Поиск

ot tar. Musulmon davlatlarida hukmdor tomonidan tayinlanib, shariat asosida sud vazifasini bajaruvchi, sudya, sharʼiy mahkama raisi.

[Toʻraxon:] Indab qayerga boraman? Qoziga arz qilamanmi? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Zaynabning jununi qozilar va tabiblar tarafidan ham tasdiq etilgach, uning ustidagi jazo koʻtarildi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Mulla Sharofiddinning muhri bor bu vasiqalarda Mullajon qozining muhri bor! — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

fl. ayn. Qoʻzgʻamoq.

ot 1. Yerga qoqish uchun moʻljallangan yoki qoqilgan, uchi oʻtkir yogʻoch yoki temir.

Yogʻoch qoziq. Temir qoziq. Chegara qozigʻi. Yerga qoziq qoqmoq. Qoqqan qoziqday qaqqayib turmoq. Otni qoziqqa bogʻlamoq. Yaxshi soʻz — jon ozigʻi, yomon soʻz — bosh qozigʻi. — Maqol

Qirgʻoqqa yaqin yerda toʻrt qoziq ustida kattakon bir qayiq turar edi. — A. Qahhor, Xotinlar

2. Kiyim, sochiq va shu kabilar narsa ilinadigan moslama.

Paltoni qoziqqa ilmoq.

Qoziqdan Makkatulloning aksi tushirilgan ipak joynamozni olib, qiblaga qara-tib yerga soldi. — K. Yashin, Hamza

Ohori toʻkilmagan oq xalatlar separatorxona qozigʻida osigʻliq. — S. Nurov, Narvon

sft. Qoʻzilagan, qoʻzisi bor (qoʻy haqida).

ot Oʻsimlik turi.

qazılıq

ot Tarvuzning kechpishar, yirik, shirin navi.

Mehriniso paykal oralab, bitta qoʻzivoy tarvuz koʻtarib chiqdi. — S. Abdulla, Iqbol

ot 1. Qoʻzi soʻzidan kichraytirish.

2. Qoʻyning emadigan bolasi.

[Toshqin] Yangi tugʻilgan qoʻzichoqday zoʻrgʻa oyoq uzra turgan kolxoz uchun katta xavf tugʻdirar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Otash koʻzli, qoʻngʻir yungli qoʻzichoq, Maysa uzra irgʻishlaysan, oʻynaysan. Z. Diyor.

3. (3-shaxs egalik shaklida) Bolalarga erkalatib murojaat etish shakli.

Sen xafa boʻlsang, men ham xafa boʻlaman-da, qoʻzichogʻim. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

ot Oʻsimlik turi.

fl. Qoʻzimoq feʼlining orttirma nisbati.

ot tar. Qozi tomonidan sudlov ishlari amalga oshiriladigan mahkama.

Mahkamani bilmasam, qozixonani bilmasam, [arz uchun] qayerga boraman? — Oybek, Tanlangan asarlar

qazınıń perzenti

ot Qalpogʻi oq qoʻngʻir tusli, yesa boʻladigan qoʻziqorin.

ot Bosh qozi, eng yuqori darajadagi qozi.

fl. Tugʻmoq, toʻllamoq (

Qoʻzilagan qoʻylarni parvarishlash. Qoʻylar qoʻzilaydigan payt.

ot Sporalardan koʻpayadigan, xlorofillsiz zamburugʻ va uning qoʻngʻir tusli, yesa boʻladigan bir turi.

Birinchisiga qoʻziqorin solingan kartoshka shoʻrva uchinchisiga bir krujkadan sut tarqatdi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Qoʻziqorinning noyob masalliq ekani maʼlum. — K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari

ot ayn. Shovul 1.

Yuk mashinasidan koʻtarilgan chang yoʻl yoqasidagi quvrab qolgan qoʻziquloqlar ustiga qoʻnar edi. — Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsa

Anavi qizgʻish gullilar — qoʻziquloq. — A. Koʻchimov, Halqa

ot Boʻlar-boʻlmasga qoziga murojaat qilib, haq-huquq talashish, dovlashish.

Qozibozlik qilmoq.

Qozibozlik boshlandi — poraxoʻrlik. — Gʻ. Rasul, Adolat

fl. Qoʻzilamoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. Qoziqqa boylamoq (masalan, hayvonni).