Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«fikricha» boʻyicha 28 ta natija

Filtr

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

28 ta · 1-sahifa / 2
fikr
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

ot 1. Biror narsa, hodisa yoki kimsa haqida oʻy, xayol.

Fikri ravshanning soʻzi ravshan. — Maqol

Hanifaning fikri bir zumda ayqash-uyqash boʻlib qoldi. — Saodat

[Puri] Tili bilan Fazliddinga har xil yoqimli soʻzlar soʻzlasa ham, fikri boshqa yoqlarda kezdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Biror narsaga nisbatan munosabatni, uni baholashni ifodalaydigan hukm, xulosa.

Yaxshini koʻrib, fikr qil, yomonni koʻrib, shukur qil! — Maqol

Boring, qozingizni topib, oʻz fikringizni ayting. — U. Ismoilov, Saylanma

U Boʻtayevning fikriga qoʻshila olmadi. — Yoshlik

3. Biror masala, ish yuzasidan beriladigan taklif; maslahat.

Bu ish yuzasidan qanday fikr berasiz?

Mohira oyim eridan fikr soʻrash oʻrniga qiziga arz qiladir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Alamazon gazetadan Akbarning turkum sheʼrlarini oʻqib, fikr bildirgisi kelib qoldi. — A. Obidjon, Akang qaragʻay Gulmat

4. Biror narsaga erishish, biror ishni amalga oshirish haqidagi niyat, maqsad.

[Salimboyvachcha] Gulnorning axloqsiz qiz ekanini oʻsha vaqtda fosh etishga jazm qilgan boʻlsa-da, bu fikridan darrov voz kechishga majbur boʻlgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Qoʻrchiboshi uch tomoni devorday tik qoyatosh boʻlgan toqqa taxtiravon ishlatish fikridan qaytdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

5. Narsa va hodisalarni taqqoslab oʻrganish, mulohaza yuritish natijasi; toʻxtam, qaror.

Demak, erkaklar hamma narsa toʻgʻrisida oʻylab, bir fikrga kelishgan. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Men oʻzim ham shu fikrga kelgan edim, — dedi Meʼmor. — Mirmuhsin, Meʼmor

Har qanday inson oʻz fikrini bildirib, qalbini yozishga haqli. — O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv

Boshliq oʻz fikriga ega boʻlmasa, qoʻgʻirchoqqa aylanadi. — Sharq yulduzi

6. Tushuncha, bilim; ong, aql.

Olamning tuzilishi haqidagi fikrimiz takomillashmoqda.

— Agar kishi aqlni, fikrni kitobdan olmasa, qayoqdan oladi? — dedi Elmurod. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Aqli, fikrining teranligini koʻzlari aytib turardi. — S. Zunnunova, Olov

7. Jamiyat hayoti va tabiatni tushunish yoʻsini; dunyoqarash, maslak.

Otamning, ham oʻzimning qanday fikr va maslak kishisi ekanligimizni aytib oʻtmoqchi boʻlaman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Uni oʻqidingizmi, insof bilan ayting, asarda qanday zararli fikr bor. — Oybek, Nur qidirib

8. (egalik qoʻshimchasi va affiksi bilan) krsh. s. vzf.

Aytilayotgan fikrning saysi shaxsga tegishli ekanligini bildiradi. Mening fikrimcha, vatanparvarlik tarixni oʻrganishdan boshlanadi. — Fan va turmush

  • Fikrga tolmoq (yoki ketmoq, choʻmmoq, shoʻngʻimoq) Qattiq oʻylanib, xayol surib qolmoq. Tashqariga chiqqandan keyin, [Kumush] ayvonning tumshugʻiga oʻtirdi va oʻng qoʻlining kaftiga yuzini olib, fikrga toldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarAflotun tanburni chalib, fikrga shoʻngʻibdi. — Oybek, Tanlangan asarlar[Otabek] Birmuncha vaqt fikrga ketib oʻtirgandan soʻng soʻradi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Fikr yurgizmoq (yoki yuritmoq) Biror xulosaga kelish maqsadida narsa yoki hodisalarni taqqoslamoq; ular haqida oʻylamoq, mulohaza qilmoq. [Shoqosim:]Xotinimni ham kambagʻallik yiqitdi, bu yerdagi ogʻir ish nobud qildi. Bu tomonlarga andak fikr yurgizib, keyin gapiring, Yormat aka. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Fikr olishmoq Biror masala yuzasidan bir-biri bilan maslahatlashmoq, fikrlashmoq. Fikr olishuv natijasida ular shunday qarorga kelishdi: Hakimboyvachcha onasining arvohiga xatmi qurʼon qiladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Fikriga tushmoq Biror narsaga erishishga, biror ishni amalga oshirishga bel bogʻlamoq, jazm qilmoq, shu ishning payiga tushmoq. Shundan keyin bir necha yor-doʻstlari, toʻy chiqimini oʻzaro ustlariga olishib, uni uylantirish fikriga tushdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Toʻliq maqola →
fikran
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

