Қидирув

от 1. Баданда, тери устида бўладиган туғма доғ ёки бўртма.

[Кумуши] Латиф бурни ёнидаги қора холининг табиийлигига ишонмагандек қашиб кўрди ва кўзгу ёнидан жўнади. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. тиб. Терининг туғма нуқсонларидан бири.

3. Домино, пичоқ дастаси ва шу кабиларга ўйилган ёки қадалган белги; безак учун қилинган кўз ва шу кабилар

4. кўчма Бирор нарсанинг энг муҳим. чиройли жойи; латофат, гўзаллик, ҳусн.

Фарғона — Ўзбекистоннинг холи, ҳусни. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

от 1. Онанинг синглиси ёки опаси.

Бобур холаси ва қайлиғини бутун одамлари-ю кўч-кўронлари билан бирга қўриқлаб олиб кетмоқда. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

2. Кекса аёлларга ҳурмат билан мурожаат қилиш шакли.

Лутфинисо бўғчадан икки дўппи олиб, беш сўм пул билан узатди. Ёʻл тўсувчилар қувониб бақиришди: — Тўй устига тўй кўринг, хола! — Ойбек, Танланган асарлар

У кампирга яқинроқ бориб: — Икки кило тортворинг [нокдан], хола, — дея унга юз-ланди. — А. Обиджон, Аканг қарағай Гулмат

3. Ҳурмат юзасидан ёши катта аёллар исмига қўшиб ишлатилади.

[Раис:] Қани, Тўхта хола, гапиринг! — А. Қаҳҳор, Кампирлар сим қоқди

сфт. 1. Кимсасиз, бўш.

Нуринисо эса ичкари ҳовлидаги тўрт уйдан бири — онасининг уйига кирди. Чунки бу уй холи эди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. сфт. Чет, хилват, овлоқ.

Йигит ўйлай-ўйлай, Шоқосимнинг хизмат қиладиган жойини, жувозкашникини маъқул кўрди. Чунки бу жой Мирзакаримбой уйидан икки-уч маҳалла нарида, ҳам бундан бошқа холи жойни топиш қийин. — Ойбек, Танланган асарлар

3. рвш. Яккама-якка, гувоҳларсиз.

Қани, ўтиринг, сиз билан холироқ гаплашайлик-чи бўлмаса. — П. Турсун, Ўқитувчи

— Сиз билан маслаҳатлашмоқчи эдим, холи кўришганимиз яхши бўлди, — деди Нина Ойнисага. — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар

4. Бирор нарсадан озод, бўшаган, унга алоқасиз.

Бу [ҳижрон] Темиржонни хийла қийнаган, кундалик ташвишлардан холи бўлган пайтларда эса ўйлай-ўйлай ўйига етолмай ҳасрат чекар эди. — Ж. Абдуллахонов, Орият

сфт. 1. Воқеликка ҳаққоний назар билан қарайдиган, обектив баҳолайдиган.

Таржима танқидчиси холис бўлиши, таҳлилга олдиндан қатъий ҳукмлар билан чекланиб киришмаслиги керак. — Ғ. Саломов, Таржима назариясига кириш

2. Беғараз, самимий; таънасиз.

Моҳлар ойимнинг Анвар билан муомаласи холис ва самимий эди. — А. Қодирий Меҳробдан чаён

— У [Тўхтасин Жалилов] билганларини менга миннациз, жон-дили билан, холис ўргатар эди, — деди Ҳалима. — Ҳ. Носирова, Мен ўзбек қизиман

3. ҳуқ. Қамоққа олиш, тинтув ўтказиш каби ҳолларда ҳукумат органлари томонидан обектив гувоҳ сифатида чақирилган шахс.

Холис ўзи иштирок этган тергов ҳаракатини юритиш билан боғлиқ ҳолатлар бўйича гувоҳ тариқасида сўроқ қилиниши мумкин. — Газетадан

4. Бирор кимса ёки нарсадан холи.

Дунё нодонлардан холис бўлганда эди, бу олам яна ҳам мунавварлик кашф этарди. — Газетадан

5. Холис (хотин-қизлар исми).

сфт. Холи бор.

Унинг [Нигоранинг] қоп-қора холли лабларига табассум қўнди. — С. Анорбоев, Оқсой

юкл. Бори-ёʻғи, фақат, фақатгина.

Шоирлар алдайди бизни, жонгинам, Баҳор доим эмас, уч ойдир холос. — А. Орипов

Икромжон ўз ишлари қолиб, Эш полвондан гапирарди холос. — С. Аҳмад, Уфқ

сфт. 1. Юзида, баданида холи бор; холли.

Холдор жувон.

2. Баданида ёки сиртида майда доғи ёки доғлари бўлган.

Холдор от. Холдор қанотли капалак.

[Ўғил буви] Қутичани айлантирган эди, унинг ичидаги қалай, кумуш узук чиройли холдор қилиб ишланган кўзмунчоқ каби бир қанча майда нарсалар ерга тўкилдилар. — Ҳ. Шамс, Душман

3. Холдор (эркаклар исми).

сфт. Холи ёʻқ.

сфт.

Хол-хол чит.

Қўнғизча хол-хол қора доғли қизғиш қанотларини товлантиргача учиб кетди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

от 1. Бошқа фирмаларни назорат қилиш ва бошқариш мақсадида уларнинг аксия назорат пакетларини сотиб олиб эгалик қилиш.

2. айн. Холдинг компания.

Ўзининг ташкилий-ҳуқуқий шаклига кўра, холдинг, одатда, аксиядорлик жамияти қаторига киради. — Ўзме

– ҳаракатлар илдамлиги, нутқда, бирор ният билан қилинган ҳаракатда, юз мушакларининг маъноли ҳаракатларида яққол намоён бўладиган кучли, тез юзага келувчи ҳис-туйғу билан ажралиб турадиган, тўртта мижоздан бири.

от Холи бўлиш; ёлғизлик.

от с. т. Холажон.

от Ҳаққонийлик, обективлик; самимийлик, беғаразлик.

Ниятнинг холислиги.

Менинг холислигимни шундан ҳам билсангиз бўлар эди, ука. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

рвш. 1. Ҳаққонийлик билан, обектив ҳолда.

Бобурномада эса тарихий ҳақиқат холисона равишда қайд қилинади. — Фан ва турмуш

Танқид аёвсиз ва холисона бўлиши керак. — Газетадан

2. Ўз манфаатини кўзламаган ҳолда, таъна қилмасдан; беғараз.

Лекин шунга қарамай, бугунги кунда сиз бизга холисона ёрдам қўлини чўзиб турибсиз!\. — Шайхов, Рене жумбоғи

фл. Ёлғиз қолмоқ.

фл. Холламоқ феълининг мажҳул нисбати.

от Организмда, шунингдек озиқ-овқат маҳсулотларида бўладиган ва ҳаётий аҳамиятга эга бўлган ёғсимон модда.

фл. Холиламоқ феълининг мажҳул нисбати.

фл. Холиламоқ феълининг орттирма нисбати.