Қидирув

от 1. катта) астр. (А — Ўн икки буржнинг бири, Саратон ва Сунбула буржлари ўртасида жойлашган.

2. Шамсия йил ҳисобида бешинчи ойнинг арабча номи (22 июль — 21 август оралиғига тўғри келади).

Кекса пахтакорларимиз асад — ғўзани ясат дейдилар. Саратонда сув қуй, Асадда тинч қўй. — Мақол

3. Асад (эркаклар исми).

от архит. Уй, бинонинг олд томони.

Халойиқ гуруллаб, фасаддаги сингари чироқлар билан ёритилган фоега ва ундан уч эшик орқали залга кирди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

от Кимсага хос, унга тегишли нарса, фазилат ва шу кабиларни кўролмаслик, хуш кўрмаслик ҳис-туйғуси.

Ҳасад ва рашкдан ичи ёниб кетаётган бўлса ҳам, сохта бепарволик билан деди: бизлар сахий одам, бахтиёр бўлинглар. — Ф. Мусажон, Ҳури

Жавондаги қимматбаҳо буюмларни кўриб, ҳасади қўзғалди. — Муштум

бу икки донгдор меъмор ўртасида азалий бир яширин рашк-у ҳасад мавжуд. Мирмуҳсин, — Меъмор

Юрагида уйғониб ҳасад, Ич-этин еб, Қийналди беҳад. — С. Очил.

от 1. Ўлик, мурда.

Йигитали етиб келганда, марҳумнинг жасади қабрга туширилаётган эди. — Д. Нурий, Осмон устуни

Умрзоқ отанинг жасадини ҳам ана шу ерга кўмдилар. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли.

2. Гавда, жусса.

[Ғофир Жамилага:] Бу золимлар юрагимни суғуриб олдилар, қуруқ жасадимни Сибир қилдилар, холос. — Ҳамза, Бой ила хизматчи

Холиса Тошхолга ҳурмат билан қизиқиб қаради. Опа деса, ўзидан ёш; сингил деса, жасади ўзига иккита келади. — С. Нуров, Нарвон

от кт. астр. Осмон жисмларини кузатиш, астрономик кузатишлар.

сфт. Ҳасади бор, ҳасад ҳис-туйғули, ҳасад, рашк ифодаловчи.

— Таҳсин-таҳсин! — дейди Хатиб домла ҳасадли таажжуб билан, — тоза ҳам пулни қирдик, денг Таҳсин-таҳсин! — А. Қодирий, Обид кетмон

Ҳасадли кишиларга асло дўст бўлмагил, кин-адоватли, ҳасадли киши дўстликка лойиқ эмас. — Қобуснома

от Кўролмаслик, ҳасад туйғуси кучли, ҳасад билан муносабатда бўлувчи шахс.

Ҳасадчи, кек-адоватли, бор бўлсанг — кўролмайдиган, ёʻқ бўлсанг — беролмайдиган шахслар ҳам дўстликка нолойиқдир. — Фан ва турмуш

Ҳасадчи ўзига ҳам яхшилик қила олмайди. — Газетадан

от айн. Ҳасадчи.

Ичи қора, ҳасадгўй киши ақлли ва талантли кишилардан ўрганиш ўрнига уларга бахиллик қилади. — Р. Усмонов, Одобнома

от 1. Садақа; қурбон, фидо.

Қаники топилса ёрим, Тасаддуқдир ҳарна борим. — Равшан

2. унд. с. Садақа бўлай, ўргилай.

Ҳаммасини кийиб, зеб-у зийнатларни тақиб олибсиз-ку, тасаддуқ. — К. Яшин, Ҳамза

Ҳозир, тасаддуқ! Ҳозир, болам — С. Нуров, Нарвон

3. унд. с. Таҳсин, офарин, тасанно.

Сени туғган онангга минг тасаддуқ, Қай йигитнинг сендек бахтиёри бор. — Ё, Мирзо

Пахтасини байроқ қилган Пахтакорга тасаддуқ. — Н. Нарзуллаев

от 1. кт. Тар. Ўтмишда кичик амалдор.

2. Бирор ишни бошқариш учун тайинланган киши; ишбоши, бошлиқ.

Вақтида кўрак етказиб берилмаса, машина, одамлар ишсиз қолгудек бўлса, мутасаддиларнинг жиғига тегарди. — Н. Сафаров, Узоқни кўзлаган қиз

Мутасаддиларнинг гапларига қараганда, Маллаевнинг даволаниш сарф-харажатлари хабари аввал Наврўз телемарафонига келиб тушган. — Газетадан

3. эск. Бирор ишни ўз устига олган киши.

— Шартномада кўрсатилган миқдордан бир ярим баравар ҳосил олишга мутасадди бўламан, — деди Содиқ жиддият билан. — С. Айний, Қуллар

от яна қ. Қадимги Шарқ обсерваторияларининг номи (обсерватория).

Беруний бу жумбоқни ечиш умидида ўзи қурган расадхонада кечани кундузга, кундузни кечага улаб, расад ўтказди. — О. Ёқубов, Кўҳна дунё

Самарқанд қалъасининг ташқарисидаги боғ кўчалар, Улуғбек расадхонасининг атрофлари, Обираҳмат ариғининг бўйлари беҳисоб қўшинга тўлиб кетган. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Катта боғни эслатувчи сердарахт ҳовли кимсасиз, расад-хона жимжит эди. — О. Ёқубов, Кўҳна дунё

фл. кам қўлл. айн. Ҳасад қилмоқ

Зайнаб унга [Кумушга] ҳасадланиб қаради ва кучланиб айтди: — Ҳали ёшга ўхшайсиз-ку. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

— Чавандоз қурғур, дунёнинг завқини билади-да, — ҳасадланиб гапирди Ёрмат — . Ойбек, Танланган асарлар

русчатрупинглизчаcorpse

от Рашк ва ҳасад, ўта кўролмаслик.

Чунки мен: Улар мени қолдириб, ўзлари созандаларга қўшилиб, бошқа тўйхонага боргандирлар, деб ўйлаб, рашк-ҳасад билан безовта бўла бошладим. — С. Айний, Эсдаликлар

Устод Қавом, гарчи ота-сининг яқин ошнаси бўлса ҳам, бу икки донгдор меъмор ўртасида азалий бир яширин рашк-у ҳасад мавжуд — Мирмуҳсин, Меъмор

погов. кто завистлив, тот и обидчив.

погов. доброта ведет к счастью, недоброжелательность — к гибели, добро будешь желать — получишь добро, зло будешь желать — получишь зло.

На лугу перепелок много, а у лентяя отговорок много.