Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«давр» бўйича 56 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

56 та · 1-саҳифа / 3
давр
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от 1. Жамият тараққиёти-да ёки табиатда муҳим воқеа, ҳодиса юз берган ёки ўзига хос хусусияти билан ажралиб турадиган маълум вақт оралиғи.

Қулдорлик даври. Феодализм даври. Капитализм даври. Бозор иқтисодиётига ўтиш даври. Тош даври. Темир даври.

Ўзбекистон олимлари олиб бораётган археологик қазишмаларнинг тарихий диапазони тош давридан то ўрта аср охиригача бўлган даврни ўз ичига олади. — Газетадан

Қанча даврлар ўца ҳам, бўёқлари худди бугун сурилгандай яп-янги турган бу ажойиб бинолар Бобурнинг қалбидаги зафар завқига завқ қўшди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Бунинг устига ўша давр тарихчилари Темур забардаст, хийла чиройли одам бўлганини ёзиб қолдирганлар. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

2. Тарихда бирор шахс ёки кишилар гуруҳи, сулоланинг номи билан боғланган вақт, замон.

Темурийлар даври. Навоий даври.

Бобур Мирзонинг орзулари шулким, Мовароуннаҳр яна Улуғбек давридаги каби бирлашса, пойтахт аслига қайца — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

3. Шахс ҳаётидаги маълум вақт.

Ёшлик даври. Талабалик даври.

Холиданинг ёшлик даврида аёлларнинг кўзи кўр эди, тиканни кўрмасдан босарди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Ўтган ярим асрли мураббийлик даврим мен учун ҳам катта ҳаёт дарсхонаси бўлди, кўп нарса ўргандим. — Газетадан

Офтоб ойимнинг: нега қирқ кокил қилиб ўрмайсан деган сўрашига: Қизингиз энди қизлик давридан ўтиб, келинлик даврига кирди, деб кулди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

4. Бирор бир авлод яшаган ёки яшаётган вақт; айни яшаб турилган вақт, замон, замона. Ўз

даврининг ҳар йирик воқеаси Ойбек ижодида ёрқин аксини топди. — Газетадан

Давримиз ҳар бир соҳани комплекс равишда ҳал этишни тақозо этяпти. — Газетадан

Чўлқуварлар ва қаҳрамонлар давр баҳодирларидир. — Ўзбекистон қўриқлари

Бадиийлик ва янгидан-янги эстетик кашфиётлар яратишимизни давр тақозо этмоқда. — Газетадан

Ўқиш керак, давр билан бирга бориш керак. — Ўзбекистон қўриқлари

Давр тараққиёти институт олимлари ва мутахассислари олдига янги-янги вазифалар қўймоқда. — Газетадан

5. Бирор иш-ҳаракат, тадбир бажариладиган муайян вақт.

Ҳисобот даври.

Ғўза парваришининг қизғин даври. Ҳар соат ғанимат. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди

Ҳисобот даврида йигит-қизларнинг асосий диққат-эътибори пахтачиликни ривожлантиришга, унинг самарадорлигини оширишга қаратилди. — Газетадан

6. Маълум ҳодиса, воқеа, жараёнда ўзгариш содир бўладиган муддат.

Ўсимликларнинг ўсиш даври.

Биз аввало ўсимликларнинг ўсиш даврини қисқартириш ва ҳосилдорликни оширишга эришдик. — Фан ва турмуш

Ҳосил тугиш даврида ғўзани чеканка қилиш муҳим агротехник тадбирлардан бири ҳисобланади. — Газетадан

Буқоқнинг айни авж олган даври экан. — И. Шамшаров, Зиёлилар

7. Такрорланувчи жараён ёки хоссаларнинг ҳар бир такрорланишида унинг бошланишидан то охиригача ўтадиган вақт.

Битта тўла тебраниш учун кетган вақт давр деб аталади. — Физика курси

Календар Қуёш, Ер, Ой ва Юпитер сайёраси ҳаракатининг астрономик даврларига асосланиб тузилган. — Фан ва турмуш

Қаторнинг, элементлар хоссасининг изчиллик билан ўзгаришини ўз чегараси ичига олган қисмини Менделеев давр деб атади. — Кимё дарслиги

8. Геологик системани ташкил қилувчи тоғ жинсларининг ҳосил бўлишига кетган вақт.

9. Кишининг омади келган, иши юришган чоғлар; роҳат-фароғатли замон.

Ҳозир бизга давр келган вақт. Давримизда ўйнаб олайлик.

