Энди у озди, соқоллари ўсди, юзи қорайди, шаҳло кўзлари яна ҳам катталашди, қадди чўзилди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

иш катталашиб кетди, Толиб деган батрак йигитнинг ҳужрасини махфий мажлисхонага айлантирдилар. — Ҳ. Шамс, Душман

фл. Каттаймоқ феълининг орттирма нисбати.

от с. т. Каттазанг шахсга хос хусусият, хатти-ҳаракат.

Назаровнинг шунчалар каттазангликка бориши унинг етти ухлаб тушига кирмаган — А. Кўчимов, Ҳалқа

Сочи тикрайган, тор пешона ва ҳар бир хатти-ҳаракатидан каттазанглиги сезилиб турадиган тошкентлик меҳмон Халиловнинг ҳикоясини тингларди. — Н. Қобил, Унутилган соҳиллар

от Каттақўрғон ҳудудида яшовчи шахс.

от Катта-кичик сўзидан мавҳум от.

бу Ғарбий Европа давлатларида ўрта асрларда ва қайта уйғониш даврида элементар таълимдаги оқ суяклар, шаҳар ўқув муассасалари бўлиб, уларда каттароқ ёшдаги болалар таълим олишган.русчаБольшие школы – это светские, городские учебные заведения элементарного образования в странах Западной Европы в эпоху раннего средневековья и возрождения, где учились более взрослые дети.инглизчаLarge schools are secular, urban educational institutions of elementary education in Western Europe in the era of the early Middle Ages and the revival, where more adult children studied.

кўп йиллик илмий педагогик ишрусчаСтарший преподаватель – преподаватель синглизчаSenior teacher is a teacher with many years of scientific