Qidiruv

ot 1. mat. Fazodagi berilgan nuqtadan (markazdan) muayyan uzoqlikda joylashgan nuqtalarning geometrik oʻrni: yarim doiraning oʻz diametri atrofida aylanishidan hosil boʻlgan geometrik jism.

Sharning sirtini oʻlchash. Sharning radiuslari.

2. Shunday shaklga ega boʻlgan narsa.

Ularning shakli ham qiziq: biri tuxumga, biri bilyard shariga oʻxshaydi, baʼzisi qayroq toshday uzunchoq va silliq. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Ammo boʻm-boʻsh koridorda toʻsatdan Zamira duch kelib qoldi. Koʻz koʻzga tushdi-yu, elektr sharlar chaqin chaqqanday boʻldi. — P. Qodirov, Uch ildiz

3. Bolalar oʻynashi uchun ichiga havo yoki havoga nisbatan yengil gaz toʻldirilgan, dumaloq shakldagi rezinka pufak.

Shar yorildi.

Avvalgi bayramlardagidek havoda rang-barang sharlar uchib yurmayapti. — I. Rahim, Chin muhabbat

n 1. share (of sth)[sing] qism, boʻlak, hissa, ulush

2. [C, usually pl] aktsiya, hissa, ulush

v [T][T,I]

• share sth out boʻlmoq, taqsimlamoq, boʻlaklarga ajratmoq
• share (sth) (with sb) baham koʻrmoq, oʻrtada foydalanmoq, boʻlishmoq

[T]

• share sth (with sb) boʻlishmoq, oʻrtoqlashmoq, sheriklashmoq, baham koʻrmoq
• shareholder n[C] aksioner, hissador

ot Boʻyinga oʻraladigan yoki boshga, yelkaga tashlab yuriladigan, eniga nisbatan uzun mato.

ot Biror narsaning mazmuni, mohiyatini ochib berish, tushuntirib berish; izohlash, izoh.

Sharhlar bilan chiqarilgan Navoiy asarlari.

Abdurahmon kutilmaganda jonlanib ketdi. Yaʼni Aqoidning sharhiga yaxshi tushunishga yeng shimardi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

ot Sheʼriy yoki nasriy satirik, yumoristik hamda tasviriy asarlarda: biror shaxsga oid hajviy xususiyatlar ustidan kulish; shu usulda yaratilgan rasm yoki tavsif.

Teatr artistlari Gogol personajlarini talqin qilishda, andak boʻlsa-da, sharj elementlariga yoʻl qoʻymadilar. — Gazetadan

Doğu.SHARQ

ot Nojoʻya xatti-harakatdan oʻzini tiya olish, uyalish hissi; hayo, uyat, nomus.

Sharm qilmoq.

Yoki oʻsha yoqalashishda biron yeri lat yedi-yu, sharm kuchlilik qilib indamadimi? — Mirmuhsin, Umid

Yaxshi ayolning bor sharm bilan hayosi. — Gulxiromon

1. a 1. oʻtkir, uchi oʻtkir qayralgan, charxlangan

2. tik, keskin, (burilish, qiyalik)

3. aniq, yaqqol

4. oʻtkir, kuchli, quloqni teshadigan

5. oʻtkir, sezgir, sergak (koʻrish, eshitish haqida)

6. dono, topqir, fahmi (zehni) oʻtkir

2. n mus diyez

3. v aldamoq, firibgarlik bermoq, gʻirromlik qilmoq

4. adv juda aniq, nuqtama-nuqta, puxtalik bilan

rvsh. 1. Dunyoning toʻrt tomonidan biri; gʻarbga qarama-qarshi boʻlgan tomon, quyosh chiqadigan tomon; kunchiqish.

Ot koʻchaning sharqiga yurib yana shimolga burilib, tor koʻcha boʻylab uzoq ketdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Urush gʻarbda, rota frontdan uch-uch yarim ming kilometr berida, yana sharqqa qarab ketayotibdi! Ahmadjon oʻylab, oʻyiga yeta olmas edi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

2. katta) (Sh — Gʻarbiy Yevropaga nisbatan sharq tomondagi mamlakatlar, oʻlkalar.

Sharqqa sayohat. — Yaqin. Sharq, Uzoq Sharq

[

Salimxoʻja] Nusratillaning iqbol-u istiqboli haqida koʻp chiroyli kitobiy soʻzlar bilan gapirar, yangi Sharqning qudrati, mil-latning guli boʻladi, deb maqtar edi. — A. Muxtor, Opa-singillar

Ular hozirgi Sharq tarixi kitobini navbatma-navbat oʻqib va

eshitib oʻtirganlarida, Ochilning koʻz oldiga dam-badam ezilib yigʻlayotgan Zamira kelar, buning uchun u oʻzini gunohkorday his qilardi. — P. Qodirov, Uch ildiz

ot Yomonlik, yovuzlik; kasofat.