Давримизда юравермайсизми, дўстим, бир кишини қанотимиз тагига ололмасак, нима қилиб юрибмиз. — Муштум

Қўлингдан кетмасин давринг, давронинг, Ойдин кўлга қушинг чуйгин, Авазжон. — Авазхон

ҳозир сизларнинг даврингиз, қўлингиздан келганини бизнинг ҳаққимиздан аяманг. Бир кун яна бизнинг давримиз келар. — С. Айний, Қуллар

Гул юзимга, буви, мунча термулдинг, Уларнинг даврида ўйнадинг-кулдинг. — Эрали ва Шерали

  • Давр сурмоқ 1. Ҳукмронлик қилмоқ. Давр келса, ур, бегим, даврон келса, сур, бегим. — МақолХўп подшолар давр сурган эканлар-да, а! — П. Турсун, ЎқитувчиДавр сурмоқчи бўлди, Бек бўп турмоқчи бўлди. — ОйсулувОтанг подшо, сен қадимдан тўрасан, Олтмиш тўрт йил бўлди — давринг сурасан. — Эрали ва Шерали;Оқ эшон Худоёрхон вақтида хўп давр сурди. — К. Яшин, ҲамзаШу кишининг орқасидан давр суриб юрибмиз, ахир. — МуштумВасилий қишлоққа янги келган пайтида Асқар мулланинг давр сурган пайти эди. — С. Зуннунова, Олов
  • Даври фалак
Тўлиқ мақола →
давра
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от 1. Доира шаклида тузилган саф ёки доира ясаб, қуршов олиб ўтирган кишилар ёки қўр ташлаб ўтирган одамлар.

Яхши йигит — давранинг боши. — Мақол

Давра сув қуйгандек жимжит бўлиб қолди. — Шарқ юлдузи

Даврага ғалати сукут чўкди. — О. Ёқубов, Эр бошига иш тушса

Ўрмонжон Қурбон ота билан Сидиқжонни созандалар ялла қилаётган даврадан топди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Шундай қуршовнинг ўртасидаги бўш жой.

Жувон даврани уч айланганидан кейин, ўзи сингари кийинган бир йигитни тортади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Ҳаяжонга тушиб, ниҳоятда чиройли ўйнаётган Бадиа даврани айланиб чиқди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Бўри полвон қўлларини орқага қилиб, давра айланди. — Т. Мурод, Қўшиқ

3. Маълум хусусиятига кўра уюшган одамлар тўпи, гуруҳи, тўдаси; йиғин.

Олимлар давраси. Санъаткорлар давраси.

Мен қишлоқлик бир бола эмасманми, бунақанги катта олимлар даврасида биринчи бўлишим эди, андак ўнғайсизлана бошладим. — Х. Тўхтабоев

Ичкарида, бир тўп қизлар даврасида Зумрад ўсма қўйиб ўтирарди. — С. Сиёев, Отлиқ аёл

Кейин, умуман, Зебо у даврага тўғри келмайди. — Ш. Холмирзаев, Оғир тош кўчса

4. Ўйин, мусобақа, турнир ва шу кабиларнинг бир қури; бир қур ўйин, тур.

Шахматчилар ўртасидаги мусобақанинг биринчи даврасида биринчи ўйин ҳам тугади. — Газетадан

Жаҳон биринчилиги учун кураш олиб бораётган хоккей командаларининг иккинчи давра ўйинлари ниҳоятда кескин ўтмоқда. — Газетадан

Иккинчи давра бошланди. Мирҳайдарнинг хўрози ғолиб чиқди. — Муштум

5. Кўп босқичли сайлов тизимида сайловнинг бир босқичи.

Сайловнинг иккинчи давраси бошланди.

6. Танда қўядиган айланувчи дастгоҳ.

7. Марҳумнинг гуноҳларини ювиш учун, жанозадан илгари тўпланиб ўтказиладиган маросим (бунда садақага ажратилган нарса марҳумнинг ёшига мувофиқ қўлдан қўлга ўтказиб айлантирилади).

  • Давра олмоқ (ёки ясамоқ, қурмоқ) 1. Доира шаклида тизилмоқ; қуршов олиб ўтирмоқ. Саккиз юз одам ҳар тарафдан давра олиб, кийикни тутмоқчи бўлди. — ЭртакларДавра қуриб ўтирган базмчиларнинг ҳаракатлари, қилиқлари, бўғиқ нидоларини тасвирлашга тил кифоя қилмайди. — Ойбек, Танланган асарларАёл шу кураш бўлаётган ерга келиб, давра олишди. — П. Турсун, Ўқитувчи;Самолёт шаҳар устида бир давра олиб, кўздан ғойиб бўлди. — Назармат, Жўрлар баландҚандай бўлди ов, менинг ишим, деб, Неча давра олди олғир қушим, деб. — Муродхон
Тўлиқ мақола →
даврий
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

сфт. Вақти-вақти билан воқе бўлиб, такрорланиб турадиган, мунтазам такрорланадиган.

