Қидирув

от 1. тар. Туркий ва мўғул халқлари ҳукмдорлари унвони.

Қўқон хони. Хон саройи.

[Мулла Фазлиддин:] Тошкент хони Маҳмудхон ҳам бизга қарши қўшин тортиб келмоқда эмиш. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

2. тар. Хонлик қилган, хон лавозимидаги шахс исмига қўшилиб, унвон ифодалайди.

Баҳодирхон — Хивада, Худоёрхон — Қўқонда хонлик қилган.

3. Эркак ва аёллар исмига қўшилиб, ҳурматни ифодалайди.

Оқилхон, Каримахон.

от 1. Тураржойнинг алоҳида ажратилган ҳар бир бўлими; бўлма.

[Қизнинг] Кўзларига яна ёш қуйилиб келди-ю, чопиб бориб, ўз хонасига кирди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Овқатдан сўнг бир оз телевизор кўриб ўтиришди. Кейин ота-болага шу телевизорли хонага жой солиб беришди. — Ў. Усмонов, Сирли соҳил

2. Корхона, ташкилот, муассасаларда муайян мақсад учун ажратилган алоҳида жой; бўлма.

У [Азиза] деворига ҳар хил диаграммалар, портретлар илиб ташланган ўқитувчилар хонасидан ўтиб эшикни тақиллатди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Бош врачнинг хонасида ўтирган икки киши профессорни кўриши билан ўрнидан турди. — С. Юнусов, Кутилмаган хазина

3. Айрим буюм ёки организмларнинг ичида бирор нарса жойлашадиган (етишадиган ёки сақланадиган) чуқурча, ўйиқ.

Ари уя хоналари. Ғўзапўчоқ хонаси.

Унинг товуши ёʻғонлашди, кўзлари хонасидан чиқаёзди, юзлари тиришиб, хунук аломатлар пайдо бўлди. — Ҳ. Турсунқулов, Ҳаётим қиссаси

Бунча сочилган ҳарфни жой-жойига қўйиш, қайси хонада қандай ҳарф туришини билмаган Саидий учун кўп қийин иш эди. — А. Қаҳҳор, Сароб

4. мат. Ўнли саноқ системасида ёзилган натурал сонда қатнашган рақамлар ўрни.

от 1. Аёлларга ҳурмат юзасидан мурожаат қилганда қўлланадиган сўз.

Қудамиз Мирзакарим қутидорга ва қудачамиз хонимга етиб маълум бўлгайким, бизлар бунда соғ-саломатдирмиз. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Ҳурмат юзасидан аёллар исмига қўшиб айтилади, масалан,

Мукаррама хоним, Тамара хоним, Ҳалима хоним.

Ой юзли рафиқам, қундуз қошли маъшуқам Кумуш хонимга! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. с. т. Гўзал, барно аёл; хушбичим жувон.

Ҳой-ҳой, хоним, ёʻл бўлсин, Қаерга ёʻрғалайсиз! — Қўшиқлар

Khanka.

сфт. 1. Қўлда тайёрланган; қўлда қилинган.

Хонаки нон. Хонаки туфли.

Дастурхонда хонаки печенелар, атиргул нусха торт ва турли хил мевалар бор эди. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

2. с. т. Махсус тайёрланган; қўлбола.

Хонаки чой дамламоқ. Хонаки палов қилмоқ.

3. Уйда, хонадонда боқиладиган; парвариш қилинадиган; қўлга ўргатилган.

Хонаки ит. Хонаки гул. Хонаки ўрдаклар.

Бу шифобахш ўсимликни [алоени] истаган ҳар бир киши хонаки қилиб ўстириши мумкин. — Саодат

4. Хона ёки уй ичида бўладиган, уйда бажариладиган.

Хонаки базм. Хонаки иш. Хонаки ҳунар.

Сотиболди тирикчилик учун хонаки бир касб қилишга мажбур бўлди — ҳар хил саватчалар тўқишни ўрганди. — А. Қаҳҳор, Бемор

сфт. 1. Маълум миқдорда хонаси бор.

Бектемир дўстлари Дубов, Асқар полвон ва бошқа бир неча жангчилар билан икки хонали бир уйга жойлашди. — Ойбек, Қуёш қораймас

Ота-она вафотидан сўнг у истиқомат қилаётган уч хонали уй карвонсаройга айланди. — Газетадан

Бир хонали пакана уйин Ёритади ёниб жинчироқ. — Ҳ. Пўлат

2. Маълум миқдордаги катаги ёки бўлмачалари бор; катакли (жадвал, дафтар, шахмат тахтаси, босмахона яшиги ва шу кабилар ҳақида).

Шахмат тахтаси олтмиш тўрт хонали бўлади. Ўн олти хонали яшик.

3. мат. Маълум миқдордаги хонага эга (

Уч хонали сон. Беш хонали сон.

100 дан 999 гача бўлган сонлар уч хонали сонлардир. — Математика

Бирор ишни амалга ошириш учун қулай пайт, қулай фурсат.

Ҳозир зап сайил қиладиган хонаси-да, ўртоқ Раҳмонқулов. — А. Мухтор, Туғилиш

У [Асрора] хонаси келганда ҳеч кимни аямасди. — С. Аҳмад, Уфқ

[Очилов] Ҳар гал планини дўндириб, қани, келаси йилга ким дов? деб тураверади. Хонаси келса, баъзан кураш ҳам тушади. — А. Мираҳмедов, Ўт юраклар

от 1. Ашула айтиш, куйлаш.