Xayolda tasavvur qilib, xayol bilan, xayolan. Fikran suhbatlashmoq.

U fikran xudoga nola qilardi. — K. Yashin, Hamza

Buvnisa xola fikran olamni kezib chiqdi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

Toʻliq maqola →
fikriy
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

sft. Fikrlash, fikr yuritish nuqtai nazaridan; maʼno jihatdan; maʼnoviy.

Fikriy izchillik. Gaplar orasidagi fikriy bogʻlanish.

shoir misralarda rang soʻzini takror keltirish orqali fikriy izchillikni taʼminlaydi. — OʻTA

Toʻliq maqola →
fikrli
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

sft. Biror kimsa, narsa yoki hodisa, jarayon haqida muayyan bir xulosaga kelish maqsadida mulohaza yuritmoq; oʻylamoq.

Qoʻrboshi bu xabarni eshitib, fikrlab, nor degani Goʻroʻgli boʻlishi kerak deb Avazxonni qamab, bandi qiladi. — Nigor va Zamon

Hayot faqat jang, mehnat emas, fikrlashdan ham iborat. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi

Toʻliq maqola →
fikrdosh
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot Biror kimsa bilan bir xil fikrda, maslakda boʻlgan kishi; hamfikr, maslakdosh.

Koʻrdingmi, katta odamlar bir-birlari bilan qanday fikrdosh boʻlar ekanlar? — S. Ayniy, Esdaliklar

Toʻliq maqola →
fikr-zikr

ot Butun vujud bilan orzu qilingan oʻy-xayollar.

Uning barcha fikri-zikri yangiliklar bilan band edi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Yaxshilarning topgan moli toʻy boʻlar, Fikri-zikri eli uchun oʻy boʻlar. — Qoʻshiqlar

Toʻliq maqola →
fikrlamoq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

fl. Biror kimsa, narsa yoki hodisa, jarayon haqida muayyan bir xulosaga kelish maqsadida mulohaza yuritmoq; oʻylamoq.

Qoʻrboshi bu xabarni eshitib, fikrlab, nor degani Goʻroʻgli boʻlishi kerak deb Avazxonni qamab, bandi qiladi. — Nigor va Zamon

Hayot faqat jang, mehnat emas, fikrlashdan ham iborat. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi

Toʻliq maqola →
fikr-xayol

ot Fikr-zikr.

[Yoʻlchi] Kunning issigʻida ketmon tashlarkan, fikr-u xayoli haligi dehqonda boʻldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Hozir oʻzim shu yerda oʻtiribman-u, fikr-u xayolim boshqa narsa bilan band. — F. Musajonov, Himmat

Toʻliq maqola →
fikrlashmoq
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

fl. Birgalikda oʻylab koʻrmoq, mulohaza qilmoq, fikr olishmoq, maslahatlashmoq.

Ular dastavval bajarilishi lozim boʻlgan ishlar xususida fikrlashib olgach, mashinaga oʻtirishdi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Oʻsha kuni sevimli ustozim bilan koʻp narsalar haqida fikrlashib oldik. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

Toʻliq maqola →
fikr-mulohaza
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Muayyan shaxs, voqea-hodisa haqidagi, odatda, shaxsiy qaror, xulosa.

Bu muloyim, qoshi qora, uncha soʻzamol boʻlmasa ham, fikr-mulohazasi kuchli bu olim jamoat ishlariga faol qatnashardi. — Mirmuhsin, Umid

Tomoshabinlarning juda koʻplab fikr-mulohazalari uning shubhasiz muvaffaqiyatidan dalolat berardi. — Gazetadan

Toʻliq maqola →