Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «kat» — результатов: 665

Фильтр

← Все результаты

Словарные статьи

665 · страница 1 из 34
kat

ot Keng yogʻoch karavot.

— Keling, keling, Toʻrgʻay, katta chiqing, — dedi kampir mulozamat qilib. — J. Sharipov, Xorazm

Kat ustiga dasturxon yozilib, bir mistovoq non bilan piyolada qiyom qoʻyilgan edi. — Choʻlpon, Kecha va kunduz

Suv boʻyiga qoʻyilgan yogʻoch katda oʻn choqli kishi Ayniy asarlari ustida qizgʻin bahs yuritadi. — N. Aminov, Ustod tabassumi

Полная статья →
katak

ot 1. Parranda yoki ayrim (asosan mayda) jonivorlar turishi uchun maxsus ishlangan qurilma; xona, uycha.

Dilfuza ayvondan sakrab tushdi-da, tovuq katagi yonidagi nimqorongʻi oshxonaga kirib, tokchadagi uzun shishani topdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Boʻron oʻzi topshirgan kiyik bolasini sim kataklardan qidira ketdi. — H. Nazir, Yonar daryo

2. Bir sath (yuza)dagi kichik-kichik boʻlmalar, uyalar, teshiklarning biri. Ari uyasining katagi.

U vestibyulga kirib, rang-barang eʼlonlar osigʻliq doska yonidan oʻtayotganda, chata, ari uyasiday sertokcha pochta katagiga qaradi. — P. Qodirov, Uch ildiz

3. Narsa yuzasiga ishlangan, tushirilgan toʻrtburchak; shunday toʻrtburchaklarning biri. Shaxmat katagi.

Azimov qora farzinni qoʻlida bir oz ushlab turib, shaxmatning oq katagiga taqillatib urdi-da, shax dedi. — I. Rahim, Chin muhabbat

4. Yuzasida shunday kataklar boʻlgan; katakli.

Katak daftar.

Haqiqatan ham xat katak daftarning bir varagʻiga yozilgan boʻlib, ikkala betida ham ochiq joy yoʻq edi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Boshiga Poʻlatjon sovgʻa qilib keltirgan koʻk katak roʻmolchani yosh juvonlarday ixcham tangʻigan holda ayvon yaqiniga keldi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

  • Burun katagi Burunning tashqi teshiklaridan har biri. [Shokir otaning] Qayrilib tushgan, kataklari keng, besoʻnaqay qayroq burni uchida ter tomchilari yaltirar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Полная статья →
kater

ot Yoʻlovchilar, sayyohlar, qutqaruvchilarni, turli xil yuklar va jang qurollarini tashish, boshqa kemalarni shatakka olish, qirgʻoqni muhofaza qilish, bojxona xizmati va boshqalar maqsadlar uchun foydalaniladigan, uncha katta boʻlmagan yordamchi yoki jangovar kema.

Soqchi kater. Torpedalar tashuvchi kater, dvigatelining turiga koʻra, motorli, gaz-turbinali, yelkan-eshkakli katerlar bor. — OʻzME

Qop-qora suv yuzini jimir-jimir yoritib, biz tomonga bir kater jon-jahdi bilan kelar edi. — N. Fozilov, Diydor

Yuzdan ortiq kater., portga kiraverishda Amerika kemalarining yoʻlini toʻsdi. — Gazetadan

Полная статья →
katta

sft. 1. Hajmi, oʻlchami meʼyordan yoki nisbatan ortiq; ulkan; kichik.

Katta shahar. Katta hovli. Katta daryo. Katta soy. Katta tosh. Katta zal.

Traktor kesilgan katta daraxtlarning toʻnkasiga zanjir bogʻlab tortar, arra, bolta koʻtargan odamlar bularni kesib, qirqib, aravalarga yuklashar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Oʻroz qayerdandir katta tarvuz keltirib, oʻrtaga qoʻydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Tarkib jihatdan meʼyoridan ortiq, ortiq miqdorli; kichik.

Katta qoʻshin. Katta jamoa.

Men — oʻn oltiga toʻlmagan qiz, birdan yot va katta oilaga tushib qoldim. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Kuch-qudrati, darajasi, salmogʻi yuqori; buyuk, zoʻr.

Katta gʻalaba. Katta tantana. Katta eʼtibor. Katta jasorat. Katta bayram. Katta mahorat. Katta tortishuv.

