Қидирув

от 1. Жуфт ҳолда бутунлик ташкил этувчи нарсаларнинг икки қисмидан бири, бир томони, бўлаги.

Таҳқирланган бой ўрнидан туриб: — Батрак, қул, тоқа деб тикувчини сўкиб, қолипланган бир тоқа этикни унинг бошига чоғлаб отди. — С. Айний, Қуллар

Шамол шунча заптига олган эдики, эшикнинг бир тоқасини унинг кўлидан суғуриб, куч билан деворга урди-ю, деворнинг устки қавати бутунлай кўчиб тушди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

2. Бир жўра атлас ёки беқасамнинг ҳар бир бўлаги.

Бир тоқа атлас. Беқасамнинг бир тоқаси.

от Чидаш, бардош бериш қобилияти; сабр-бардош, чидам, тўзим.

Тоқат билан кутмоқ. Тоқат билан гапига қулоқ солмоқ. Тоқати тугади (битди, тамом бўлди).

Сен бўлмасанг, менда тоқат қайдадир, Тоғ чидамас отангнинг фарёдига! — Равшан

Калит топила бермагач, махдумнинг тоқати тугади, чиқиб, қизлар ичидан Раънони чақирди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Отамурод Ҳанифанинг ёзғириши тугашини тоқат билан кутарди. — Ўзбекистон қўриқлари

от 1. Қамиш, чангал ва шу кабилар ўсимликлар ўсиб ётган, одатда, захкаш ер.

Тўқайга ўт кеца, ҳўлу қуруқ баравар ёнади. — Мақол

Мавлон ака анави куни Султонбой билан тўқайга бориб, қўқон аравасига қамиш босиб келди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Сидиқжон болани бағрига босганича, бир-бирига киришиб кетган буталар, шохлар орасидан оёғи ва елкаси билан ёʻл очиб, тўқайнинг ичкарисига бошлади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. кўчма с. т. Шундай ҳолат олган жойга нисбатан қўлланади.

Ҳовлимиз тўқай бўлиб кетибди.

н roll (small loaf offlat bread)

сфт. Тўқаси бор, тўқа тақилган.

Қора тўни устидан елкасига қадимги ўқдонларини осган, белига қадимги кумуш тўқали қалин камарини боғлаган — П. Турсун, Ўқитувчи

сфт. Сабр-тоқатга эга; чидамли, тўзимли.

Тоқатли киши. Тоқатлига тоғлар эгар бошини. — Мақол

Аввало, йигит киши сабрли, тоқатли бўлади. Иккинчидан, мард бўлади. — Р. Раҳмон, Меҳр кўзда

сфт. Тоқат қила олмайдиган; тоқати ёʻқ, бетоқат, чидамсиз, тўзимсиз.

Тоқациз одам. Тоқатлига тоғлар эгар бошини, Тоқацизнинг бировлар ер ошини. — Мақол

[ Бозорқул] Тоқациз тўлғаниб, касалман, мени ёмон дард чалган, деб пичирлади, яна тўлғанди, заиф товуши билан фарёд қилди. — А. Мухтор, Чинор

toǵaylıq

от айн. Тўқай 1.

Атрофдан оғочлар, ўтлар, тўқайзорлар орасидан у қичқириқ, дод, инграш эшитди. — Ойбек, Қуёш қораймас

русчатерпеливостьинглизчаpatience, enduranceфрансузчаpatience, endurenceарабчаصَبْرٌ

от Бетоқат ҳолат.

Тоқацизлик қилмоқ.

Қамчининг келишини тоқацизлик билан кутиб турган Қумри, қўлини силкитиб, қичқирди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

от айн. Тўқайзор.

ЖКРПА перенестиинглизчаto bear smth.немисчаvertragen

Мен аччиқ кофега (нимага?) тоқат қилолмайман. Я не переношу крепкого кофе (чего?).

I don't bear strong coffee (what?).

Ich vertrage keinen starken Kaffee (was?).

фл. Тоқати тугаб, чидай олмай безовталанмоқ, бетоқат бўлмоқ.

Оғриқдан тоқацизланмоқ. Ҳаяжондан тоқацизланмоқ. Тоқацизланиб кутмоқ.

Ойқизнинг ёнида турган Погодин тоқацизланиб сўради. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Ҳасан овчи ётган ерида тоқацизланиб, бир ағдарилди-ю, ёнбошлаганича Майнага тикилиб қолди. — Ш. Тошматов, Эрк қуши

intolerance

фл. Тоқацизланмоқ феълининг орттирма нисбати.

И сухое загорится, и сырое загорится, когда в тугаях пожар случится., Аналогия: При сухом и сырое горит., При сухих щепках и сырое дерево разгорается.

от Сабр-тоқат, чидам, бардош.

Кутишга сира тоб-тоқат қолмади.

от Чидам, қаноат, бардош.

Марям ақл-у идроки, сабр-у тоқати билан бузилган оилани қайтадан обод қилди. — К. Яшин, Ҳамза