«Qozonmoq» boʻyicha 20 ta natija
fl. Qoʻlga kiritmoq, erishmoq; sazovor boʻlmoq.
Gʻalaba qozonmoq. Muvaffaqiyat qozonmoq. Obroʻ qozonmoq. Birovning ishonchini qozonmoq.
Zorqishloqqa kelib qolgan Nizomiddinov qishloqliklarning hurmatini qozongan edi. — S. Ahmad, Hukm
1. Turli taomlar pishirish, tayyorlash yoki suv isitish uchun choʻyandan quyib tayyorlangan roʻzgʻor buyumi
Mahalla qozon. Qozonda boʻlsa, choʻmichga chiqadi — Maqol
Qozonga yaqin yursang, qorasi yuqar, Yomonga yaqin yursang, balosi yuqar — Maqol
2. tex. Bugʻ hosil qilish uchun xizmat qiladigan maxsus yopiq qurilma
Bugʻ qozon. Yuqori bosimli qozon
qazansha, kishkene qazan
ot 1. esk. Qozon quyuvchi; degrez.
Qozonchining erki bor, qaydan quloq chiqarsa. — Maqol
2. Qozonga qarovchi, qozonxonada ishlovchi ishchi, mutaxassis.
ot tex. Qozon oʻrnatilgan xona yoki alohida bino (
Fabrika uchun zarur boʻlgan qozonxona ishlamaydi — Mushtum
Ushbu qarorga asosan, qozonxonalar va issiqlik tarmoqlarini taʼmirlash uchun 215 million soʻm mablagʻ ajratildi. — Gazetadan
fl. Qozonmoq feʼlining majhul nisbati.
qazan kabab
ot 1. Ovqat pishirish va yeyish uchun ishlatiladigan idish-oyoq.
Traktorlar qirga endi koʻtarila boshlaganda, orqadan qozon-tovoq ortilgan ZIL [yuk mashinasi] yetib keldi. — O. Yoqubov, Bahor kunlaridan birida
2. koʻchma Uy-roʻzgʻor ishlari.
Agronom yerini haydab, paxtasini teravermaydimi? Qozon-tovoqqa aralashib nima qiladi! — N. Safarov, Hayot maktabi
Bizda oʻz oilasiga, bola-chaqasiga, qozon-tovogʻiga yopishib olgan xotinlar bor. — A. Muxtor, Opa-singillar
ot Qozon quyuvchi usta.
fl. Qozonmoq feʼlining birgalik nisbati.
ot ayn. Qozondastmol.
ot Qizib turgan qozonni ushlash uchun ishlatiladigan qalin sochiq.
ot Qozonni qirib tozalash uchun ishlatiladigan uy-roʻzgʻor buyumi.
ot Mevasining eti quritilib, qozon-tovoqlarni yuvish uchun ishlatiladigan oʻsimlik.
погов. (букв. и котел в сале, и черпак в сале) жить припеваючи, зажиточно, ≈ одна рука в меду, другая в патоке, ≈ как сыр в масле катаются
Будет в котле — попадет и в уполовник., Раз есть в котле, будет и на блюде.
[Nafisa:] Oʻqituvchi oʻzingning kelin oying boʻlgandan keyin, sen kekkaymay, kim kekkaysin?!. [Olim:] Koʻp jigʻimga tegavermanglar. Qozonda boʻlmasa, choʻmichga nima chiqadi?! [Нафиса:] Кому же важничать, как не тебе: ведь учительница приходится тебе родственницей. [Алим:] Да перестаньте мне на нервы действовать! Если бы у меня котелок не варил, никакая родственница-учительница не помогла бы. Будет в котле — попадет и в уполовник. — Б. Раҳмонов, Қилмиш-қидирмиш.
погов. что будет в котле — будет и в черпаке, ≈ было бы в амбаре, будет и в кармане
погов. сажу от котла смыть можно, но стыд и срам с лица не отмоешь
посл. мастер волен приделать ушко котлу там, где ему захочется (дело хозяйское)
посл. (букв. будешь рядом с котлом — сажа пристанет, будешь общаться с дурным человеком — пакость пристанет), ≈ с кем поведешься, от того и наберешься
