Поиск

ot 1. Bir tigʻli, gʻilof (qin) bilan yonga osiladigan, chopish, sanchish bilan yovga shikast yetkazadigan qurol.

Oʻtkir qilich. Uchi qayrilgan qilich. Qilich yalangʻochlamoq. Qilichni qindan sugʻurmoq. Qilich solmoq. Qilich bilan urmoq.

Mudofelar qoʻllaridagi miltiq, shashvar, oybolta, qilich va nayzalari bilan tizilishib oldilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Qilich (erkaklar ismi).

ot Qilichni osib yurish uchun moslangan tasma.

ot Qilich ishlatishni, qilich bilan jang qilishni yaxshi biladigan kishi.

[Navoiy:] Bu qaysi Turdiboy? Haligi dongʻi ketgan jangchimi? [Jaloliddin:] Ha, butun nasli jang maydonida oʻtgan dongdor qilichboz. — Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy

1. qılıshtay

2. awıs. qáddi-qáwmeti kelisken, tik, tetik

ot 1. Qilich ishlatish mahorati, sanʼati.

Qilichbozlikni oʻrganmoq. Qilichbozlik mashqi. Qilichbozlik sanʼati.

2. Qilich ishlatib qilinadigan jang.

Yon tomondan bostirib kelgan bir toʻda moʻgʻul askari Temur Malikka ularning sarkardasi bilan qilichbozlik qilishga xalal berdi. — M. Osim, Temur Malik

3. sprt. Muayyan qoida asosida tigʻli sport qurollari vositasida yakkama-yakka oʻtkaziladigan musobaqa.

1937-yildan qilichbozlik boʻyicha jahon chempionati oʻtkazib kelinadi. — OʻzME

fl. Qilichlamoq feʼlining birgalik nisbati.

qilich bilan jang qilmoq

qilich boshiga kirmoq

Bizning soridin Ibrohim soruning inilaridin Samad otliq, alar soridin hisoriy moʻgʻullardin Shahsuvor otliq roʻbaroʻ boʻlurlar. Shahsuvor andoq choparkim, dubulgʻadin oʻtub, Samadning boshigʻa qilich xeyli oʻlturur. Bovujudi bu zaxm Samad andoq choparkim, Shahsuvorning boshidin kafi dastcha parcha soʻngakni qilich olib ketar. Shahsuvorning dubulgʻasi yoʻq ekandur [70].

They met hand to hand Shahsawar urged his blow with such force, that he drove his saber right through samad's helmet, and fixed it pretty deep in his skull. In spite of this wound, Samad returned the blow with such fury, that his sword shore clean off a piece of Shah-sawar's skull as big as the plan of the hand. As Shahsawar had no helmet on, ... [70].

Bizningtomonimizdan Ibrohim soruning inilaridan Samad ismli, ular tomondan hisorlik moʻgʻullardan Shahsuvor nomli jangchi yuzma-yuz boʻladilar. Shahsuvor shunday qilich chopadiki, dubulgʻadan oʻtib, qilich Samadning boshiga ancha botadi. Shunday jarohatiga qaramasdan Samad shunday chopadiki, Shahsuvorning boshidan qoʻl kaftigacha suyanni qilich olib ketadi. Shahsuvorning dubulgʻasi yoʻq ekan [67].

Shah-suwar struck so that his sword drove through Samad's helm and seated itself well in his head; Samad, spite of his wound, struck so that his sword cut off Shah-suwar's head a piece of bone as large as the palm of a hand. Shah-suwar must have worn no helm; they trepanned his head and it healed; there was no one to trepan Samad's and in a few days, he departed simply through the wound [106].

... с нашей стороны — один из братьев Ибрахима Сару по имени Самад, с их стороны — хисарский могол по имени Шахсувар. Они встречаются лицом к лицу: Шахсувар так сильно рубит, что пробивает клинком шлем Самада и глубоко всаживает ему лезвию в голову; несмотря на подобную рану Самад так бьет, что сносит Шахсувару саблей с головы кусок кости величиной в ладонь руки. На Шахсуваре не было шлема... [46].

... for our side one of Ibrahim Saru's younger brothers, Samad by name, and for the other side a Moghul of Hissar, Shahsuwar by name, faced each other. Shahsuwar gave such blow that it passed right through Samad's helmet and sank well into his head. Despite his wound Samad struck so hard that his sword broke off a piece of bone the size of the palm of the hand from Shahsuw's skull. Shahsuwar had no helmet [78].

qilich bilan chopilmoq, oʻlmoq

ЎпК русскийфехтовать на ППанглийскийto sabreнемецкийfechten mit D

Bu sportchi qilichda (nimada?) yaxshi tushadi.

Этот спортсмен отлично фехтует на сабле (на чем?).

This sportsman sabres perfectly.

Dieser Sportler ficht mit dem Sabel (womit?) ausgezeichnet.

qilich chopishda ojiz boʻlmoq

Bir kun gʻanim kishisi koʻprak keldi. Xeyli urush boʻldi. Hech tarafdin ortuqsiliq boʻlmadi. Bizning bir tugʻluq kishi yengilrak yonib xandaqqa kiribtur. Baʼzi Saydi Qarobekning tugʻi edi dedilar. Saydi Qaro, agarchi soʻziga oʻz edi, qilichigʻa zabunroq edi [82].

One day, a larger body of the enemy than usual advanced, and there was a very sharp fight, without any marked advantage on either side. Of my troops, one who had a standard, behaved ill, ran off, and got into the trench. There were persons who pretended to say that the standard was Sidi Kara Beg's; and, in truth, Sidi Kara, though most valiant in speech, by no means made the same figure with his sword [92].

Bir kun gʻanim odamlari koʻproq keldi. Xiyla urush boʻldi. Hech kimga gʻalaba nasib etmadi. Bizning bayroqdorimiz yengillik qilib ortga qaytib xandaqqa kiripti. Baʼzilar Saydi Qarobek bayrogʻi edi, dedilar. Saydi Qaro, garchi soʻzining ustidan chiqadigan kishi esa-da, qilichga kelganda kuchsizroq edi [80].

One day when they were in unusual force, there was much fighting but neither side had the advantage. Out of that engagement one of our men went rather hastily back into the entrenchments; he was using a standard; some said it was Sayyidi Qara Beg's standard who really was a man of strong words but weak sword [205].

Сабля свои ножны не режет., На свои руки топора не уронит., Свой дым глаза не ест.

nafas olib chiqarguncha vaqt

Склоненную (повинную) голову меч не сечет., Аналогия: Повинную голову меч не сечет.

Перо — это меч в руках писателя., Что меч, что перо — сражаются заодно., Я хочу, чтоб к штыку приравняли перо. (В. В. Маяковский.)

Упустил время, так ударь саблей по камню

посл.наст. пусть тебе угрожает смерть (хоть над твоей головой поднят меч), говори правду.