Bu kitobni oʻsha kechasi katta qiziqish bilan qoʻlga olarkan, eri Abdullaboy kelib qolib, [kitobni] qoʻlidan yirib oladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Boltaboy kechki ovqatdan keyin keldi. U juda katta ishni bitirib kelganday, ogʻzi qulogʻida boʻlib, nuqul sement toʻgʻrisida sementlab qilingan toʻgʻon qanchalik pishiq boʻlishi va hokazolar toʻgʻrisida gapirar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Yosh jihatdan ulugʻ, yoshi ortiq.

Katta oʻgʻil. U mendan katta.

[Yusufbek hoji:] Oyim, har nima, siz kattasiz, Zaynab yosh, kattadan kichikka shafqat lozim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

5. Yoshi katta kishi; qari, keksa.

Kattani hurmat qil. Kattalar gapiga quloq sol.

6. Xizmatdagi martabasi, unvoni, darajasi jihatdan (boshqaga nisbatan) yuqori.

Katta ilmiy xodim. Katta laborant.

7. Koʻzga koʻringan; atoqli, mashhur.

Katta olim. Katta artist,

Bu — Abdulla fonuschi degan katta qiziqchi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Abdurahmonning amakilari Buxoroda katta mudarrislardan sanalar edilar. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Toshkentga butun mamlakatdan katta geolog olimlar kelishgan. — S. Karomatov, Oltin qum

8. Yuqori lavozimdagi amaldor; rahbar, boshliq.

Shaharning kattalari.

[Tojiboy:] E, nodon Menga tegsang, jon-jon demaysanmi? Bir yurtning kattasi boʻlsam. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Odamlar tamom yigʻilgan boʻlsalar ham, kattalardan darak yoʻq. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

  • Katta xotin
  • Katta qilmoq Boqib, parvarish qilib oʻstirmoq, voyaga yetkazmoq. — Biz senlarni it azobida katta qildik-ku, — dedi shashtidan tushib Ibn Yamin. — K. Yashin, Hamza
  • Kattani kesib, kichkina qilgan Keksa kishilarning gapini gapiradigan yosh bola haqida.
  • Oʻzini katta olmoq (yoki tutmoq) Amal, daraja yoki bilim jihatdan oʻzini boshqalardan ustun qoʻymoq, magʻrurlanmoq, kekkaymoq. U [Mannon Uygʻur] hech mahal oʻzini katta tutmas barchaga barobar, bilimdon murabbiy edi. — H. Nosirova, Men oʻzbek qiziman
  • Katta arava qayoqqa yursa, kichigi ham shu yoqqa yuradi Yoshlar, tajribasizlar kattalardan, tajribali, obroʻli kishilardan oʻrnak oladi, degan maʼnoda ishlatiladi.
  • Katta boshini (yoki oʻzini) kichik qilib Yoshining kattaligi, amali-martabasi yoki davlatiga qaramay, oʻzini katta olmay; kamtarlik bilan. Margʻilon degan shahardan katta oʻzini kichik qilib, qizi ila kelayotgan Mirzakarim akaga oʻgʻlining xoʻrlik keltirishidan choʻchidi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Katta gap Eʼtiborga loyiq, arziydigan ekanlikni bildiradi. Oʻrtoq Muslim endi haqiqat kim tomonida ekanini tushunibdi, bu katta gap. — N. Safarov, Tanlangan asarlarYoʻq, avval yurtning homiylari boʻlgan boyonlar oʻz oʻgʻillarini hozirgi zamon ilm-fununi bilan tarbiyalasinlar. Shu ham katta gap. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Katta gapirmoq (yoki ketmoq) — Hoy, bola, sal pastroq tush, — deydi yana birov uning [kuyovning] katta ketganiga jahli chiqib. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaSanga katta gapirib qoʻyganmiz, dumbul ishni azaldan yomon koʻraman-u, har qalay, ishimiz puxta boʻlmay, keyin burnimizni tishlab qolmasak, degan xavotirdaman. — J. Abdullaxonov, Xonadon
  • Katta ogʻiz yoki ogʻzi katta Otasining davlati, katta ogʻiz, hovliqma va takabbur onasining erkalashi qoʻshilib, qizga ortiqcha gʻurur bergan. — Oybek, Tanlangan asarlarMachitga borib, vaʼz ayting. Ertaga Gʻuzorning ogʻzi kattalarini qalʼaga toʻplaymiz. — Sh. Toshmatov, Erk qushi
Полная статья →