То ярим кечагача умрида ўйин-кулги кўрмаган чўлда ҳофизлар хониши эшитилди. — С. Аҳмад, Ҳукм

Волганинг радиоси тинимсиз хониш қилади. — Муштум

2. Сайраш.

Булбуллар хониши сира тинмасди.

Азим балхи тут шохида саъва хониш қилади. — А. Муҳиддин, Ҳадя

от 1. 1 Хон лавозими.

Халқ чин хонлик билан уни [Худоёрни] муборакбод қилишдилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Исфандиёрга хонлик либоси: зар чакмон, бошига жиғали шерозий папах кийгизишиб, белига олтин қилич тақиб, қўлтиқлаб, тахтга ўтқаздилар. — Ж. Шарипов, Хоразм

2. Хон бошқарадиган давлат ва шундай давлат тузуми.

Қўқон хонлиги. Хива хонлиги.

от 1. Оила.

Қобил карвоннинг қамоққа олиниши Абдураҳмонбой хонадонини қаттиқ ташвишга солиб қўйди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

2. Оила аъзолари яшаб турган хўжалик, уй, ҳовли.

Шаҳарнинг андазаси чиройли, хонадонлари чорси-чорси бўлиб тушган. — З. Акрамов, Ҳиндистон лавҳалари

3. тар. Қариндошлик ёки валиаҳдлик ҳуқуқига кўра, бири ўрнига иккинчиси тахтга чиқадиган, ҳокимиятни наслдан наслга ўтказиб, ҳукмронлик қиладиган ҳокими мутлақ ёки монархлар авлоди; сулола.

Маълумки, Темурнинг вафотидан сўнг унинг поёнсиз империясини идора қиларлик бир қўл бу хонадондан чиқмади. — Т. Жалолов, Хамса талқинлари

от Ашула, қўшиқ айтувчи санъаткор; ҳофиз.

Навбат таниқли, севимли хонандамиз Алимардон Тўраевга. Ў. — Ҳошимов, Баҳор қайтмайди

Ҳовлининг бир томонида, баланд сўрида хонанда ва созандалар мақомни янгратмоқда. — Мирмуҳсин, Умид

от 1. дин. Масжиднинг намоз ўқиладиган, одатда кенг ва катта хонаси.

Карвонсаройнинг ёнида катта бир хонақоҳ бор эди. — М. Осим, Аждодларимиз қиссаси

Кичик масжид қишлоқнинг этак маҳалла деб аталган қисмида бўлиб, сиқиқроқ бир хонақоҳ ва торроқ бир айвондан иборат. — А. Қодирий, Обид кетмон

2. дин. Суфийлар машғулотларини ўтказиш учун мўлжалланган катта хона ва унинг атрофидаги ҳужралар.

Йилига бир зикр-у само бўладиган хонақоҳ ҳувуллаб ётибди. — С. Аҳмад, Ҳукм

3. Маҳалла, қишлоқ масжидларининг томи гумбазли ёки текис бўлган қишки қисми.

от 1. Бирор хонадонда туғилиб улғайган.

Отам ўлгандан кейин, мен ҳам бойнинг эшигида хоназод қул бўлиб қолдим. — С. Айний, Дохунда

2. фолк. Уйда боқиб катта қилинган (уй ҳайвони ҳақида)

Чу деса, бир қирдан хатлар Яшин қанот хоназодлар. — Эргаш Жуманбулбул ўғли

от зоол. Танаси яримшар шаклидаги, устки қисмида холлари бўладиган ярқироқ тусли қўнғиз.

Ўргимчак тўқир оқ толалар, Хонқизи боради меҳмонга. — Ш. Раҳмон

от Бирор шахсга тегишли мол-мулк, бор бисот, бойлик.

Хонумонидан айрилмоқ.

— Одамлар севгисини деб, хонумонидан ҳам, жонидан ҳам кечади, — дейди Суннатилла. — А. Эшонов, Тошдан қаттиқ, гулдан нозик

[Зуҳра бегим:] Хон ҳазратлари! Фарзандимни, хонумонимни — ҳаммасини марҳаматингизга ишониб топширдим! — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

от 1. Хоннинг фарзанди (ўғли ёки қизи), хон авлоди.

Подшозодами, хонзодами, хўжазодами, албатта, бир ерда нишонаси бўлади. — Равшан

2. Зодагонлар табақасига мансуб; асилзода; тагли-тугли.

Гўлахдан чиққан таги пастни бошингизга урасизми, олсангиз — бирор хонзодани олинг, деб минг марта айтдим, қулоқ солмадингиз. — Ҳ. Ғулом, Машъал

3. Хонзода (хотин-қизлар исми).

от Маҳаллий саккиз тепкили атласнинг энг аъло навларидан бири.

Хонатлас кўйлак.

Шанба куни Нуқра стансияга ясаниб келди: хонатлас устида ял-ял ёнарди. — Мирмуҳсин, Нуқра

от Хонқа туманида яшовчи шахс.

от Ўтириб овқатланиш учун хизмат қиладиган, оёқлари калта ёғоч стол.

Хонтахта атрофига кўрпача солмоқ.

Хосият хола лагандаги ошни келтириб, хонтахтага қўйди. — Р. Файзий

сфт. Хонадони бор, уйли, оилали.