Поиск

yorugʻlik gardishi

sft. 1. din. Shariat hukmiga muvofiq yesa, ichsa, foydalansa boʻladigan; harom emas.

Pulni olmadim, ming marta roziman, sizga ona sutiday halol boʻlsin — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. koʻchma Kishining oʻziga qarashli, oʻz mehnati bilan, peshona teri toʻkib topilgan; xiyonat, gʻirromlik kabilardan xoli.

Jon-dilidan halol ishlaydigan odamlar bilan inoq — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

Toʻgʻri tut ishingni va halol yasha! — Shuhrat

Mahfuza endi qingʻirlikni tashlar, bolalarini halol pul bilan boqib, voyaga yetkazar — Gazetadan

3. koʻchma Gʻirromlikka oʻrganmagan, qin-gʻir yoʻlga bormaydigan, birovni aldamaydigan; toʻgʻri, sofdil.

Halol kishi. Halol ishlamoq.

Kolxoz raisi umri yetimlik bilan oʻtgan halol odam. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

[ Zargarov:] Bechora Oqila oʻzi juda halol, mehnatkash, bolalarga juda mehribon ayol. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

Azaliy xalqing bor bir el qatori, Tanti-yu mehnatkash, toʻgʻrisoʻz, halol. — A. Oripov, Yillar armoni

4. Nikohlab olingan, qonuniy (xotin haqida).

Birovning halolini birov suyadigan zamon ekan-da, vodarigʻ? — S. Siyoyev, Otliq ayol

Oʻzining bir emas, ikkita xotini boʻla turib, tagʻin bir yigitning haloliga koʻz olaytirish — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

5. sprt. Oʻzbek kurashida sof gʻalabaga beriladigan baho.

galogenгалоген

ot 1. Fojiali oʻlim.

koʻziga hech narsa koʻrinmas, faqat Xudoyberdiyevni halokatdan qutqarish toʻgʻrisida oʻylar edi. — T. Rustamov, Mangu jasorat

Bektemir shu payt, qimirlash —

halokat degan sinalgan dasturdan voz kechdi-da, okopdan irgʻib chiqdi va goh emaklab, goh sakrab chopdi. — Oybek, Quyosh qoraymas

2. Biron sabab tufayli yuz beruvchi falokatli hodisa.

Mashina halokati. Poyezd halokati.

Hasan soʻfi bilan Alim buvani qishloqqa qaytargan narsa minut sayin xavfga, kun sayin halokatga aylanib borayotgan ungur masalasi edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

3. Tag-tomir bilan yemirilish, barbod boʻlish.

Keskinlashgan sinfiy ziddiyatlar milliy ozodlik harakatini yanada kuchaytirib, kolonializmning halokatini tezlashtirdi. — S. Xoʻjayev, Oʻzbek tarixiy filmlari

4. Katta falokat, oʻlim keltiruvchi holat.

Halokat oldida turmoq.

Bu esa odamlarni qiynashi, halokatlarga sabab boʻlishi, ehtimol. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Boboqul halokat ogʻzida qolgan kishiday Maxsumga umid bilan tikildi. — S. Anorboyev, Oqsoy

ot 1. Tinch, ozorsiz, betashvish holatda uygʻonadigan, yuzaga keladigan his-tuygʻu; orom, rohat.

Gʻazal yozishdan maqsad jonga rohat va dilga halovat keltirishdir. — M. Shayxzoda, Gʻazal mulkining sultoni

Kim ham aytgandi, oʻrtada farzand boʻlmasa, turmushda halovat ham boʻlmaydi, deb. — D. Nuriy, Osmon ustuni

Zirapcha kirsa ham, tish ogʻrisa ham, halovat yoʻqoladi. — Fan va turmush

2. Tinch, osoyishta holat.

Shu sokin kechaning halovatini buzib, birovlarning uyi-da — qoʻrgʻonida oʻrmalashib yurgan bu yigit kim ekan-a? — Gʻ. Gʻulom, Soyalar

Jabbor polvon polga joy solib yotdi. U tinchib, koʻz yumdi-yu, Juman uxlay olmadi. Negadir halovati qochgan edi. — A. Muxtor, Tugʻilish

Faqat Yulduzxonni koʻrdim-u, halovatimni yoʻqotdim, yuragimga xuddi choʻgʻ tushganday. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

3. Biror narsaning boshqasiga nisbatan “hech gap emas“, “chidasa boʻladigan“, bunisi holva ekani maʼnosini bildiradi.

Bunisi halovat

Qor ham halovat ekan, ertasidan boshlab qattiq qorasovuq boshlandi — Mirmuhsin, Meʼmor

ot 1. Vijdon bilan, insof yuzasidan ish tutish; toʻgʻrilik, soflik.

Halollik, toʻgʻrilik, poklik — odamiylikning eng zaruriy mezonidir. — Gazetadan

Yoshlikda hamma ham oliyjanob hislar, sof vijdon, halollik, nomus haqidagi fikrlar bilan toʻlgan boʻladi. — F. Musajonov, Himmat

2. Erga yoki xotinga xiyonat qilmaslik; vafodorlik.

3. Halol ekanlik.

Men mavizni tamom sharʼiy qilib tayyorlayman, tunov kuni mahallamizning oxunlari halolligiga fatvo berib ketdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

ot kam qoʻll. Halol mehnat bilan tirikchilik qiluvchi, kishilarni aldamasdan yashovchi, nonini oqlab yeguvchi.

Haromxoʻrlarga biz doim kushanda, Halolxoʻrlarga yor mushtumchilarmiz. — S. Abdulla

Tomoshaga chiqqan jami fuqaro, Halolxoʻr xizmatkor, dehqon, bechora. — Xushkeldi

sft. Halokatga sabab boʻladigan, olib boradigan (halokat — barcha maʼnolarida).

Gapning xullasi — Oʻrta Osiyo sharoitida merinoslar uchun halokatli boʻlgan zaifliklar bartaraf etilar edi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Halokatli jarayon kutilmaganda tez yuzaga chiqdi. — Gazetadan

Alkogol nafaqat jigarga umuman, butun ichki aʼzolarga halokatli taʼsir koʻrsatadi. — Gazetadan

sft. 1. Huzur-halovat bagʻishlovchi.

hozir uning koʻnglida bir-biriga zid, asov tuygʻular junbishga kelib, jism-u jonini goh bezovta qilsa, goh halovatli kechinmalarga gʻarq etayotgan edi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Osoyishta, tinch; sokin.

Halovatli tun.

fl. 1. din. Halol qilmoq, shariat qonun-qoidasiga muvofiq yesa-ichsa boʻladigan qilmoq.

2. koʻchma Biror narsani oqlaydigan, unga arziydigan, munosib ish qilmoq.

Yegan tuzingni halolla!

Insof ham kerak-da! Nonni halollab yeyish kerak. — N. Safarov, Xadicha Ahrorova

Urushda ham oʻgʻlim sutimni halollabdi. Bolalarimdan roziman. — N. Safarov, Qahramonning tugʻilishi

plants adapted to inhabitation on the salted grounds (tamarisk, soleros, etc.).

sft. 1. Orom, rohati yoʻq; huzursiz.

Halovatsiz hayot.

2. Osoyishtalik hukm surmaydigan; notinch, tashvishli.

Halovatsiz tun.

fl. Halollamoq feʼlining majhul nisbati.

fl. Halollamoq feʼlining orttirma nisbati.

узбекскийgaloidlash, galogenlashрусскийгалоидирование

fl. Halollamoq feʼlining birgalik nisbati.

tınıshsızlıq

galogen tashuvchiпереноситель галогена