Поиск

fl. 1. Ketni biror joyga qoʻyib, biror joyni ishgʻol etib oʻrinlashmoq; choʻkmoq.

Chordana qurib oʻtirmoq. Choʻkka tushib oʻtirmoq. Oyoq uzatib oʻtirmoq. Divanda oʻtirmoq. Koʻrpachada oʻtirmoq. Stulda oʻtirmoq.

Bu holdan achchigʻlangan Qayum yonimga kelib oʻtirdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Gulnor deraza ostiga koʻrpacha solib, qizni oʻtqazdi va oʻzi yaqin oʻtirdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Asosan shunday (oʻtirgan) holda biror joy, makonda boʻlmoq.

Choyxonada uzoq oʻtirmoq.

Saodatxon oldingi qatorda oʻtirgan Lolaxonga qaradi. — S. Zunnunova, Yangi direktor

Yoʻlchi bu yerda ikki soat qadar oʻtirib, yukka ilinmagach, bozor aylanish uchun turib ketdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Oʻtirib bajariladigan biror ishga unnamoq, shu ishni bajaradigan vaziyatni egallamoq.

Fotihadan soʻng har kim oʻz ishiga oʻtirdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Oftob oyim Toʻybekani mehmonxonaga buyurdi va oʻzi xamir qilishga oʻtirdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Fayzulla oʻziga xos muloyimlik bilan kulib, asta bosh silkidi-yu, rulga oʻtirdi. — Gazetadan

4. Transport vositasiga tushmoq, chiqmoq; minmoq.

Samolyotga oʻtirmoq. Tramvayga oʻtirmoq.

Kecha u [

Abdishukur] xoʻjayini bilan izvoshga oʻtirib, bu yerga mehmon boʻlib kelgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Birinchi aravaga Meʼmor oila aʼzolari bilan chiqib, ikkinchi va uchinchi aravalarga Zulfiqor, Zavrak, Gʻavvoslar oʻtirishi kerak edi. — Mirmuhsin, Meʼmor

5. s. t. Biror lavozimni egallamoq,,.boʻlib ishlamoq, tayinlanmoq.

U rektor boʻlib oʻtiribdi. U raislik lavozimiga oʻtirdi.

Xon ikki marotaba taxtdan haydalib uchinchi martaba taxtga oʻtirishi rus istibdodining Toshkentni olib, Xoʻjandga qoʻl uzatgan sanalariga toʻgʻri kelgan edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

6. s. t. Biror joyda maʼlum vaqt boʻlmoq; turmoq, yashamoq.

Uzoq yillar ularga qoʻshni boʻlib oʻtirdik.

Sartaroshlik yomon kasb emas. Oppoq xalatlarni kiyib ozoda xonada oʻtirasan — E. Raimov, Ajab qishloq

Nuri bunday gaplarni beparvolik bilan eshitishga urinib boqardi: Ayajonimning bagʻrida oʻtiribman-da, shoshmasalar ham boʻlar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

7. Jazo muddatini oʻtamoq.

Turmada oʻtirmoq. Qamoqda oʻtirmoq. Zindonda oʻtirmoq.

Shoʻxligi boshiga yetib, bir-ikki yil oʻtirib ham chiqibdi. — R. Rahmon, Mehr koʻzda

Gʻarazli manfaat, nafs balosi yoʻlida orttirgan hamtovoqlarining yoʻrigʻiga yurgan Sodirning ikkinchi, uchinchi, toʻrtinchi marta oʻtirib chiqishiga toʻgʻri keldi. — Gazetadan

8. Inmoq, yopishmoq, oʻrnamoq.

Kitoblarga chang oʻtiribdi. Qish keldi-yu, novdalarga oʻtirdi qirov.