[Qulahmad:] Hazrati oliy hovlimda mehmon boʻlganlarida, fuqaroni bu yomonlar sharridan xalos qilaman, dedilar. — Mirmuhsin, Choʻri

ot 1. Biror ish yoki masala yuzasidan yozma yoki ogʻzaki oʻzaro kelishib olish, oʻzaro kelishuv.

Shuning uchun Yoʻlchining iltimosiga darrov koʻnib, shart boʻyicha, Shoqosimga ovqat, yotish uchun juvozxona oldidan bir hujra berdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bir-birimizdan sir saqlamaymiz. Xoʻpmi? Shart shu. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

2. Oʻzaro shartlashayotgan yoki biror munosabatda boʻlayotgan tomonlardan birining boshqa tomonga nisbatan qoʻygan talabi.

Lekin shart — bizga astoydil, ixlos bilan xizmat qilasiz — E. Raimov, Ajab qishloq

Pudrat usulining shartlariga muvofiq, bu mablagʻning ancha qismi pudrat asosida ishlayotganlarga taqsimlab beriladi. — Gazetadan

Qiz, “Poygada yutib chiqqan odamga tegaman, deb shart qoʻyibdi. Shukrullo, Javohirlar sandigʻi. ertaga shaharga tush, nima shar-ting boʻlsa, oʻsha yerda gapir. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Taqozo etuvchi narsa; talab.

— Madaniyatli boʻlishning eng birinchi sharti — soddalik, tabiiylik, — deb yubordim. — F. Musajonov, Mehmonda

Hozirjavoblik —

askiyaning asosiy shartidir. — OʻTA

Sanʼat turlarining uygʻunlashuvi uchun umumiy uslubiy xususiyatlarning mavjudligi zaruriy shart hisoblanadi. — Saodat

4. kesim vzf. Qatʼiy talab etuvchi; zarur.

Bugun kelishingiz shart.

Bu jang uzoqqa bormaydi. Lekin Xuroson qoʻshini shay boʻlib turmogʻi shart! — Mirmuhsin, Meʼmor

Bolaga oila ham, maktab ham baravar tarbiya berishi shart. — Gazetadan

ot 1. Faxrlanishga arziydigan narsa, yuksak qoniqish hissi; baxt, faxr, iftixor.

Shodlik bilan tugʻilib, sharaf-u obroʻ bilan oʻtmoq — inson uchun baxt. — Mirmuhsin, Meʼmor

Katta bilim dargohining talabasi boʻlishdek sharafga muyassar boʻldim. — Gazetadan

Turkiston musulmonlarining huquqlarini mudofaa eta biladigan toʻrt-besh arbobi siyosat yetishsa, biz uchun sharaf emasmi? — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Biror ijobiy xislat, xizmat yoki talant tufayli xalq orasida taratilgan dong; shuhrat, shon.

Paxtakor qahramonlarga shon va sharaflar boʻlsin!

Yuksak oq oltin xirmoni bunyod etish uchun kurash — sharaf, obroʻ uchun kurashdir. — Gazetadan

Abdurahmonning otasi ulamo naslidan, ammo bu sharaf nima sabab bilandir uning otasiga nasib boʻlmagan. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

3. Sharaf (erkaklar ismi).

din. Shariat qonun-qoidalariga binoan, shariat boʻyicha.

Sen oʻgʻrisan! Odam boʻlganingda, sharʼan qoʻlingni kesish lozim boʻlar edi. — A. Qahhor, Bashorat

Birovning ustiga ayb qoʻyish uchun, sharʼan, shohidlar lozim. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Üzüm veya başka meyve sularını türlü yöntemlerle mayalandırarak elde edilen alkollü içki.SHAROB

taql. s. Tosh, temir kabi qattiq, narsalarning oʻzaro yoki boshqa qattiq narsaga urilishidan hosil boʻlgan ovozni bildiradi.

Kosa sharaq etib sindi. Koʻcha eshik sharaq etib ochildi.

jim tur, tegma!

ot 1. esk. yuq. usl. Muqaddas, aziz; tabarruk.

Qurʼoni sharif.

Buxoroyi sharifda Abu Ali ibn Sino degan bagʻoyat ulugʻ tabib oʻtgan. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

— Qaytib kelgandan keyin sizlarning yordamingizda hazratimning mozori shariflariga borib turamiz-da, — dedi domla. — P. Tursun, Oʻqituvchi

2. Sharif (erkaklar ismi).

ot Dumaloq shaklga ega boʻlgan kichikroq narsa; soqqa, soqqacha.

Podshipnik shariklari. Bilyard shariklari.

sft. din. Shariat aqidalari, qonun-qoidalariga mos keladigan; shariatga koʻra qonuniy.

Issiq uying, halol bolang, sharʼiy ering turganda, birovlarga belingni quchoqlatib elga bosh-qosh boʻlguncha, har narsa yeganing yaxshi! — S. Siyoyev, Otliq ayol

Men mavizni tamom sharʼiy qilib tayyorlayman, tunov kun mahallamizning oxunlari ham halolligiga fatvo berib ketdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar