Қидирув

от 1. Қулфни очиш ёки беркитиш учун ишлатиладиган металл асбоб.

Уйнинг калити. Сандиқнинг калити. Эшикнинг калити.

Мамарайим афанди Тешабойдан омборларнинг калитларини олгандан кейин, у ердаги молларни яхшилаб кўздан кечириб чиқди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Бирор механизмни бураб юргизиш, ишга тушириш учун ишлатиладиган металл асбоб.

Девор соатнинг калити. Ўйинчоқнинг калити.

Илҳомжон тезда домкрат ва калитларни олди. — Н. Аминов, Ёлғончи фаришталар

3. тех. Гайка ва болтларни бураб қаттиқлаш ёки бўшатиш учун ишлатиладиган узунчоқ дастали ёки дастасиз жағли металл асбоб.

4. мус. Беш қаторли нота чизиғининг бирортасига қўйиладиган ва шу чизиқдаги нота номи ва баландлигини билдирадиган махсус белги.

5. махс. Тест синовларида берилган тест топшириқларининг энг тўғри жавобларини акс эттирувчи жадвал; тўғри жавоблар рўйхати.

6. кўчма Бирор нарсага эришиш ёки уни тушунтириш (англаш), топиш, эгаллаш ёʻли, воситаси, имконияти.

Бахт калити. Ғалаба калити.

Мағрур овоз берар одам деган сўз! Тилсимлар калити унинг қўлида. — Т. Тўла.

Ҳаётда шундай кишилар бўладики, қалб калити уларнинг қўлида. — Ё. Шукуров, Халқ билан ҳамнафас

Ҳосилнинг калити деб аталмиш бу бойлик [минерал ўғит] қор, ёмғир остида кучини ёʻқота бошлаган. — Х. Тўхтабоев, Ўғитдан тоғлар

Bir şeyin iyi veya kötü olma özelliği, nitelik.СИФАТ, НАВ

Çevre etkileriyle köklü olarak değiştirilemediğine inanılan özelliklerin, döllenme sırasında, dişi ve erkeğin kromozomlar yoluyla bir kuşaktan ötekine geçmesi, soya çekim, irsiyet.ИРСИЯТ

1. Ишлов берилаётган матндан (излашда ҳужжатлар ва сўровлар тизимига киритиладиган) танланадиган лексик бирлик.инглизчаkeywordрусчаключевое слово

2. Қидирув тизимлари ёрдамида ташрифчиларга маълум веб-сайт саҳифаларини топиш учун қўлланиладиган сўзлар.

1. Криптографик калитларни генерациялаш, тақсимлаш, ишлатиш, сақлаш, алмаштириш, ёʻқ қилиш ва қайта тиклаш тартибини белгилайдиган қоидалар мажмуи.инглизчаkey systemрусчаключевая система

2. Ахборотни криптографик муҳофазалашни таъминлашдаги криптографик калитлар ва улар билан мулоқот қилиш қоидалари мажмуи.

арабчаالمفاتيح في الاستقبال, Almafaatiyh fil istiqbaalрусчаКлючи у администратора.инглизчаThe key is at receptionist

арабчаفقد مفتاحي, Miftaahiy faqadaрусчаПотерялся ключинглизчаMy key got lost

Калитларни бошқаришнинг асосий механизмларидан бири. Ҳар хил усуллар билан амалга оширилади. Симметрик криптотизимлар учун калитларни абонентларга етказиш усуллари қуйидагилардир: - муҳофазаланган каналлар орқали, масалан, фелдегер хизматини ишлатиш; - турли каналлар орқали қисмларга бўлиб узатиш; - калит тақсимлаш маркази орқали етказиш. Асимметрик криптотизимлар учун калитларни ошкора тақсимлаш механизмини ишлатиш мумкин.инглизчаkey distributionрусчараспределение ключей

Криптографик калитни генерациялаш жараёни. Бунда турли усуллар, масалан, тасодифий сонлар ва сохта тасодифий сонлар кетма-кетлигини генерациялаш қўлланилади.инглизчаkey generationрусчагенерация ключей

арабчаاين سنجد المفتاح, Ayna sanajid al-miftaahрусчаГде нам взять ключ?инглизчаWhere can we find a key?

Оқимли криптотизимлар учун калит оқимини ишлаб берувчи алгоритм. Жўнатувчи ва қабул қилувчи томонларда бир хил калит оқимини қайта тиклаш учун у аниқланган (детерминистик) ёки тасодифий бўлиши мумкин. Агар генератор аниқланган бўлса, у махфий калитга қарам бўлади. Одатда калит оқими генератори суриш регистри ва ночизиқли Бул функсиялари бирикмаларидан туғилади. Калитлар оқими генераторини қуришда қўшимча блокли шифрлар устида криптографик ўзгартиришлар ишлатилади, масалан ОФБ ёки ҳисоблагич усули.инглизчаkey stream generatorрусчагенератор ключевого потока

Криптографик калитларни муҳофазаланмаган алоқа каналлари орқали тақсимлаш механизми. Бу механизм илк бор 1976 йили америкалик олимлар Диффи ва Хеллман томонидан таклиф қилинган ва дискрет логарифмлаш муаммосига асосланади. Калитларни очиқ тарқатиш ва очиқ калит билан шифрлаш ғоялари бир вақтда таклиф қилинган бўлса ҳам, муаллифлар очиқ калит билан шифрлаш тизимини аниқ амалга ошира олмадилар. Шифрлаш учун очиқ калитлар тамойилини амалга оширувчи тизимлар кейинчалик пайдо бўлди.инглизчаpublic distribution of keysрусчаоткрытое распределение ключей

Калитларни очиқ тақсимлаш алгоритми. У асимметрик криптотизимларга хос бўлиб, Диффи-Хеллман алгоритми деб ҳам аталади. Модул арифметикасида биртомонлама кўрсаткичли функсия ф(х) = ах (мод н) дан фойдаланишга асосланган. Бу ерда х – даража кўрсаткичи, а – асос, н – модул.инглизчаexponential distribution of keysрусчаэкспоненциальное распределение ключей