Қидирув

от 1. Отадан, онадан ёки ҳар икковидан ажралган.

Етим бола. Етим қўзи.

Уларнинг бири олти яшар, бири тўрт яшар етим набиралари Унсинни севадилар. — Ойбек, Танланган асарлар

Ҳали овқат ейишга ўрганмаган тўртта бузоқ кўзлари мўлтираб етим қолади-ю, ачинмай бўладими? С. — Анорбоев, Оқсой

2. кўчма Ташлаб қўйилган, эътибор берилмайдиган, қаралмайдиган шахс ёки нарсага нисбатан қўлланади.

Айниқса, бизнинг бечора мўйтан уруғи — қўнғирот элининг шўрлик етими, бир шапалоқ урса ҳам, эвазига жон бериб келган. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

погов. что упало на землю (или на пол), принадлежит сироте, ≈ что с возу упало, то пропало.

от Ота-онасиз қолган бола, етим бола, етимвачча.

Саид Жамолхон қизининг рўзғорини нотинч қилаётган етимчадан осонгина қутулди: Саломатни эшонга назир қилди. — С. Аҳмад, Ҳукм

Уни босмачилар отиб ўлдирди. Мана шу кичкина болалар етимча бўлиб қолишди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

от 1. Етим эканлик.

Ундан битта ёдгорлигим етимлиги билинмасин, ўксинмасин, дейман. Қарғасам, тилим куяди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

2. Етимларга хос ҳаёт, етим ҳолати.

Етимликда ўсганми, жуда синиқ йигит кўринади. — С. Зуннунова, Гулхан

Дам-бадам пақирдан сув олиб ичади-ю, ўтган кунларини, етимликда чеккан жафоларини ўйлайди. — С. Сиёев, Отлиқ аёл

Етимга ўхшаб, етимлар сингари.

Болалар ҳам, гўё отадан абадий айрилгандек, бошларини етимона буккан эдилар. — Ойбек, Нур қидириб

Yetim çocukların barındırıldığı, bakıldığı yer.ЕТИМХОНА

от 1. тар. Етимлар ва қаровсиз қолган болаларни тарбиялайдиган ва ўқитадиган муассаса.

[Холмурод] Одамлардан етимхона қаердалигини ва у ердаги болаларнинг ҳол-аҳволи қандайлигини суриштирмоқчи бўлди. — П. Турсун, Ўқитувчи

2. эск. айн. Интернат.

от 1. Етим ва есир(лар).

Сизлар суриштирмай, қўлларимизни боғлаб, зиндонга юборасиз, мол-ашёмизни талайсиз, хотин-болаларимизни етим-есир қиласиз. — С. Айний, Дохунда

2. Умуман, етим ва қаровсиз (қаровчисиз) қолган (болалар).

Эр-хотин: Энди биронта етим-есирни топсин, ичкуёв қиламиз деган хулосага келишибди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

сфт. Етимларга меҳрибонлик, ғамхўрлик қиладиган.

Бечора жуда етимпарвар, одамохун. Уйи тўла хотин-халаж, бола-чақа — Ҳ. Ғулом, Машъал

от эск. Етим бола.

— Бу ота-бобоси мактаб кўрмаган етимваччаларингизга шундай муаллимни қаёқдан топасиз? — деди Бобохўжа домла. — П. Турсун, Ўқитувчи

от Етим-есирлар ҳақида қайғуриш одати.

погов.ирон. (букв. к чему девушке-сиротке веер) говорится о чем-либо, что не к лицу (кому-л.); нос недорос.