Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ША» бўйича 2006 та натижа

Филтр

← Барча натижалар

Луғат мақолалари

2006 та · 1-саҳифа / 101
шаҳ
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от 1. Шоҳ, подшо.

Э шаҳ, карам айлар чоғи тенг тут ёмон-у яхшини. — Огаҳий

2. Шахмат ўйинида бирор фигура билан бевосита рақибнинг шоҳига қилинган ҳужум, шу ҳужумни қайд этувчи сўз.

Доимий шаҳ. Шаҳ бермоқ. Икки шаҳ билан мот қилмоқ.

Тўлиқ мақола →
шак
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от Шубҳа, гумон.

— Мен билмадим, — деди [уста] ниҳоят, — шак ёʻқ, оғир гап. — О. Ёқубов, Ларза

Бу андишанинг ҳақлигида шак ёʻқ, Анвар! — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Менинг Каримовдан жуда шаким бор, бу одам бизга яхшилик соғинмайдиган кўринади. — Ҳ. Шамс. Душман

  • Шак келтирмоқ Шубҳа билан қарамоқ; ишонмаслик. Илоҳий қудратга шак keltirmoq.yash— Шариатга шак келтирган бу аблаҳни зиндонга солмоқ зарур, — деди [қози-калон] катта салласини силкитиб. — Ж. Шарипов, ХоразмМуқаддас авлиёлар ишига шак келтириш — улуғ гуноҳ. — Н. Сафаров, Оловли излар
Тўлиқ мақола →
шам
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от 1. Тўнгадиган ёки қуюқлашган ёғдан ўртасига пилик қўйиб ясалган таёқчасимон чироқ.

Шам қолдиғи. Шамни ёқмоқ.

Қумри токчадаги шамни ўчирди. Уй қоронғиланди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Таниш кошонанинг беҳисоб шамлар зўрға ёритган тор ва узун ёʻлаклари кимсасиз эди. — О. Ёқубов, Кўҳна дунё

2. Ёруғлик кучининг ўлчов бирлиги.

Кучи юз шам бўлган лампочка.

  • Шам пули Ёрмат билан Гулсумбиби Гулнорнинг қабрига боришди. Олиб келинган ош-нонни ва шам пулини гўрковга топшириб қайтишди — Ойбек, Танланган асарлар
  • Шамдай қотмоқ 1. Ўта совқотмоқ, тўнгмоқ, музламоқ. Мастерской битгунча, очликдан тиришиб, совуқда шамдай қотадиганга ўхшаймиз. — А. Муҳиддин, ҲадяСоҳиб қорининг ҳозирги чимчилаши бир оздан кейинги катта калтакнинг шабадаси эди. Шунинг учун Холида бисот сандиғи олдида шамдек қотиб қолди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
  • Шами сўнмоқ (ёки ўчмоқ) Ўзидан олдин қўлланган сўз билдирган нарсанинг ниҳоясига етганини, тугаганини билдиради. Ҳамид Олимжоннинг ҳаёт шами кутилмаган бир пайтда сўнди. — Н. Сафаров, Оловли изларУмидинг шами ўчиб, ёʻлларда толдинг. — Ғайратий
Тўлиқ мақола →
шап
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

1. Шалп.

Бир дона олма узилиб, шап этиб сувга тушди.

Хўжабеков гарданига шап этказиб урди. — С. Анорбоев, Оқсой

Дарс вақти тугай деганда китобни шап этказиб ёпди. — Муштум

2. Тўсатдан, бирдан; қаттиқ.

Мутал уни тўхтатмоқчи бўлиб, этагидан шап ушлаганди кўйлаги ёқасигача йиртилиб кетди. — О. Ёқубов, Ларза

Тўлиқ мақола →
шақ
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

тақл. с. Қаттиқ урилишдан ҳосил бўладиган овозни билдиради.

Қулф шақ этиб бекилди.

Ёʻлчи бир сакрашда зўравоннинг олдига борди, тўппонча тутган қўлни маҳкам сиқиб, орқага қайирди. Тўппонча шақ этиб ерга тушди. — Ойбек, Танланган асарлар

Ота писмиқ югуриб келиб, бошимга шақ этиб уриб қўйди. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

Тўлиқ мақола →
шар
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

от 1. Фазодаги берилган нуқтадан (марказдан) муайян узоқликда жойлашган нуқталарнинг геометрик ўрни: ярим доиранинг ўз диаметри атрофида айланишидан ҳосил бўлган геометрик жисм.

Шарнинг сиртини ўлчаш. Шарнинг радиуслари.

2. Шундай шаклга эга бўлган нарса.

Уларнинг шакли ҳам қизиқ: бири тухумга, бири билярд шарига ўхшайди, баъзиси қайроқ тошдай узунчоқ ва силлиқ. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

Аммо бўм-бўш коридорда тўсатдан Замира дуч келиб қолди. Кўз кўзга тушди-ю, электр шарлар чақин чаққандай бўлди. — П. Қодиров, Уч илдиз

3. Болалар ўйнаши учун ичига ҳаво ёки ҳавога нисбатан енгил газ тўлдирилган, думалоқ шаклдаги резинка пуфак.

Шар ёрилди.

Аввалги байрамлардагидек ҳавода ранг-баранг шарлар учиб юрмаяпти. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

  • Ер шари Ер сайёраси. Берма эркингни қўлдан, Яшамоқ чоғинг! Ернинг шаридир сенинг Мулк-у чорбоғинг. — Ҳамза
Тўлиқ мақола →
шай
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

сфт. Нарса, предмет.

У [Раҳмонали] ҳикоя қилади: Муҳаббат бир бало шайдир, гирифтор бўлмаган билмас. — Н. Сафаров, Катта карвон ёʻлда

Тўлиқ мақола →
shade инглизча
Инглизча-ўзбекча луғат · яна 3 та луғатда

ʃeɪd

н 1. Shade [U] is an idea or part of a place that is protected from the heat of the sun. A shadow [C] is a dark shape made by light shining on a person or object. Shadow [U] is an area of darkness in which it is difficult to distinguish things easily.соя, кўланка

2. лампа қалпоғи, абажур

3. = SUN-GLASSES

  • a shade (of sth) 1) ранг тури; 2) рангдаги нозик фарқ

5. нозик фарқ, анвон тур, хил, тус, бошқачалик, ўзгачалик

6. асар, аломат, из, белги, нишон

в [Т] соя ташламоқ, соя қилмоқ, офтобдан пана қилмоқ, тўсмоқ

  • shading тушёвка
Тўлиқ мақола →