Поиск

fl. 1. Uchini topib boʻlmaydigan holga kelmoq; chalkashmoq.

Ip chigallashib qolibdi.

2. koʻchma Chalkashmoq, murakkablashmoq, tushunib, oxiriga yetib boʻlmaydigan holga kelmoq.

Masala chigallashdi. Ish chigallashib boryapti.

Biroq, shaharlik bu mayor paydo boʻldi-yu, rejalari chigallashib ketdi. — Sharq yulduzi

ot maql. S. Baʼzi qushlarning ovozini bildiradi.

Qarqunoq chigʻ etib, ogʻzini ochdi.

fl. “Chigʻ-chigʻ“ ovoz chiqarmoq, chigʻ-chigʻ qilmoq (qushlar haqida).

Kakliklar birdan vahimali chigʻillab, tom osha uchib ketishdi. — Sh. Xolmirzayev, Saylanma

Ceviz veya badem içi.YONGʻOQ YOKI BODOM MAGʻZI

sft. 1. Uchini topib, yozib boʻlmaydigan, chalkashib, u yer-bu yeriga tugun tushib qolgan (ip, ingichka sim va shu kabilar haqida).[

Onam] Otamning bu javobidan chigal kalavaning uchini topganday, uni yaxshilab yechishga kirishdi. — S. Ayniy, Esdaliklar

2. koʻchma Chalkashib, murakkablashib ketgan; chalkash.

Chigal bir masala.

Men ona yurtim, jonajon Orolim va uning chigal qismati haqida ogʻir oʻyga toldim. — Gazetadan

3. koʻchma Muammo; qiyin masala.

Ulugʻbek handasa ilmida chigallarni yechuvchi erdi. — Yoshlik

Suv muammosi hal boʻldi-yu, boshqa chigal chiqdi. — E. Samandar, Daryosini yoʻqotgan qirgʻoq

Çingene.LOʻLI, SIGAN

ot ayn. Chigal.

Chigil arqon. Arqonning chigilini yozmoq.

Oyoqning chigilini yozmoq istab, sekin qoʻzgʻaldik. M. M. — Doʻst, Lolazor

Shu oqshom Nizomjon diliga tugilib yotgan chigilni yechib tashladi. — S. Ahmad, Ufq.

Omuz.YELKA

ot 1. Yuklarni koʻtarish yoki siljitish uchun moʻljallangan mashina.

Chigʻirdan koʻtarish-tashish mashinasi yoki murakkab kranlarning koʻtarish mexanizmi sifatida foydalanish mumkin. — OʻzME

2. Odam, uy hayvonlari yoki oqar suv kuchi bilan harakatga keltirilib, suvni yuqoriga koʻtarib beradigan qadimgi eng oddiy gidravlik moslama.

Tarixiy maʼlumotlarga koʻra, oqar suv kuchi bilan harakatlantiriladigan chigʻir Oʻrta Osiyoda (ayniqsa, Xorazmda) 9-11 -asrlarda keng tarqalgan. — OʻzME

ot Gʻoʻzaning urugʻi; terilgan paxtani qayta ishlab olinadi.

Yozib oling yon daftarga: Gʻoʻza unar chigitdan. — Mushtum

Chigit chiqindilarini qayta ishlab, ulardan sellyuloza, spirt, lok va boshqa mahsulotlar ishlab chiqarishda foydalaniladi. — OʻzME

Acı acı veya ince ve keskin bağırma, feryat.BAQIRIQ, HAYQIRIQ

ot 1. ayn. Shilliq qurt.

2. Baʼzi umurtqasiz jonivorlarning, masalan, mollyuskalarning turli shaklda boʻladigan kosasi; ularning tanasini koʻplab, himoya vazifasini bajaruvchi skelet tuzilmasi.

Chigʻanoq marjon. Chigʻanoq kuldon.

Daryoning tagidan bir hovuch asl Chigʻanoq toshlardan chiqarib berdim. — H. Olimjon

3. anat. Tirsak; tirsak suyagi.

ot 1. Oʻzbek urugʻlaridan birining nomi.

Oʻziyam chigʻatoylardan ekan, yaxshi ayol [ular] vaqtida dovrugʻi ketgan el. — Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsa

2. Eski oʻzbek tili va adabiyotining gʻarb ilmiy adabiyotida notoʻgʻri qoʻllanib kelgan nomi.

Chigʻatoy tili. Chigʻatoy adabiyoti.

Navoiy chigʻatoy, yaʼni turkiy tilda qalam tebratgan birinchi shoir boʻlgan. — Fan va turmush

3. Chigʻatoy (Chingizxonning toʻrt oʻgʻlidan ikkinchisining nomi).

ot 1. Paxtani chigitidan ajratish uchun ishlatiladigan qadimgi qoʻl asbobi.

Chigʻiriqda paxta tozalamoq.

3) oʻylab mulohaza qilmoq.|| [Asror] Trenerning gaplarini bir-bir aql chigʻirigʻidan oʻtkazdi. — Yoshlik

3. Dorning eng tepasida dorbozlar oʻyin koʻrsatadigan, narvonga oʻxshash pogʻonali qurilma. Hakimjon aka, oʻgʻillari va jiyanlari bilan musobaqa qilganday, dorda va chigʻirda oʻynab qoʻyadi. M. Qodirov, Keksa dorbozlar.

Hammaning nigohi chigʻiriq ustida chirpirak boʻlib aylanayotgan dorboz Barchinoyga qadalgan edi. — N. Qilichev, Chigʻiriq

4. ayn . chigʻir.

1Al-Xorazmiy] Mexanikani richag yordamida ogʻirliklarni koʻtarish, gidravlik mashinalarni esa chigʻiriq, tegirmon bilan shugʻullanish deb oʻyladi. — Fan va turmush

s. takr. Chigʻ

Qushlarning chigʻ-chigʻi.

ot 1. Uvushib qolishlik; chalkashlik, chalkashib qolishlik.

Tong havosini dalada simirmasa, jon rishtalaridagi chigallik yozilmay ruhi tushib ketayotganday boʻlaveradi. — A. Koʻchimov, Halqa

2. Chigal narsa, ish, masala va shu kabilar

Hozir qalbida paydo boʻlayotgan shubha va chigallik uning ishonuvchanligi va soddadilligi bilan sigʻishmasdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

ot 1. Toʻgʻri qanotlilar turkumiga mansub, qishloq xoʻjalik ekinlariga zarar keltiruvchi hasharot.

Chigirtkalar ekin yer, ekmay-tikmay tekin yer. — Maqol

Chigirtka chirillaydi hammayoq suv quygandek jimjit. — Oʻ. Hoshimov, Ikki eshik orasi

Ularning oʻt-oʻlanlarning orasidan mayda sariq, qora chigirtkalar uchib chiqar, sakrab, boshqa yerga qoʻnardi. — Yoshlik

2. koʻchma nafr. Baloxoʻr, bosqinchi.

— Keldilar chigirtkalar! — dedi u tomonga qarab Haydar. Hammalari u tomonga qaradilar. Yigirma-yigirma besh otliq yoʻlni changitib kelmoqda edi. — S. Ayniy, Qullar

Çiğ kıyma, soğan ve baharat karışımını açılmış olan yufkaya koyarak hazırlanan ve yağda kızartılarak yapılan börek.SOMSA TURI

mit kleiner Muschel