Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«алак» бўйича 90 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

90 та · 1-саҳифа / 5
алак
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Пахта ипдан қўл дўконда тўқилган мато; силлиқ бўз.

Алак тўн.

Чит бирла бир ерда алак Бозори тангу тор экан. — Муқимий

Тўлиқ мақола →
фалак
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от 1. Ердан юқорига қараганда гумбаз, қубба шаклида бўлиб кўринадиган фазо бўшлиғи, осмон гумбази; осмон, кўк.

Яна чақмоқ чақди, яна фалак гумбурлади. — Ҳ. Ғулом, Замин юлдузлари

Чингизхон от солиб келиб, Минори Калон тагида фалакка бўй чўзган бу обидага маҳлиё бўлиб қолибди. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. Тақдир, қисмат, кўргилик.

Мен ўзим бу фалакнинг дастидан нажот излайман, бегим. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Эй фалак, чархинг бузилсин, Кимларга хор этдинг мени. — Э. Усмонов, Ёлқин

  • Осмони фалак 1. Жуда баланд, юксак. — Сиз билан тўхтовсиз қилинган маишатлар мени аввал осмони фалакка олиб чиқиб, кейин жарга улоқтирди, — деди Олим Эргашга. — Б. Раҳмонов, Қилмиш-қидирмишШу баробар олдинда чанг-тўзонни осмони фалакка чиқариб гирдоб кўтарилди. — М. Мансуров, ЁмбиНоғоралар гумбури ва карнайлар садоси яна осмони фалакка чиқди. — О. Ёқубов, Кўҳна дунё
  • Фалакнинг гардиши билан Фавқулодда ҳолларда, ғайриихтиёрий равишда, вазият талаби, бирор мажбурият орқасида; тақдир тақозоси билан. Бу ғариб ва кимсасиз киши асли Сабзавор шаҳридан, фалакнинг гардиши билан Ҳиротга келиб қолган. — Мирмуҳсин, МеъморФалакнинг гардиши билан шу қишлоққа куёв бўлиб келди. — Муштум
  • Парвойи фалак Юз бераётган воқеа ва ҳодисаларга бефарқ қаровчи; парво қилмайдиган, беғам. Ғўзаларингиз чанқаб кетибди сиз бўлсангиз парвойи фалаксиз. — Ж. Абдуллахонов, Тонг ёришган соҳилдаЮвош эса парвойи фалак; ҳеч нарса билан иши ёʻқ, доим хурсанд. — Э. Райимов, Ажаб қишлоқ
  • Фиғони фалакка чиқмоқ (ёки ўрмаламоқ, кўтарилмоқ) Ҳаддан ташқари жаҳли чиқмоқ, асабийлашмоқ, бўғилмоқ. Хайри боғчадан ўғлини олгани кирганда, тарбиячининг фиғони фалакка чиқиб турган эди. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар— Падарига минг лаънат, шу ҳам кўп бўлдими, — саксон ёшлар атрофидаги ота-хоннинг фиғони фалакка ўрмалади. — Муштум
Тўлиқ мақола →
ҳалак
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от Ҳолдан тойган, азобли ҳолатда.

Изингиздан чопаман, Ҳайқираман мен ҳалак. С. — Очил, Умидвор қушча

Нега бугун бемадорсан, ҳалаксан? — Э. Воҳидов, Шарқий қирғоқ

кўзим қиймаганидан, ишим кўплигига қарамай, келишга келдим-у, кетишнинг иложини тополмай ҳалакман. — Ойбек, Улуғ ёʻл

  • Жони ҳалак Куйинган, куйманган ҳолатда; бирор нарса кўйида, ҳаракатида безовта, нотинч ҳолатли. Эрталаб нонуштангизни, кечқурун овқатингизни тайёрлайман, деб жоним ҳалак. — Б. Раҳмонов, Юрак сирлариБунинг устига ҳар қадамда душман. Бир фалокат бўлмаса, деб жоним ҳалак. — Ҳ. Ғулом, Машъал
  • Ҳалак қилмоқ Азобга қўймоқ, қийнамоқ. Бу сўзимни энам, синглим билмасин, Йиғлаб, ўзин отиб ҳалак қилмасин. — Муродхон
Тўлиқ мақола →
малак
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Фаришта.