Даврий матбуот. Даврий тебранишлар (физ.).

Силжишга пропорсионал бўлиб, мувозанат вазиятига томон ёʻналган кучлар таъсири остида бўладиган даврий тебранишлар гармоник (ёки оддий) тебранишлар деб аталади. — Физика курси

  • Даврий каср
  • Элементларнинг даврий системаси Элементлар даврий системасини яратган Менделеев университетга кириш учун бир неча марта уринган, лекин ҳар сафар химиядан йиқилган. — Фан ва турмуш
Тўлиқ мақола →
даврон
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Фароғатли ҳаёт, турмуш; хуррамлик; бахтли фурсатлар.

Мени бахт нурига ғарқ этди меҳнат, шонли давроним. — Т. Тўла

Узоқ умр суринг янги давронда. — Э. Раҳим

Худо берса, шундай дилбарни олиб, Ўтказай дунёнинг давронин суриб. — Муродхон

2. Ҳукмронлик, олий мансаб (шоҳлик, подшоҳлик) гашти, сурури.

Оқтошнинг шаҳрида подшоҳлик қилдим, Неча вақт даврон устида ўтирдим. — Муродхон

На бўлди салтанатли давронинг, Душманга кетдими етмиш қўрғонинг? — Эрали ва Шерали

3. Даврон (эркаклар исми).

  • Даврони фалак 1. Фалакнинг айланиши, замоннинг ўтиши;
  • Даврон чархи ёки чархи даврон Тақдир, қисмат, ёзмиш. — Даврон чархи бундай тескари айланишини кутмаган эдим, — деди Комил. — Ҳ. Ғулом, Машъал
  • Даврон сурмоқ Аё шоҳим, адолатда тўрасан, Тўралик даврида даврон сурасан. — Фолклор
  • Соҳиби даврон Амалдор, ҳукмдор; подшоҳ. Соҳиби давронлар эса шаппати еб эмас, шаппати уриб ўрганган. Буни Аваз биларди. — С. Сиёев, Ёруғлик
Тўлиқ мақола →
давр-даврон
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Роҳат-фароғатли замон; кишининг бахти чопган, омади келган чоғлар.

Эркин-эркин юргин, алла, Давр-даврон сургин, алла. — Бойчечак

Узоқ умр кўринг давр-у давронда. — Ф. Ёʻлдош, Болаларимга

Давр-у давронингда биз ҳам бир тўйиб ҳандалак ейлик, дугонажон! — О. Ёқубов, Эр бошига иш тушса

  • Давр-даврон сурмоқ Айланай, қизим Бойнинг севикли хотини бўлиб, давр-у даврон сурмайсанми? — Ҳамза, Бой ила хизматчиСизлар ҳам катта бой экансизлар, извош қилинг, беш кунлик дунёда давр-у даврон суринг! — Ойбек, Танланган асарлар
Тўлиқ мақола →
даврий ҳалқа

Ахборот тизимлари гуруҳига сигналларнинг кетма-кет узатилишини таъминлайдиган ҳалқасимон физик канал. Бу локал тармоқ умумий бўғиндан, кириш блоклари ва абонент бўғинларидан ташкил топади. Умумий бўғин кириш блоклари билан ўрама жуфт, ясси коаксиал кабел ёки оптик канал асосида яратилаётган соҳаларга бўлинади. Кириш блоклари абонент бўғинлари ёрдамида абонент тизимлари билан уланади. Осининг асосий эталон моделида ҳалқа канали уланишнинг физик воситаси сифатида тақдим қилинади. Ҳалқада сигналлар узатиш бир ёʻналишда, яъни, бир кириш блокидан бошқасига қараб амалга оширилади. Шу билан бирга, кадрни узатган блок кадр ҳалқани бутунлай ўтиб бўлганидан сўнг, бу кадрни ёʻқ қилиши шарт. Қолган кириш блоклари узатилаётган кадрни узатишда давом этади.инглизчаcyclic ringрусчациклическое кольцо

Тўлиқ мақола →
Даврий ёки хаотик, мувозанатли автохтон динамика (хусусий тебранишлар)
Экологик изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

динамика + юн. autos – ўзи ва chthon – ер

тизимнинг таркиби ўзгармаган ҳолда унинг қисмларининг бир-бирига ўзаро таъсири натижасида локал мувозанат доирасидан чиқмайдиган тебранишлари (барқарорлик). Д.а.д. модда ва энергиянинг ташқаридан келиши туфайли содир бўлади.

Тўлиқ мақола →