Қидирув

от 1. Ёши тенг ёки яқин бўлиб, ўзаро яхши алоқада бўлган тенгдошлар (бир-бирига нисбатан); бирга ўсган; тенгдош, дўст, ошна.

Укамнинг ўртоғи. Қалин ўртоқ.

Хайр, онажон! Менинг учун бувимни қучоқлаб қўйинг, ўртоқларимга салом айтинг! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Ҳатто тумсайиб ўтирган Асрора ҳам беихтиёр чапак чалар, ўртоғининг ҳусн-у латофатига маҳлиё эди. — С. Аҳмад, Уфқ

Шу хотиннинг ўртоғи бор эди. Яхши жонон — Ойбек, Танланган асарлар

Бугун стипендия олишгани учун икки ўртоқ қўлбола ош қилишмоқчи эди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

2. Дунёқараши, фаолияти, яшаш шароити ва шу кабилар жиҳатидан бир, ғоявий жиҳатдан яқин киши; ҳамфикр, ҳамғоя.

Қудрат ҳокимнинг қон тўлиб кетган кўзларидан яширинмади, аксинча, ўртоқлари билан гузарда ярим кечагача жилмай ўтирди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Эски ўртоқларингдан айрилгансан, янги ўртоқ орттиролмадинг. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

3. расм. Кишиларга мурожаатда, одатда уларнинг фамилияси, касби, унвони ва шу кабилар билдирувчи сўзга қўшиб ишлатилади.

Ўртоқ директор. Ўртоқ маёр.

Қани, ўртоқ бемор, оёқларингизни узатинг-чи. — С. Кароматов, Олтин қум

Рўзимат саҳнадан чиқиб кетди-ю, ҳаял ўтмай залда пайдо бўлди ва Канизакнинг олдига келиб, қулоғига секин: — Ўртоқ Аҳмедов ёʻқлаётибдилар, — деди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари.

4. с. т. айн. Турмуш ўртоғи; эр ёки хотин, рафиқ ёки рафиқа.

Ҳалимахон, ўртоғингиз қаерда ишлайдилар? Эркаклар ҳам рўзғор ишини яхши билиши, ўртоғига яқиндан ёрдам бериши керак. — Газетадан

5. Бирор иш-фаолиятда бирга бўлувчи, бирор нарсани баҳам кўрувчи; шерик.

Ошга ўртоқ — бошга тўқмоқ. — Матал

Дам бўламан олтин қуёш Ҳуснига ўртоқ. Дам тераман этак-этак Гуллар: пушти, оқ. — Ғайратий

от Ўртоқчиликка хос муносабат; дўстлик.

Ҳожига тенг бўлмаса, Абулбарака билан ўртоқлиги бўлмаса Албатта, Таманнонинг илинжида елиб-югуради-да! — Шуҳрат, Жаннат қидирганлар

Боболаримиз ҳам, Қўрғон қурма, бойлик тўплама, дўст орттир, деганлар. Ҳақиқатан ҳам дўстликдан гўзалроқ, ўртоқликдан кучлироқ нарса ёʻқ оламда. — М. Салом, Кечирим

от айн. Ўртоқлик.

[ Суннат] Ахир дунёда ўртоқчилик, таниш-билишлик ҳам бор. Сенингча, ёлғиз муҳаббат бор-у, бошқа ҳеч нарса ёʻқ. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Ўртоқлардек, дўст каби.

фл. 1. Ўртоқ бўлмоқ, ўртоқлик муносабатини тутмоқ.

Ёʻлчи улар билан содда ва очиқ кўнгил билан сўзлашиб, бирпасда апоқ-чапоқ ўртоқлашиб қолди. — Ойбек, Танланган асарлар

Фақат икковларинг дўстлашиб, ўртоқлашиб кетишларингни хоҳлардим. — О. Ёқубов, Эр бошига иш тушса

2. кўчма Хурсандчилик, қайғу-ҳасрат ва шу кабиларга шерик қилмоқ.

Хадичахон Аҳророва ҳам қурултой минбаридан туриб нутқ сўзлади. Вакиллар билан ўз тажрибасини ўртоқлашди. — Н. Сафаров, Хадича Аҳророва

У ҳикоя жуда қизиқ бўлганидан ҳозиргача эсимдан чиқмаган ва уни нақл қилиб, китобхонлар билан ўртоқлашсам, зарар қилмаса керак. — С. Айний, Эсдаликлар

фл. Ўртоқлашмоқ феълининг мажҳул нисбати.

rásmiy bolmaģan ushırasıw

посл. (букв. на угощение — товарищ, на деле — враг) неверный, неискренний друг.

exchange of experience

погов. (букв. добрый друг желает добра, а плохой друг наносит урон, ущерб), ≈ друг познается при рати да при беде.

С хорошим подружишься — он на хороший путь тебя наставит., Около хорошего человека потрешься, как медная копейка о серебро, и сам за двугривенный сойдешь., Добрый друг научит, а злой на зло наставит.

погов. умер вол — и дружбе конец.

от Йирик қадам ташлаб, елиб юрадиган.

Ёʻртоқ ёʻрғага ёʻлдош бўлмас. — Мақол

[Қорасоч] Ҳар қалай, ёʻрға тугул, ёʻртоқ бўлса ҳам, от миниб, дала кезишни ор этмас эди. — Т. Сулаймонов, Қорасоч

а trotting

• ёʻртоқи от trotter