Yigitning uzoqqina yoʻldan kelganligi uning kiprik va qoshlariga, ham endigina chiqa boshlagan soqol-murtlariga oʻtirgan toʻzonlardan belgili edi. — A.Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Issiq kunning oʻtli haroratini pasaytirib, togʻ shabadasi esib turar, har tomondan atirgul, rayhon, jambillarning yoqimli islari dimoqqa oʻtirardi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

9. s. t. Mos boʻlib tushmoq; yarashmoq.

Bu kostyum sizga juda oʻtirdi.

Oyogʻidagi qizil saxtiyon etigi oʻziga juda oʻtirgan. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

Zuhra Karimovnaning koʻylagi oʻziga juda oʻtirgan edi. — S. Anorboyev, Oqsoy

10. Xush kelmoq, yoqmoq.

Inspektor Orif Saidov uning [Ochilovning] didiga oʻtirmay qolgan. — A. Muhiddin, Hadya

Kecha majlisda jiyanim toʻgʻrisidagi oʻtib ketgan gapni pardozlaganingiz menga uncha oʻtirmadi. — Mushtum

11. Taraqqiyot yuz bermay, past, quyi darajada toʻxtab qolmoq.

Urush tufayli kolxozimiz ancha oʻtirib qolgan ekan, shunday boʻlishi ham tabiiy — N. Safarov, Olovli izlar

12. koʻm. fl. vzf. Yetakchi feʼldagi harakatning davomliligi, maʼqul koʻrilmasligi kabi maʼnolarni bildiradi.

Choy damlab, kutib oʻtiribman. Kap-katta bola choynakni sindirib oʻtiribdi-ya! Arzimagan gapga arazlab oʻtiribsanmi?

Qassob labini burdi: — Be! Biz nimani tushunamiz. Tushunsak, sizdan soʻrab oʻtirarmidik. — P. Tursun, Oʻqituvchi

— Bu kishi hidlab oʻtirmaydi, toʻgʻri yeydi-qoʻyadi, — dedi. — A. Qahhor, Qoʻshchi-nor chiroqlari

Mening uyim sizning ham uyingiz. Ayttirib yuborishimni kutib oʻtirmay, bor-yoʻgʻimda ham kelib turing. — S. Ahmad, Hukm

ot

Oʻ, bolam, rostmi, oʻtirikmi, Goʻroʻgʻlibek majlisda oʻtirganida aytar edi — Xushkeldi

Mana, qiblaga qarab aytaman: agar oʻtirik aytsam, koʻr boʻlayin. — T. Murod, Yulduzlar mangu yonadi

Yetti, desam oʻtirik boʻlar, lekin olti pushtimni yaxshi bilaman. — N. Norqobilov, Bekatdagi oq uycha

ot Oʻtirish uchun moslangan narsa (stol, kursi, skameyka va shu kabilar).

Vagon oldidagi qorovulning bosh suyagi pachaqlanib, oʻtirgich yonida choʻzilgandi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

U tirsagimdan tutib, baliqxonasiga yetakladi. Qozondan olisroqdagi uchun oʻtirgichga choʻkdik. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom

Bir lahzadan keyin yon tomondagi oʻtirgʻichga taklif qildi. — M. Qoʻshjonov, Diydor.

ot

Oʻgʻlim yo oʻtirikchi, yo oʻzim hech baloni tushunmayman. — N. Norqobilov, Bekatdagi oq uycha

fl. Oʻtirmoq feʼlining majhul nisbati.

fl. Oʻtirmoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. Oʻtirmoq feʼlining birgalik nisbati.

fl. Oʻtirmoq feʼlining orttirma nisbati.

Терпеливая девушка свое место (счастье) найдет.

[Achaxon:] Oʻtirgan qiz oʻrnin topar. Lolaxon doktor, ha! Tanlab beramiz, tanlab! [Ачахон:] Терпеливая девушка своего счастья дождется. Наша Лолахон — доктор. Мы ей выберем достойного жениха! — У. Исмоилов, Пьесалар.

погов. (букв. кто идет — река, кто сидит — циновка), ≈ под лежачий камень и вода не течет.

