Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«aylanay» boʻyicha 30 ta natija

Filtr

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

30 ta · 1-sahifa / 2
aylanay
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

1. Aylanmoq feʼlining 1-shaxs birlik buyruq mayli.

2. Sadagʻang ketay, qurbon boʻlay; oʻrgilay (erkalash, suyish va shu kabilar munosabatni bildiradi).

Voy, Toʻlajonimdan aylanay! Voy, shunday sheʼrlar yozgan oʻgʻiljonimdan oʻrgilay. — M. Ismoiliy, Bizning roman

3. Erkalatish yoki hurmat ifodalovchi murojaat shakli.

Sifatbuvi Jamilaga: Aylanay, qizim, nahotki boshingga davlat qushi qoʻnsa-yu, uni kaltaklab, oʻzing quvlasang! — Hamza, Boy ila xizmatchi

Toʻliq maqola →
aylamoq
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

fl. 1. Qilmoq.

Kimga koʻp yaxshilik aylay, oʻzing ayt. — A. Oripov

2. Qoʻshma feʼl yasaydi.

Shod aylamoq. Sayr aylamoq. Sabr aylamoq.

Toʻliq maqola →
aylanmoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Oʻz oʻqi yoki biror narsa tevaragida harakat qilmoq, aylana boʻylab davra olib yurmoq.

Yer oʻz oʻqi atrofida aylanadi.

Juvon davrani uch aylangandan keyin oʻzi singari kiyingan bir yigitni tortdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Sayr-tomosha yoki boshqa maqsadda kezmoq.

Gʻulomjon shahar aylangani ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Tirikchilik oʻtkazish uchun Yusufjon qiziq Turkistonni, Qozogʻistonni aylanib chiqdi. — T. Obidov, Yusufjon qiziq

Ertalab qurilishga kelganda, eng avval hamma uchastkalarni aylanib chiqdi. — A. Muxtor, Opa-singilla

3. Biror yerda yoki doirada oʻralashib yurmoq; aylanishmoq.

Abdishukur Tatar savdogarlari orasida aylanarkan, uni-buni tanidi. — Oybek. Tanlangan asarlar

4. Muomalada boʻlmoq, yurmoq.

Kapitalning aylanishi.

5. Boshqa narsaga, boshqa holatga oʻtmoq.

Suv muzga aylandi. Yomgʻir asta-sekin qorga aylandi. Olqishlarga aylangan davomli qarsaklar.

Mirzayev shu kuni juda zerikdi. Bu zerikish kechqurunga borib diqqatlikka aylandi. — A. Qahhor, Koʻk konvert

6. (ayrim soʻzlar bilan) Tusini kasb etmoq, shunday boʻlmoq.

Har yili buvimni eslash, xuddi shu kuni amma-amakilar yigʻilishi odatga aylangan. — Gazetadan

Kelajakda esa bu makon islom ahli uchun muqaddas qadamjo va gʻoyat goʻzal ziyoratgohlardan biriga aylanishiga ishonch bildirdi. — Gazetadan

  • Boshi aylanmoq 1) muvozanatini yoʻqotib, hammayoq aylanayotganday, chayqalayotganday tuyulmoq. Botirali ayvon ustuniga suyanib oʻtirdi-yu, koʻzi tinib, boshi aylanib ketdi. — H. Gʻulom, MashʼalDastgohlarni koʻrib, avval boshimiz aylanib qoldi. A — Muxtor, Opa-singillar
  • Aylanib oʻtmoq 1) biror narsaning atrofi bilan oʻtmoq. Binoni aylanib oʻtmoq;Ular qonunni maʼlum darajada bilishadi, ammo oʻzlariga bogʻliq masalalarda uni aylanib oʻtishga harakat qilishadi. — Gazetadan
  • Gap aylanib Gap gapga ulanib, gapdan gap chiqib. Gap aylanib, brigadalar ishiga koʻchdi. — N. Safarov, Xadicha Ahrorova
  • Gap aylanmoq Gap qoʻzgʻalmoq, gap yurmoq. Yana shu haqda gap aylanib qoldi.
  • Tili aylanmay qoldi Tili lol boʻlib qoldi, tili gapga kelmay qoldi.
  • Havo aylanib turibdi Havo yogʻadiganday bulutlanib turibdi.
Toʻliq maqola →
aylana
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Tevarak, atrof.

Jamila oʻz-oʻziga: Meni bu temir qafasga soldilar, ixtiyorimni oʻzimdan oldilar. Aylanamda qancha poyloqchi, qancha qorovullar bor. — Hamza, Boy ila xizmatchi

2. Hamma nuqtalari markazdan baravar uzoqlikda boʻlgan yopiq egri chiziq.

Aylananing uzunligi. Aylana chizmoq.

3. Doiraviy, toʻgarak, gʻildirak shaklidagi.

Aylana yoʻl.

Aylana klub devorlari turli shiorlar yozilgan qizil satinlar bilan ziynatlangan. — A. Qodiriy, Obid ketmon

Toʻliq maqola →
aylanma
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

sft. 1. Aylana shaklida boʻlgan, doira shaklidagi, doiraviy, halqasimon.