Нечук безовтасан, барвақт турибсан? Малак янглиғ ўзинг танҳо юрибсан? — Уйғун ва И. Султон, Алишер Навоий.

2. Гўзал аёл, нозанин.

мендаги бу ўзгариш манбаи уй ичида ухлагувчи бир малак эди Сиз эдингиз! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Тўлиқ мақола →
палак
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Қовун, бодринг каби ўсимликларнинг ерда ёйилиб ўсадиган тана, шох ва барглари.

Қовун палак отибди. Палак ёзган тарвуз.

Домлаларни чой ва дастурхон тайёр бўлгунча овутиб туриш учун мулла Обид палакдан уч-тўртта қовун узиб чиқади. — А. Қодирий, Обид кетмон

Ишком ва шафтолилар участка четидаги қовун-тарвуз палаклари устидан ўз сояларини йиғиб олмоқда эди. — П. Қодиров, Уч илдиз

2. Палак отмоқ Илдиз отмоқ, авж олмоқ; кўпаймоқ, мустаҳкамланмоқ.

Натижада ВИИИ—ИХ асрлардан бошлаб Термизда сайидлар авлоди палак отиб, машҳур бўлиб кетди. — Фан ва турмуш

Чунки бу ерда расмиятчилик палак отган: мендан кетгунча, эгасига етгунча, қабилида иш тутилмоқда. — Газетадан

3. Туп қўйиб, палак отмоқ Мустаҳкам ўрнашиб, мартабаси ошмоқ; бола-чақали бўлиб кетмоқ.

Стансиядаги мўтадил ҳаво секин-аста Салимжонни аввал доцент, кейин профессор қилиб, туп қўйиб, палак оттира бошлади. — Мирмуҳсин, Умид

Қайтиш бизнинг қисматимизда бўлмаса, сизларда бордир. Зурриётимиз ота юртда туп қўйиб, палак оца, минг бор шукр қиламиз. — Ёшлик

Тўлиқ мақола →
калака
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от Масхара-мазах, устидан кулишга қаратилган гап-сўз, хатти-ҳаракат ва шу кабилар

— Шундоқми? — деди Саттор-қул калака оҳангида, лекин Хадича холанинг бас, қийнама деган мазмунда кўз қисишини кўриб, бошқа гапга кўчди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

  • Калака бўлмоқ Масхара, мазах бўлмоқ, майна бўлмоқ. Баротнинг калака бўлиши, бурдсизланиши учун Ёқубжоннинг гапларидан бир жуфти кифоя эди. — А. Қаҳҳор, Сароб
  • Калака қилмоқ Бировни масхара, мазах қилмоқ, майна қилмоқ. Муса кўп вақт унинг [Рамазон қорининг] а, лаббай! деган гапни кўп такрорлаб, бўйнини буриб туришини ва баъзи бировларга дўқ уришини калака қилиб, болаларни кулдирар эди. — П. Турсун, Ўқитувчи
Тўлиқ мақола →
малака
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от Касбни, ишни яхши ўзлаштириш натижасида орттирилган тажриба, кўникмалар; маҳорат.

Малака ҳосил қилиш. Малака ошириш.

Қамбар келиб, ўзининг малака орттирган хизматини бажара бошлагач, Ёʻлчи қоронғи супадаги тақир намат устига чўзилди. — Ойбек, Танланган асарлар

Жангчилар зарур бўлган малакани орттириши биланоқ бетўхтов фронтга юборилади, деб тахмин қилган эди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

Тўлиқ мақола →
бўкалак

от Бўка И.

  • Бўкалак (ёки бўкалаги бор) бузоқ Териси остида ўқалоғи бор бузоқ. Ям-яшил қирларда бўкалак бузоқдай шаталоқ отиб юрган бир бола келиб-келиб хумга қамалган юмрондай бўлиб қолса. — Ғ. Ғулом, Шум бола
Тўлиқ мақола →
гувалак

от Гувала.

