Қидирув

сфт. 1. Суюқ қисми, суви нисбатан оз бўлган; қуюлган ҳолатли.

Қуюқ қоришма. Қуюқ қиём.

Қилич чопган чеккадан Қуюқ кон сиртга отар. — Ғ, Ғулом

2. Таркибидаги асосий модда нисбатан кўп.

Қуюқ чой. Қуюқ сут. Қуюқ қаймоқ.

3. Тўқ; тўққа мойил (ранг-тус ҳақида).

Бегимхон ғўзадан бошини кўтариб, куюк ўсмали қошларини чимириб, бобиллаб берди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Элмуроднинг юзига қуюқ қизиллик югурди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Чайланинг тепасида Темирқозиқ юлдузи қуюқ кўкка бўялган чиройли капалакдай қанот қоқарди. — С. Анорбоев, Оқсой

4. Бир-бирига яқин жойлашган; қалин, зич.

Қуюқ қамишзор. Қуюқ соя. Барглари Қуюқ қайрағоч. Қуюқ қора қош.

Майнанинг куюк киприклари остидаги ўткир қора кўзлари навкарни элитиб қўйган эди. — Ш. Тошматов, Эрк қуши

Юз қадамча нарига сарғайган қуюқ ўт устига ётқизди. — Ойбек, Қуёш қораймас

5. кўчма Тўкин-сочин, мўл, сероб.

Қуюқ дастурхон. Қуюқ зиёфат. Қуюқ меҳмон қилмоқ.

[Афанди] Совғани хонга манзур қилиб, куюк инъом олиб, ўрдадан чиқиб кетди. — Латифалар

Кампир куёвини ҳамиша шундоқ қуюқ кутар эканми, кетидан димланган жўжа, ош келди. — С. Нуров, Нарвон

6. Кўп миқдорда бир ерга тўпланиб, зичлашиб, қалин қатлам ҳосил қилган, зич, қалин ҳолатли.

Қуюқ туман. Куюк тутун.

Уй ичини куюк қоронғилик босди. Ташқарида шамол ғувуллайди. — Ойбек, Танланган асарлар

Улар кечки қуёшнинг қуюқ ёғдуси остида жимирлаган қишлоққа кириб келишар эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

7. Мазмун, моҳият жиҳатидан тўла даражали (ўзаро муомала, муносабатдаги хатти-ҳаракат, ҳолат ҳақида).

Қуюқ суҳбат. Қуюқ салом-алик.

Дадамат ака Аҳмадни эшиккача кузатиб чиқди. Қуюқ хайрлашди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Уйдан келган хат-да ҳам куюк дуойи салом. Шуҳрат, Шинелли йиллар. Ваъдани куюк қилиб, баъзи қассоблардан бир неча динор қарзга ҳам илинди. — Ойбек, Навоий

8. кўчма Мазмун, диққат-эътибор ва шу кабилар жиҳатдан аҳамиятли бўлган.

У [Ҳошимжон] кейинги сўзга чиққанлар, албатта, менинг тарафимни олади, деб ўйлаган эди. Ёʻқ, гапнинг қуюғи кейин чиқди. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

А. Қаҳҳор ортиқча сўз ва иборалар ишлатмасликка, асар тилини қуюқ, маъноли қилишга интилган. — ЎТА

от 1. Қуюқ ва суюқ овқатлар.

Меҳмонлар учун мева-чева, қуюқ-суюқ тортилди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. кўчма С. т. Бир хил бўлмаган, ҳар хил, турлича.

У ўтирганлар билан, уларнинг амал ва даражаларига қараб, қуюқ-суюқ кўришиб чиқди. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

1. чанг зарралари ва туман томчиларидан иборат аралашма

2. атмосферанинг кўз илғайдиган, аерозол қатлам, парда, туман ва бошқа кўринишдаги ҳар қандай ифлосланишини ифодалайдиган атама.

н concentration

фл. 1. Қуюқ тортмоқ, қуюқ ёки қуюқроқ бўлмоқ, қуюлмоқ (

Мастава қуюқлашиб кетибди. Мураббо қуюқлашиб қолибди.

2. Таркибидаги асосий модда нисбатан кўпаймоқ (

Яхши емланган сигирларнинг сути қуюқлашади.

3. Тўққа мойиллашмоқ, тўқ ёки тўқроқ тус олмоқ (

Баргларнинг ранги анча қуюқлашди.

Қоронғилик қуюқлашиб онда-сонда ўтиб турган кишилар қораси тун пардасига чаплашиб кўрина бошлаганда, Йигитали ўрнидан турди. — Д. Нурий, Осмон устуни

4. Қалин тортмоқ, қалин ёки қалинроқ бўлмоқ, қалинлашмоқ, зичлашмоқ (

Кунлар исиган сари кўкатлар ҳам қуюқлашар, ўсиб улғайиб, чиройига чирой қўшарди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Поезд юришини тезлатган сайин, оқ бадан қайинлар, азим қарағайлар қуюқлашиб, ям-яшил қалин ўрмонлар бошланди. — Ҳ. Ғулом, Сенга интиламан

5. Кўп миқдорда бир ерга тўпланиб, зичлашиб қолмоқ, қалинлашмоқ.

Туман қуюқлашди. Тутун тобора қуюқлашиб кўтарилмоқда.

Эрталабдан бери кезган булутлар кечга томон қуюқлашиб, осмонни текис қоплади. — Ҳ. Нуъмон, Фасллар

6. кўчма Тўкин-сочин, мўл ёки сероб бўлмоқ (

Зиёфат қуюқлашди.

7. Мазмун, моҳият жиҳатдан тўла даражали бўлмоқ (

Дўстлик, ижодий ҳамкорлик, тажриба алмашиш, адабиёт воситаси билан қардошлик муносабатлари қуюқлаша борди. — Н. Сафаров, Оловли излар

8. кўчма Мазмун, эътибор, аҳамияти ортмоқ, орта бормоқ (

Хат ҳам эскирган сари маъноси қуюқлашади. — Ойбек, Қуёш қораймас

фл. Қуюқлашмоқ феълининг орттирма нисбати.

погов. лучше паршивая лошадь, чем осёл с густой гривой.