Қидирув

Телекоммуникацияларда фойдаланиш учун ИТУ томонидан таклиф қилинган юқори даражадаги тил. Телефон ва бошқа коммуникация тармоқларида автоматлаштирилган мажмуаларни дастурлаш учун халқаро стандарт сифатида қабул қилинган тил. Чилл ҳақиқий вақт режимида ишлайдиган тизимлар фаолиятини тавсифлайди.

от 1. Йилнинг энг иссиқ ёки энг совуқ қирқ куни.

Чилла кирди. Чилла чиқди.

Ҳали барвақт бўлишига қарамай, чилла эмасми, қуёш ёниб бош кўтармоқда эди. — Шарқ юлдузи

2. этн. Бола туққан ёки туғилгандан, қиз турмушга чиққандан, йигит уйлангандан, марҳум кўмилган кундан кейинги қирқ кунлик давр: турмушдаги баъзи ҳодиса-ҳолатларнинг энг оғир, хатарли ёки масъулиятли даври.

Чақалоқнинг чилласи чиққач, янги уйга кўчиб бордилар — Ёшлик

Халқ табобатида чилла даври қирқ кун ҳисобланиб, шундан йигирма куни кичик чилла, йигирма куни катта чилла дейилади — Ўзме

3. дин. Суфий ёки муриднинг якка ўзи алоҳида хона (ҳужра)да, одамлардан яшириниб, қирқ кун давомида тоат-ибодат қилиши.

от 1. Битта узун, битта калта ёғоч билан ўйналадиган болалар ўйини ва шу ўйинда хизмат қиладиган ингичка ёғоч.

Улар [болалар] чиллак ўйнаётган бўлса керак, ҳар дам-ҳар дамда қайсисидир зувуллаб югуради. — Ёшлик

2. Варрак ипи ўраладиган қисқа чўп.

Шамол турганда, қоронғи кечаларнинг қоқ ярмисида бўлса ҳам, чиллакдаги ипнинг ҳаммасини қўйиб, устунга боғлайман. — Ойбек, Болалик

от Ўйин қартасининг қора рангли, уч барг шаклдаги тури.

Чилликнинг тузи. Еттилик чиллик.

от 1. Эрта-пишар узум, узумнинг энг олдин пишадиган тури.

Оқ чиллаки. Чиллаки чиллакини кўриб чумак уради. — Мақол

Оқ кишмиш, қора, оқ чиллаки, чарос кўзларни қамаштиргудай серҳосил. — Н. Сафаров, Оловли излар

2. сфт. Эртапишар, эртаги.

Чиллаки шафтоли. Чиллаки қовун.

3. сфт. кўчма Яхши тайёрлик кўрмаган, чала ўқиган.

Чиллаки олим.

Маориф очган курсларда бир талай чиллаки муаллимлар ўқишаётибди. Ўрнимга ўшалардан биттасини ола беради-да. — П. Турсун, Ўқитувчи

сфт. Чилласи чиқмаган.

Чиллали она.

[Хотин:] Вой, мусулмонлар, дин қани, диёнат қани, янгигина туширган чиллали келиним бор. — С. Аҳмад, Ҳукм

shúlliktey, jińishke, arıq

от Чиллак ўйинида ишлатиладиган икки ёғочнинг узунроғи.

Катта доира чизилади-да, бир бола чиллаксопни олиб, доиранинг ўртасида туради. — М. Ҳазратқулов, Журъат

Собир яқинда олган Урал велосипеди билан ўзини тўсиб, деворга қапишиб турибди. Бир қўлида чиллаксопдай насос. — А. Кўчимов, Ҳалқа

от 1. Тўхтовсиз ич кетиши, камқонлик, озиб кетиш билан кечадиган касаллик.

Шуниси аниқки, отқулоқ камқонликда, колит, энтероколитда, болаларда бўладиган чиллаширда дори сифатида ишлатилган. — Газетадан

2. Жуда озғин, ориқ.

Илҳомжон ғилдиракни ўрнатиб, мурватларни калит билан қотираётганида, бир чўпон бола сутдан айрилган, чиллашир бузоқларни ҳайдаб ўтди. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

н isolation ward

от с.т. айн. Чиллагузарон.

н ўзбекчааччиқ қизил қалампир, гармдорирусчао́стрый кра́сный пе́рец

погов.шутл. виноградина на виноградину глазеет и розовеет, дурной пример заразителен.

Чиляки (виноград) поспевает, глядя на чиляки.

1. Уинстон Черчилл (1874—1965) — британиялик давлат ва сиёсат арбоби, 1940—1945 ва 1951—1955-йилларда Буюк Британия бош вазири, журналист, ёзувчи, адабиёт бўйича Нобел мукофотининг совриндори (1953).

2. 2002-йили ББК компанияси томонидан ўтказилган сўров маълумотларига кўра, уни тарихдаги энг буюк британиялик деб ҳисоблашади.

от Эпчил иш тутиш, ҳаракатланиш қобилияти; шундай ҳаракатнинг ўзи.

Жангларда ботирликдан кўра қувлик, моҳирлик, эпчиллик иш беради. — Т. Рустамов, Мангу жасорат

Унинг ҳар бир ҳаракатидан ҳарбийларга хос кескинлик ҳамда эпчиллик сезилиб турибди. — К. Яшин, Ҳамза

Сўнгра эпчиллик билан Бойчиборга минди-ю, Олтинсойга қараб ёʻл олди. — ЛУ. Рашидов, Бўрондан кучли

от Мунтазам, узвий боғлиқлик, шундай ҳолатга эгалик.

Ишда изчиллик бўлиши керак.

от Камчил ҳолат; етишмаслик.

Сув камчиллиги. Молнинг камчиллиги.

от 1. Етишмаслик ҳолати, тақчил ҳол.

Ёғоч, тахта тақчиллиги.

Республикамиз суғорма деҳқончилигида маълум даражада сув тақчиллиги сезилиб туради. — Фан ва турмуш

2. иқт. Илгари белгиланган, режалаштирилган ёки зарур даражадаги маблағ, ресурс, товарларнинг етишмаслиги, танқислиги; дефицит.

Товарлар тақчиллиги. Бюджет тақчиллиги.

girshildep turģan.