Поиск

ot 1. 1 Turli asboblarning qoʻl bilan ushlanadigan qismi; sop.

Bolta dastasi. Pichoq dastasi.

Pichoq dastasini qattiq qisganidan, tirnogʻi kaftiga botib ketdi. — Yoshlik

Dastasi boʻlmasa, qilich ham kesmaydi. — Qanotli soʻzlar

U kichkina ketmonini yerga qadab, dastasiga oʻtirdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Tutqich, tutqa, qabza.

Eshikning dastasi.

[

Gulnor] Bir qoʻli bilan derazaning dastasini ushladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bekning chayir qoʻli begona chamadonning dastasini ushlaganicha tinchidi. — A. Muxtor, Tugʻilish

Chashkaning dastasidan tutib, qora choy ichsa, juda gashtli boʻladi. — N. Aminov, Qahqaha

3. Musiqa asbobining tor (ip, sim) tor-tilgan va qoʻl surib, parda bosiladigan qismi.

Dutorning dastasi.

4. Keli (oʻgʻir)da narsa oqlashda (tuyishda) ishlatiladigan tutqichli asbob, kelisop.

U dadasining qiyin-qistovidan keyin, kelini hovliga opchiqib, zarda bilan dastani toʻqillatib, sholi oqlardi. — S. Ahmad, Ufq

Azizxon bir gal shunaqa sholi oqlashda dastani shunday kuch bilan urgan ediki, tut toʻnkasidan qilingan keli ikkiga ajralib ketgan edi. — S. Ahmad, Ufq

ot 1. 1 Turli qurilmalarning richag asosiga qurilgan qismi; richag. Tegirmon qulogʻining dastagi.

2. kam qoʻll. Dasta, sop, tutqa.

Uning [beshikning] dastagi-yu yoʻrgʻasi, qasqoni-yu tagbozisi shunchalik mahkam zichlanardiki, oylab toʻxtamay tebratganda ham, biror joyidan gʻiyq etgan tovush chiqmasdi. — Yoshlik

3. koʻchma Biror harakat uchun asos, tayanch qilib olingan yoki tayanch boʻlib xizmat qiluvchi narsa (dalil, hujjat, bahona va shu kabilar).

Homidning bu gapi unga katta dastak boʻldi. — A. Qahhor, Sarob

Bu [baliq, ovlash] otaning yana bir tirikchilik dastagidir. — H. Gʻulom, Mashʼal

4. Oyoq kiyimining tovonni aylantirib olgan va boshliqqa biriktiriladigan orqa qismi. Etikning dastagi. Kavushning dastagi.

Mahkam aka botinkani qoʻliga olib, dastagini kerib berdi. — R. Fayziy, Sen yetim emassan

a hand, manual

• dastaki purkagich knapsack sprayer

sft. Sopi, tutqasi bor; sopli, tutqichli.

Dastali ketmon.

Tol novdadan toʻqilgan, uzun dastali zambil allaqachon tayyor boʻlgan. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Bu kishiga oʻttizta choynak, yuzta paxta gulli piyola, yigirma beshta dastali chashka berilgan. — N. Aminov, Qahqaha

ot Sop qilishga, dasta qilishga yaraydigan; dastabop.

Dastalik tol yogʻoch.

ot Bir qoʻl bilan ushlab ishlatiladigan (tortiladigan) arra; kichik qoʻlarra.

Otam onamga bolta, dasttesha, dastarra tayyorlashni buyurdi. — S. Ayniy, Esdaliklar

adj razil, qabih, yaramas, pastkash

rvsh. Eng avval, birinchi navbatda, birinchi galda, avvalo.

Hamza u bilan dastavval Xorazmda tanishdi. — K. Yashin, Hamza

Yaqinlashayotgan allaqanday falokatni dastavval Nodira sezgandek boʻldi. — Yoshlik

fl. Dasta oʻrnatmoq, soplamoq.

Ketmonni dastalamoq.

1. Dastalangan narsaning miqdoran koʻpligi.

Gullarim dasta-dasta, Hamon seni kutaman. — Mirtemir, Asarlar

Ilgarilari hoʻv anovi ayvonda toy-toy paxtalar, qizlarning charxi, dasta-dasta savagʻichlar boʻlardi. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar

2. Toʻda-toʻda, toʻp-toʻp.

Qoʻshin keldi dasta-dasta, Yasov tortdi baland-pastda. — Xushkeldi

Qoʻshin joʻnar baland-pastda, Saf-saf boʻlib, dasta-dasta. — Gulshanbogʻ

3. Ustma-ust taxlab pachkalangan narsaning miqdoran koʻpligi.

Dasta-dasta xat. Dasta-dasta pul.

Dasta-dasta pulni koʻz oldiga keltirdi-yu, pul topish mana munaqa boʻladi, deb yeng shimarib, mijoz qidirishga tushdi. — Gazetadan

4. Ustma-ust qilib terilgan, taxlangan.

Tokchalarda dasta-dasta kosalar, piyolalar va choynaklar terilib turardi. — S. Zunnunova, Olov

fl. Dastalamoq feʼlining majhul nisbati.

a primary

fl. Dastaklamoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. Dastalamoq feʼlining birgalik nisbati.