1. Xavf-xatardan, qiyinchilikdan qoʻrqmaydigan, qoʻrqmas, dovyurak, jasur. Ogʻzi (yoki tili) botir - hech kimni va hech narsani andisha qilmay va qoʻrqmay gapiraveradigan

Koʻz - qoʻrqoq, qoʻl - botir — Maqol

Mergan ovda bilinar, botir yovda bilinar — Maqol

Musa umrida boyga bunchalik tik, botir boqmagan — N. Fozilov, Diydor

Qoʻrqoq boʻlmay botir boʻling, beklarim, Botir odam har ofatdan qoladi — "Nurali"

Ogʻzi botir odam

Ogʻzi botir odamlar yoʻq deysizmi? El ogʻziga elak tutib boʻlmaydi — "Oʻzbekiston qoʻriqlari"

Uning [Tojining] juda ogʻzi botir: gap kelganda, hech kimni ayamasdi — Mirmuhsin, Meʼmor

2. Botir (erkaklar ismi)

uning koʻngli ozayotir he feels sick (at the stomach), he has nausea

ot 1. Esda saqlash, eslab qolish, esga tushirish qobiliyati; es, yod; xayol.

Xotirimda: ilk boʻsa bizni Haddan ziyod qilmish edi shod. — Uygʻun

Giyohlarning nomlari ham yodimdan chiqay degan ekan, bir-bir xotirda tiklab chiqdim. — M. M. Doʻst, Lolazor

2. Oʻylash, fikrlash qobiliyati; fikr; miya.

U yoqimli ovoz va shoʻx ohangni butun vujudi bilan tingladi. Tinglagan sayin xotiri ravshanlashardi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

3. Biror kimsa uchun qilinadigan hurmat; yuz-xotir, andisha.

— Xoʻp, sinf rahbaring xotiri [tufayli] gunohingdan oʻtib turamiz, — dedi direktor Toʻlaga. — M. Ismoiliy, Bizning roman

Hech boʻlmaganda ikkala bolasining xotiri uchun xotinini hurmat qilish lozim edi. — I. Akram, Adolat

ot Rivoyatlar.

Jamshid afsona va asotirlarini oʻqiganda juda ham jonli chiqaradi. — A. Qodiriy, Gʻirvonlik Mallavoy

Ilonlar jahon xalqlarining qadimiy tasavvurlari va asotirlarida sezilarli oʻrin tutadi. — Gazetadan

1. patsha sıyaqlı joqarı hámeldarlardıń atın jetelep júriwshi

2. birewdiń xizmetin juwırıp-jortıp isleytugın xizmetker, jalpıldaq, dasmalkesh

ot 1. ayn. Xotir 1.

Xotirasi kuchli odam.

Ziyoda tiyrak qora koʻzlari bilan kuldi va shu qiyofada Zargarovning xotirasiga oʻrnashib qoldi. — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat

2. Biror kimsa yoki narsa haqidagi yodda, esda saqlangan taassurot.

Sayohat xotiralari.

U [Mansur] Bogʻishamol nafasini, oʻtmish soʻqmoqlarida qolgan bebaho bolalikning aziz xotiralarini olib kelgan bu yigitga havas bilan qarar edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

3. Esdalik, yodgorlik.

[Botir Dilbarga:] Salom! (kitobni uzatib) Mendan sizga xotira. — N. Safarov, Hayot maktabi

[Chaqaloqning] Otini Shavkat qoʻyaman! Shavkat! Shavkatli kunlarimdan xotira boʻlsin! — derdi [Alimardon]. — Oʻ. Hoshimov, Bahor qaytmaydi

4. Xotira (xotin-qizlar ismi).

ot Qattiq qilib, qotirib tayyorlangan.

Kampir bir necha qotirma kulchani zoʻrlab Bektemirga tutqizdi — Oybek, Quyosh qoraymas