Aylanma temir yoʻl.

2. Toʻgʻri yoʻlga nisbatan uzoqroq va chalkash, aylanish.

3. Muomalada yuradigan (pul, mablagʻ va shu kabilar haqida).

Korxonalar qachongacha kasodga uchragan mollarini qalashtirib tashlab, yana aylanma mablagʻlar berishni soʻrab, yalinib yuradilar. — Gazetadan

4. Tramvay va shu kabilarning aylanib, orqaga qaytadigan joyi.

Tramvay aylanmasi. Trolleybus aylanmasi.

5. Daryo, dengiz va shu kabilarning koʻpincha qarama-qarshi oqimlar toʻqnashadigan joylarida suvning ust qismida sodir boʻladigan uyurma harakat, shunday harakatli joy.

  • Aylanma harakat
  • Aylanma yoʻl 1. Toʻgʻri yoʻldan uzoqroq, chalkash yoʻl.
Toʻliq maqola →
aylanishmoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Aylanmoq feʼlining birgalik nisbati.

Davrani toʻrt aylanishdi hamki, juvon yonbosh bermadi. — S. Ahmad, Jimjitlik

2. Biror yerda yoki biror ish bilan ovora boʻlib, tutilib qolmoq, biror yerda aylanib, oʻralishib yurmoq.

Hakimboyvachcha: — Ertalab kelgan edim. Bankda aylanishib qoldim, — dedi-da, soʻzlab ketdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Asosiy, odatdagi boʻlmagan biror ish, narsa bilan shugʻullanmoq.

Qimorga aylanishmoq. Bozorga (savdoga) aylanishmoq.

4. Biror narsa ilinjida oralamoq, paydo boʻlmoq; oralamoq.

Begona kishilar aylanishib qoldi.

5. Biror kimsaning ilinjida boʻlmoq; ilakishmoq.

Uning [Sharofatning] nazarida, bu taxminlardan haqiqatga yaqinrogʻi Sidiqjonning shu juvon oʻlgur Kanizakka aylanishib qolganligi edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Toʻliq maqola →
aylanmachoq
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot 1. Aylanish va burilish joylari koʻp, aylanma, chalkash.

Aylanmachoq yoʻllarda koʻrinmay ketgan qizlar lip etib yana koʻzimizga chalindi. — H. Nazir, Maftuningman, Ozarbayjon

2. Qiz bolalarning koptokni yerga urib va aylanib, uni yerga tushirmay oʻynaydigan oʻyini.

Aylanmachoq oʻynamoq.

Toʻliq maqola →
aylantirmoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Aylanmoq feʼlining orttirma nisbati.

Hazilni chinga aylantirmoq. Parrakni aylantirmoq. Shahar aylantirmoq. Kapitalni aylantirmoq.

Unsin onasidan yodgor qolgan va yagona ziynati boʻlgan yupqagina eski kumush bilaguzukni aylantirib gapirdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Bir tomondan ikkinchi tomonga agʻdarmoq, boshqa tomonini oʻgirmoq, toʻnkarmoq;.

Shkafni aylantirib qoʻymoq.

[Hasanali] Bu ikki turli masalaning oʻng-tersini aylantirib muhokama qildi va oʻlchadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. Gap bilan chalgʻitmoq, laqillatmoq.

  • Aylantirib kelganda Hammasi boʻlib, bor-yoʻgʻi. Aylantirib kelganda bir soatlik ish ekan.
  • Aylantirib tashlamoq Boshdan aylantirib, oʻgirib sadaqa qilmoq.
  • Aylantirib tushirmoq Qulochkashlab urmoq.
  • Boshni aylantirmoq 1. Gangitmoq, miyani gʻovlatmoq, kalovlatmoq. U yerda otlar, aravalar, tuyalarning shovqini nonvoylarning qichqirishlari bir-biriga qoʻshilib, allaqanday maʼnosiz, boshni aylantiradigan doimiy bir gʻovur-gʻuvur yasaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar[Maqsud Yalangtoʻshga:] Ogʻayni, men qora odamman. Zangʻar Yodgorbek boshimni aylantirgan ekan. — N. Safarov, Sharq tongi
  • Gapni aylantirmoq Gapni choʻzmoq; gapni boshqa tomonga burmoq, chalgʻitmoq. Saodatxon orziqib javob kutar, Tojiboy aka boʻlsa, aniq javob bermay, gapni aylantirar edi. — S. Zunnunova, OlovGapni koʻp aylantirmasdan, ochigʻini aytib qoʻya qol. — O. Yoqubov
Toʻliq maqola →
aylanib-oʻrgilmoq

fl. Aylanay, oʻrgilay, deya parvona boʻlmoq.

Oʻzbek oyim ham uni [Kumushni]mahkam siqib quchoqlab olgan, yuzidan shap-shap oʻpib, aylanib-oʻrgilar va tikilib-tikilib, nima uchundir yigʻlar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Toʻliq maqola →