Қидирув

фл. 1. Ювилган нарсани тоза сувга ботириб ёки устидан тоза сув қуйиб, чайқаб тоза қилмоқ.

Болакай дарров чойнакни ариқчада чая бошлади. — Р. Файзий, Асад либоси

2. Ювмоқ.

[Яхшибоев] Шошилмай ванна-хонага кириб, юз-қўлини чайиб, артиниб, шундан кейингина ичкарига ўтди. — М. М. Дўст, Лолазор

3. Пок, тоза тутиш ёки даволаш учун сув ёки бирор доривор суюқлик билан ювмоқ; чайқамоқ.

Оғиз чаймоқ. Томоқни сода билан чаймоқ.

Садаф каби оқ тишларини бир-икки чайди-да, ариқ бўйини ва унинг сувларини ташлаб кетди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

4. Ҳўл, нам қилмоқ (ёғин-сочин, шудринг ҳақида).

Кечагина ёққан жала ўт-ўланлар билан гиёҳларни чайиб ўтибди. — Н. Фозилов, Дийдор.

Шудринг чайган ёлғизоёқ ёʻлдан юқорига унсиз юришди. — Ёшлик

1. Çaygillerden bir ağaççık.ЧОЙ

2. Dereden büyük, ırmaktan küçük akar su.АНҲОР

сфт. 1. Толалари маҳкам бириккан, ёрилиши, ишланиши қийин (ёғоч-тахта, ўтин ҳақида). ◆У

чайир тўнкалар ёриладиган ўткир болтани олиб отхона томонга шахдам юриб кетди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

2. кўчма Бақувват, пишиқ.

Умар озғин, чиллакдек бўлса ҳам, жуда чайир. — С. Аҳмад, Сайланма

Мансур. унинг [Гавҳарнинг] нозик, аммо чайир қўлини маҳкам қисди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

от Чайка, балиқчи (қуш);

Денгиз чайкаси.

от Шох-шабба, қамиш ва шу кабилардан одатда полиз экинлари тепасига вақтинча қурилган уйча; капа.

Адирнинг қоқ ўртасига тоғам қамиш, шохлардан чайла қуриб олган эди. — Шарқ юлдузи

от 1. зоол. Ўргимчаксимонлар синфига мансуб бўлган бўғимоёклилар туркумига кирувчи заҳарли ҳашарот.

Ривоятларга Караганда, чаён ўзининг вижир-вижир болаларини ўз елкасида олиб юрармиш. — А. Мухтор, Давр менинг тақдиримда

2. кўчма Тили аччиқ, бамисоли чаёндек чақувчи, газанда (одам ҳақида).

[Султонали:] Бу калтакесак ютган чаённинг юрагида сизга қарши катта адоват бор. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Spülen n, Gurgeln n

1. Küçük kuşları ve fare gibi zararlı hayvanları avlayan, tavuk büyüklüğünde bir kuş.КАЛХАТ

2. Toy, tecrübesiz, acemi.ҒЎР, ТАЖРИБАСИЗ

от (нумератив сўзлар билан бирга қўлланади) Оғизда чайнашга лойиқ бирор нарса.

Бир бутун сигир гўштидан бир чайном ҳам бизга насиб бўлмади. — Ғ. Ғулом, Шум бола

от Олибсотарлик; олиб-сотиш, олиб-сотув.

Кўса эртасига каллаи саҳарлаб етиб келди. Авжи чайқов вақти экан, бақириқ-чақириқлар қулоқни қоматга келтиради. — Муштум

Çay evi.ЧОЙХОНА

от Бирор нарса чайилгандан кейин қолган ифлос, кир сув.

Zerkauen n

от Пояси ва барги заҳарли қилчалар билан қопланган, баданга тегса қаттиқ қичитадиган ёввойи ўт.

фл. Чаймоқ феълининг мажҳул нисбати.

sich (kurz) waschen

от Пишиқлик, кучлилик.

Қўшнилар Оташнинг чайирлигини эслаб, Ойқиз холанинг кўнглини кўтаришади. — Р. Раҳмонов, Чангалзордаги шарпа

фл. 1. Оғиздаги таомни тишлар орасида майдаламоқ, юмшатмоқ.

Аҳмад парвойи палак, оғзини тўлдириб, нон чайнарди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Отлар пишқириб туриб, хушбўй ҳўл бедани иштаҳа билан чайнамоқда эдилар. — Ойбек, О. в. шабадалар.

2. Тирикчилик учун ишлатмоқ.

[Яхшибоев:] Майда чайнаб есанг, бу пул сенга кўп йилга етади. — М. М. Дўст, Лолазор

3. с. т. айн. Ғажимоқ 5.

Машина қўлини чайнаб кетибди.

4. кўчма Бировни ғийбат қилмоқ, ёмон-лаб гапирмоқ; койимоқ.

Дадаси билан ойиси ҳамон унинг опоқ дадасини чайнаётган эди. — Ёшлик

[Ёрқиной] Бир куни тўйга борган эди, хотин-халаж нуқул уни чайнаб ўтиришди. — Р. Раҳмон, Меҳр кўзда

5. кўчма салб. Бир гапни ҳадеб қайтаравермоқ; гапни чўзмоқ; ҳал бўлган масалани яна айлантириб муҳокама қилавермоқ.

[Бўтабой] Ўзи ҳам аниқ-равшан бир сўз айтолмай, гапни чайнай бошлади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

от Занжир шаклида кетма-кет жойлашган катакларни ҳарфлар билан тўлдиришдан иборат бошқотирма тури; бунда қидирилаётган сўзлар қаторидаги аввалги сўзнинг охирги ҳарфи кейин келувчи сўзнинг биринчи ҳарфи бўлиб келиши талаб қилинади.

фл. 1. айн. Чаймоқ.

Кунлардан бирида бир тўда банди хотинлар тоғдан анҳорга кир чайқагани тушишди. — С. Аҳмад, Ҳукм

2. У ён-бу ён тебратмоқ.

Бошини чайқамоқ.

Улғай эна афсус билан бош чайқади. — Шарқ юлдузи