Унинг [Анзират холанинг] ҳовлиси одам бўйи келар-келмас гувалак девор билан ўралган. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Гувалак уй, бостирма айвон Шундоқ кўча бўйида эрди. — М. Али, Боқий дунё

Тўлиқ мақола →
ҳакалак
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от 1. Бир оёғи ёʻқ.

Чап оёғингизни кесишармиш. Икки оёқ билан сиздан кўрганим шу бўлса, энди ҳакалак бўлганда нима қилардингиз. Бир камим чўлоқ боқишмиди! — С. Кароматов, Бир томчи қон

2. Ерга чизилган катаклар бўйлаб бир оёқлаб сакраб ўйналадиган болалар ўйини.

Ҳакалак ўйнамоқ.

  • Ҳакалак отмоқ 1. Бир оёқлаб ирғиб-ирғиб юрмоқ. Севар бир оёқда ҳакалак отди, лайлак бўлиб учди. — С. Абдуқаҳҳор, КўзларНафси ҳакалак отиб кетганда, подадаги икки-учта сигирни ушлаб, навбати билан соғиб ичарди. — Н. Қобил, Унутилган соҳиллар;Эгов ва бошқа бир қанча товарларга ҳам мудирнинг ҳакалак отган нафсига жавоб берадиган даражада устама нарх қўйилди. — А. Тўлаганхўжаев, ЧигирткаларНафси ҳакалак отган Ҳамро Сафоев бирдан давлат ҳисобидан жарақ-жарақ пул ундириш пайига тушиб кетди. — Муштум
Тўлиқ мақола →
ҳезалак
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от 1. Ҳез 1.

2. Эркаклик хусусияти ёʻқ; хотинчалиш.

Вой, ҳезалак-эй. Шундан қўрқдингми?!

Раҳмонқул Бекнинг урушда қочганини айтиб, ҳезалак, хоин, деб сўкди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Тўлиқ мақола →
жамалак
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от 1. Қиз болаларнинг ҳали унча ўсмаган, ёйилиб кетмаслиги учун, пахта пилик қўшиб ўрилган сочлари.

У [Раъно] қулоқлари устидаги жамалак сочларини ликиллатиб, апил-тапил оқ пақирчадаги сутни товоқларга қуяётибди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

2. Сохта кокил.

Кал қиз ҳам, қирқта қизни ўзига ёллаб олиб, қора иплардан орқасига жамалак қилиб, бу ҳам мис патнисларга солиб, кўтартириб жўнади. — Муродхон

3. Сочга тақиладиган зийнат асбоби; сочпопук.

Тўлиқ мақола →
камалак
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Қаттиқ ёғочнинг бир учидан иккинчи учига ип тортиб эгиб, ярим доира шаклида ясалган, найза-ўқ солиб отиладиган қадимий ов ва жанг қуроли; ёй, камон.

Афанди елкасига камалакни осиб узоқ бир кўлга ғоз овлагани кетди. — Латифалар

Эрмана полвон камалагидан девга қараб ўқ узибди. — Олтин бешик

2. Қуёш нурининг ёмғир, фаввора томчиларида синиши натижасида ҳавода турли рангда ярим доира шаклида кўринадиган ёʻл; ёй.

Дарахтларнинг орқасида қизил, кўк, пушти ва зангор чизиқлар билан товланиб турган камалак кўринди. — И. Раҳим, Ихлос

  • Камалак бўлмоқ Камалак шаклини олмоқ, эгилмоқ. Қошлар учади, кўзлар кулади, гоҳ чап қўл орқа белга ўтиб, ўнг қўл қош устида камалак бўлади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
  • Камалак қилмоқ Камалакка ўхшатиб эгмоқ. Раис., бир қўлини орқасига қўйиб, иккинчи қўлини боши узра камалак қилиб, икки-уч елка қоқди-да, шундай ёʻғон гавдали бўлишига қарамасдан, беданадай ёʻрғалади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Тўлиқ мақола →