«ЎРЛИК» бўйича 47 та натижа
от шв. Ўжарлик.
Ўрлик қилса, айтган сўзга кўндириб, Мусофирга зўрлигимиз билдириб — Ёдгор
Одамлар чолни ўрликда қанчалик айбламасин, лекин у жўн турмушга кўникиб кетолмади. — Н. Норқобилов, Бекатдаги оқ уйча
от Ғўр ҳолат, ғўр эканлик; хомлик. Меванинг ғўрлиги.
Шу билан Саидийнинг ғўрлиги натижасида туғилган хавф босилди. — А. Қаҳҳор, Сароб
— Кечиринг, мендан кўп ғўрлик ўтди, — деди Нафиса. — Ш. Ғуломов, Ёрқин уфқлар
от 1. Кўриш қобилиятининг бутунлай ёʻқолиши, ёʻқлиги; сўқирлик.
Кўрлик туғма ва орттирилган бўлади. Орттирилган кўрлик кўз касалликлари шунингдек, кўз косаси ва бош мия шикастларидан сўнг пайдо бўлади. — Ўзме
2. кўчма Нарсалар, воқеа-ҳодисалар моҳиятига тўлиқ тушуна олмаслик; онгсизлик, билимсизлик; бехабарлик.
Сиёсий кўрлик.
Лекин [Ёʻлчи] ўз саводсизлигидан энди жуда чуқур ўксинди: Мана, бу ўрис китоб билан дардлашиб ётибди, лаби қимирламаса ҳам, гаплаша ётибди Эҳ. кўрлик қурсин! — Ойбек, Танланган асарлар
от Иззат-нафси поймол бўлиш, таҳқирланиш.
Кет десанг, Қашқар кетай, ёʻлларда ёлғизлик ёмон, Ёлғизликдан ким ўлибди, ҳаммадан хўрлик ёмон. — Қўшиқлар
Киши очликка чидаса ҳам, хўрликка чидолмайди. — Мирмуҳсин, Чодрали аёл
от 1. Жисмоний бақувватлик; кучлилик; улканлик; шиддатлилик.
Аскарнинг зўрлиги. Ақлнинг зўрлиги. Шамолнинг зўрлиги.
2. Зўравонлик, адолацизлик.
— Бу нима зўрлик, бек? — Мавлон ака ғазабдан титраб сўради. — Ҳ. Ғулом, Машъал
Бу қандай замон, бу адолацизликка, бу ҳукм сураётган ёмонликларга, бу зўрлик, зуғум, ҳақорат, инсоннинг бунчалик оёғости бўлишига қандай чидаш мумкин?! [деди Ибни Ямин]. — К. Яшин, Ҳамза
Аҳоли ғалаёнга келди, қўрққанидан эмас, зулмга, зўрликка, ҳақиқацизликка чидамаганидан ғалаёнга келди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
от Шўр ҳолат, шўр эканлик. Овқатнинг шўрлиги.
Яқинда Чортоқда ковланган қудуқдаги сувнинг шўрлик даража-си Қора денгиз сувига жуда ўхшаш. — Ф. Сирожиддинов, Чортоқ ҳавоси
от Ўтхўр ҳаёт тарзи.
от Кимса ҳақида қайғуриш, унинг ғамини ейиш; ғамхўр шахсга хос иш, хатти-ҳаракат.
Газеталарда ҳам, раҳбарларнинг нутқларида ҳам ёш мутахассисларга ғамхўрлик масаласи кўндаланг қўйилгани учун Шербекни, қанот бўлар, деган фикрда қўлтиғига олганди. — С. Анорбоев, Оқ-сой
Охиратим куймасин, деб беш ўғилнинг ҳаммасига ҳам бирдек ғамхўрлик, бирдек меҳрибонлик билан қарайдиган ажойиб онасини узоқ эслади. — Ойбек, Қуёш қораймас
от Май ичиб кайф-сафо суриш, ичкиликбозлик.
Тожибой кабиларга ҳам майхўрлик учун алоҳида бир уй ажратилди. — П. Турсун, Ўқитувчи
от Нонкўр кишиларга хос хатти-ҳаракат, иш; кўрнамаклик, нонтепкилик.
Кўрдингизми, ноқобил фарзанд, ман уни юртнинг катта бойига унаштирсам, нодон қиз бир ялангоёқ билан қочибди, кулиб турган бахтига юзни тескари буриш — бу қандай нонкўрлик! — Ойбек, Танланган асарлар
— Келинглар, табиатнинг сахийлигига нонкўрлик қилмайлик. Тоғда ўсган мевали дарахтларни парвариш қилайлик! — деди Назаров. — С.Анорбоев, Оқсой
от 1. Ошни, паловни яхши кўришлик; тўйиб ош ейиш.
2. Улфатлашиб ош қилиб ейиш.
Луғумбек чойхоналарида ошхўрлик, аскиябозлик алла-паллагача давом қиларди. — С. Аҳмад, Уфқ
Назирқул яна ошхўрлик бўлишидан севиниб, пилдираганича Азим бойваччанинг ҳовлисига қараб кетди. — С. Аҳмад, Ҳукм
от Қонхўрга хос иш, хатти-ҳаракат; қонхўр эканлик.
Аслида на подшоҳни ва на амирзодаларни хуш кўрарди — баъзида уларни қонхўрликда айблаб, номларига носоз сўзлар айтиб юборарди. — Мирмуҳсин, Меъмор
Ваҳший халқларда қонхўрликка тамойил зўр бўлади. — Ойбек, Танланган асарлар
от Оғир шартлар билан қарз бериб, фойда олинадиган фаолият.
Судхўрлик қилмоқ.
Судхўрликда қарзни қайтариш муҳлати, тўпланадиган фоиз миқдори оғзаки келишув ёки тилхат билан расмийлаштирилган. — Ўзме
от 1. Сутни яхши кўришлик.
2. Мириқиб сут ичиш.
Сутхўрлик қилмоқ.
от Қон тўкишлик.
Уйингиз орқасида қилган адабсизликларим, хунхўрликларим учун мени кечирингиз. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
от Арақни кўп ичиш; майхўрлик, ичкиликбозлик.
от 1. Бўза ичишга одатланганлик.
2. Бўза ичиш, бўза ичиб кайф-сафо қилиш.
Бўзахўрлик қилмоқ.
Ўша давралар бўзахўрлик, қиморбозлик — Шарқ юлдузи
3. Эркакларнинг бўза ичиб отамлашиш учун махсус уюштириладиган йиғини.
от Чой ичиб, суҳбатлашиб ўтириш.
Меҳмонлар чойхўрлик қилаётиб, футбол, шахматдан гап бошлашди. — С. Нуров, Нарвон
Уч-тўртта қариялар эса ўрик тагидаги каттакон супада чойхўрлик қилишарди. — Шарқ юлдузи
от Ҳарфхўрларга хос иш тутиш.
Бу ҳол ҳарфхўрлик, ишга масъулияцизлик билан қараш ва ўқувчиларда қироатхонлик кайфиятини вужудга келтиради. — Газетадан
Қироатхонлик, ҳарфхўрлик, қоғозлардан ташқари чиқа олмаслик фикрингизни ўтмаслаштиради. — М. Мансуров, Лектор
от 1. Одамхўрларга хос хусусият; одамхўр эканлик.
2. Ибтидоий тараққиёт босқичидаги одамлар ўртасида кишининг гўштини ейиш одати.
