Qidiruv

Hilp-hilp qilmoq; Hilpiramoq.

fl. Silkinib, tebranib yelpingansimon harakatlanmoq; hilp-hilp qilmoq (baʼzi yengil, mayin narsalar haqida).

Hamma derazalar lang ochiq. Yengil shabadadan darpardalar hilpiraydi. — R. Azizxoʻjayev, Yashil chayla

Uning kichik, tiniq zangori koʻzlariga tikildi, tolalari shamolda hilpiragan mayin, oltin sochlarini siladi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Kuzatuvchilar qoʻlida roʻmolchalar hilpiraydi. — I. Raxim, Chin muhabbat

fl. ayn. Hilpiramoq.

Oshxonaning toʻrida hilpillab turgan bayroqqa koʻzimiz tushdi, bu — yoshlarning gʻoliblik nishoni ekan. — M. Joʻra, Quyoshdan nur emganlar

Qirgʻoqdagi havorang chodir asta hilpillaydi. — Gazetadan

fl. Hilpiramoq feʼlining orttirma nisbati.

Yulduz koʻk shoyi koʻylakchasini hilpiratib, ayvonga yugurgiladi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar.

U oʻgirilib qarasa, bir varaq qogʻozni qoʻlda hilpiratib, Zokir kelyapti. — P. Qodirov, Uch ildiz

fl. Hilpillamoq feʼlining orttirma nisbati.

takl. s. Chilp-chilp Loygarchilikda yurganda, suv kechganda chiqadigan tovushni bildiradi.

Chilp-chilp loy kechmoq.

Vali aka taxtaning ustiga chiqib, ariqqa engashdi. Taxta egilib, tagi chilp-chilp suvga tegdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

ot 1. tib. Koʻz jildi hamisha qizarib, yoshlanib turadigan yuqumli kasallik; traxoma.

Koʻzi shilpiq, yelkasi chiqiq boʻlsa ham, koʻngli toza, topilmaydigan odam. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

Birov bukri, birov shol, birov shilpiq — K. Yashin, Hamza

2. Shu kasallik tufayli koʻzdan toʻxtov-siz oqadigan yiringli yosh.

Maston xola yengi bilan koʻzlarining shilpigʻini artib boʻlgach, egachi-singilga bir-ikki qarab oldi. — Uygʻun, Tursunoy

Uning [Mirhosilning] koʻzlarini shilpiq bosgan, choʻmichnusxa katta burni odatdagidan ham qizarib ketgan edi. — H. Gʻulom, Senga intilaman

3. s. t. Shunday kasallikka yoʻliqqan kishi va uning ismiga qoʻshib aytiluvchi soʻz.

Shilpiq chiyillab gapiradi. — Oybek, Bolalik

Moʻmin shilpiq Qoʻrgʻonchadagi bir bevaning qiziga uylanayotibdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

ayn. Chilparchin.

Oʻrtaga tushgan sovuqchilik Faridaning qalbini chilpora qildi. — Mirmuhsin, Chiniqish

fl. 1. q.x. Oʻsimlikni boʻyiga oʻsishdan toʻxtatish, hosil toʻplash, tezroq yetiltirish maqsadida ularning bachki shoxlarini yoki hosil novdaning uchki qismini yulib yoki kesib tashlamoq; chekanka qilmoq.

Gʻoʻzalarni chilpimoq.

2. koʻchma Umuman, biror narsaning ortiqcha, keraksiz qismini olib tashlamoq, yoʻq qilmoq.

Uning yozganlarini har kim va har bir hukumat arbobi tekshirib, ortigʻi boʻlsa — chilpib, kami boʻlsa, toʻldirib borishi zarurdir. A. — Qodiriy, Kichik asarlar

ayn. Chilparchin.

Zang bosgan kishanlar chilparcha boʻldi. — Uygʻun

fl. Chilpimoq feʼlining majhul nisbati.

ot Qaynagan suvga toʻrt-burchak qilib kesilgan yupqa xamir tashlab pishirib, shoʻrvali qayla bilan tayyorlanadigan taom.

— Mulla, eshon, boy, qimorboz yogʻila berdi, har kun norin, shilpildoq, palov. — Oybek, Tanlangan asarlar

Shilpildoq, beshbarmoq kabi qozoq taomlarining koʻproq Toshkentda tayyorlanishining boisi ham shunda. — K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari

elik. bılsh-bılsh, sılp-sılp (ılayda júrgende, suw keshkende shıģatuģın dawıstı bildiredi)

rvsh. Parcha-parcha, mayda-mayda; chil-chil.

fl. Chilpillamoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. Shilpillamoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. Shilpillamoq feʼlining birgalik nisbati.