Қидирув

сфт. Бирор фикрга эга бўлмаган; фикри ёʻқ;

от 1. Бирор нарса, ҳодиса ёки кимса ҳақида ўй, хаёл.

Фикри равшаннинг сўзи равшан. — Мақол

Ҳанифанинг фикри бир зумда айқаш-уйқаш бўлиб қолди. — Саодат

[Пури] Тили билан Фазлиддинга ҳар хил ёқимли сўзлар сўзласа ҳам, фикри бошқа ёқларда кезди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Бирор нарсага нисбатан муносабатни, уни баҳолашни ифодалайдиган ҳукм, хулоса.

Яхшини кўриб, фикр қил, ёмонни кўриб, шукур қил! — Мақол

Боринг, қозингизни топиб, ўз фикрингизни айтинг. — У. Исмоилов, Сайланма

У Бўтаевнинг фикрига қўшила олмади. — Ёшлик

3. Бирор масала, иш юзасидан бериладиган таклиф; маслаҳат.

Бу иш юзасидан қандай фикр берасиз?

Моҳира ойим эридан фикр сўраш ўрнига қизига арз қиладир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Аламазон газетадан Акбарнинг туркум шеърларини ўқиб, фикр билдиргиси келиб қолди. — А. Обиджон, Аканг қарағай Гулмат

4. Бирор нарсага эришиш, бирор ишни амалга ошириш ҳақидаги ният, мақсад.

[Салимбойвачча] Гулнорнинг ахлоқсиз қиз эканини ўша вақтда фош этишга жазм қилган бўлса-да, бу фикридан дарров воз кечишга мажбур бўлган эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Қўрчибоши уч томони девордай тик қоятош бўлган тоққа тахтиравон ишлатиш фикридан қайтди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

5. Нарса ва ҳодисаларни таққослаб ўрганиш, мулоҳаза юритиш натижаси; тўхтам, қарор.

Демак, эркаклар ҳамма нарса тўғрисида ўйлаб, бир фикрга келишган. — Ойбек, Танланган асарлар

— Мен ўзим ҳам шу фикрга келган эдим, — деди Меъмор. — Мирмуҳсин, Меъмор

Ҳар қандай инсон ўз фикрини билдириб, қалбини ёзишга ҳақли. — О. Мўминов, Хиёбондаги уч учрашув

Бошлиқ ўз фикрига эга бўлмаса, қўғирчоққа айланади. — Шарқ юлдузи

6. Тушунча, билим; онг, ақл.

Оламнинг тузилиши ҳақидаги фикримиз такомиллашмоқда.

— Агар киши ақлни, фикрни китобдан олмаса, қаёқдан олади? — деди Элмурод. — П. Турсун, Ўқитувчи

Ақли, фикрининг теранлигини кўзлари айтиб турарди. — С. Зуннунова, Олов

7. Жамият ҳаёти ва табиатни тушуниш ёʻсини; дунёқараш, маслак.

Отамнинг, ҳам ўзимнинг қандай фикр ва маслак кишиси эканлигимизни айтиб ўтмоқчи бўламан. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Уни ўқидингизми, инсоф билан айтинг, асарда қандай зарарли фикр бор. — Ойбек, Нур қидириб

8. -ча (эгалик қўшимчаси ва аффикси билан) крш. с. взф.

Айтилаётган фикрнинг сайси шахсга тегишли эканлигини билдиради. Менинг фикримча, ватанпарварлик тарихни ўрганишдан бошланади. — Фан ва турмуш

1. Kısa ve özlü anlatımı olan güldürücü hikaye.ЛАТИФА

2. Gazetelerin veya dergilerin belirli sütunlarında, ciddi veya eğlendirici yazı türü.ОЧЕРК, ҲИКОЯ

рвш. кт. Хаёлда тасаввур қилиб, хаёл билан, хаёлан. Фикран суҳбатлашмоқ.

У фикран худога нола қиларди. — К. Яшин, Ҳамза

Бувниса хола фикран оламни кезиб чиқди. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди

сфт. Фикрлаш, фикр юритиш нуқтаи назаридан; маъно жиҳатдан; маъновий.

Фикрий изчиллик. Гаплар орасидаги фикрий боғланиш.

шоир мисраларда ранг сўзини такрор келтириш орқали фикрий изчилликни таъминлайди. — ЎТА

сфт. Бирор кимса, нарса ёки ҳодиса, жараён ҳақида муайян бир хулосага келиш мақсадида мулоҳаза юритмоқ; ўйламоқ.

Қўрбоши бу хабарни эшитиб, фикрлаб, нор дегани Гўрўгли бўлиши керак деб Авазхонни қамаб, банди қилади. — Нигор ва Замон

Ҳаёт фақат жанг, меҳнат эмас, фикрлашдан ҳам иборат. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи

от айн. Фикр-хаёл.

Шу фикр-ўй билан Пошшахон бозор қизи бўлиб ўсди, вояга етди. — Д. Нурий, Осмон устуни

от айн. Фикр-зикр.

Қизнинг фикри-ёди фронтда, шиддатли жанглар кетаётган ерларда эди. — Саодат

Herhangi bir yiyeceğin mayalanarak ekşimesi.АЧИМОҚ

от Бирор кимса билан бир хил фикрда, маслакда бўлган киши; ҳамфикр, маслакдош.

Кўрдингми, катта одамлар бир-бирлари билан қандай фикрдош бўлар эканлар? — С. Айний, Эсдаликлар

адв in his (her) opinion

от Бутун вужуд билан орзу қилинган ўй-хаёллар.

Унинг барча фикри-зикри янгиликлар билан банд эди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Яхшиларнинг топган моли тўй бўлар, Фикри-зикри эли учун ўй бўлар. — Қўшиқлар

фл. Бирор кимса, нарса ёки ҳодиса, жараён ҳақида муайян бир хулосага келиш мақсадида мулоҳаза юритмоқ; ўйламоқ.

Қўрбоши бу хабарни эшитиб, фикрлаб, нор дегани Гўрўгли бўлиши керак деб Авазхонни қамаб, банди қилади. — Нигор ва Замон

Ҳаёт фақат жанг, меҳнат эмас, фикрлашдан ҳам иборат. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи

от айн. Фикр-зикр.

[Ёʻлчи] Куннинг иссиғида кетмон ташларкан, фикр-у хаёли ҳалиги деҳқонда бўлди. — Ойбек, Танланган асарлар

Ҳозир ўзим шу ерда ўтирибман-у, фикр-у хаёлим бошқа нарса билан банд. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Sabit fikirli.ЎЖАР

pikirlesiw, pikir alısıw

фл. Биргаликда ўйлаб кўрмоқ, мулоҳаза қилмоқ, фикр олишмоқ, маслаҳатлашмоқ.

Улар даставвал бажарилиши лозим бўлган ишлар хусусида фикрлашиб олгач, машинага ўтиришди. — Ўзбекистон қўриқлари

Ўша куни севимли устозим билан кўп нарсалар ҳақида фикрлашиб олдик. — Х. Тўхтабоев, Ширин қовунлар мамлакати

от айн. Фикр-хаёл.

от Муайян шахс, воқеа-ҳодиса ҳақидаги, одатда, шахсий қарор, хулоса.

Бу мулойим, қоши қора, унча сўзамол бўлмаса ҳам, фикр-мулоҳазаси кучли бу олим жамоат ишларига фаол қатнашарди. — Мирмуҳсин, Умид

Томошабинларнинг жуда кўплаб фикр-мулоҳазалари унинг шубҳасиз муваффақиятидан далолат берарди. — Газетадан