Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«NAF» boʻyicha 102 ta natija

Filtr

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

102 ta · 1-sahifa / 6
naf
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot Biror ish yoki narsadan olingan ijobiy natija, taʼsir; foyda.

Yangi mashinalar paxtachilikda juda katta naf keltirmoqda. Naf qilmoq. Dori hech naf qilmadi.

— Sening bir hafta ortiq ishlaganing yoki ishlamaganingdan menga nima naf-u nima zarar? — dedi boy achchigʻi kelgan holda. — S. Ayniy, Kullar

Toʻliq maqola →
nafs
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. Yeyish-ichishga, mol-dunyoga boʻlgan ehtiros.

Mening nafsim balodur, yongan oʻtga soladir. — Maqol

2. Shahvoniy hirs.

[Fotima oʻz-oʻziga:] Bunday oʻz nafslariga berilgan zotlar birovning halol xotiniga koʻz tikib, hayotda hech boʻlmagan yolgʻon soʻzlarni qoʻshib, shiringina bir turmushni buzmoqchi boʻladilar. — Hamza, Tuhmatchilar jazosi

Boyvachchaning koʻzida har bir xotin uning nafsi, hirsi uchun yaratilgan chiroyli meva edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Nafs bandasi Nafsidan boshqani oʻylamaydigan. — Nafs bandasi Birov ishdan kelsa, siz oshdan kelasiz, — dedi Meli polvon jahli chiqib. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Nafsi buzuq (yoki yomon) Ovqatdan sira qaytmaydigan, nafsini tiya olmaydigan; hirsli. Nafsi buzuq hayitda oʻlar. — Maqol
  • Nafsi ulik (yoki tiyiq) Nafsini tiya oladigan, har narsaga suq bilan qarayvermaydigan.
  • Nafsiga oʻt tushmoq Nafsi haddan tashqari avj olmoq; nafsi hakalak otmoq.
  • Nafsini tiymoq Nafsiga erk bermaslik, oʻzini saqlamoq. Koʻzing ogʻrisa, qoʻlingni tiy, iching ogʻrisa, nafsingni tiy. — Maqol
  • Nafsi olinmoq (yoki ogʻrimoq) Nafsoniyatiga tegmoq, koʻngli ogʻrimoq. Bundan nafsi olingan Soli ota jahliga chidolmay, oldida doʻmbillab yurgan nabirasini uyidan quvdi. — A. Qahhor, Oltin vodiylarni kezgandaU [Gʻulomjon] nafsi ogʻrigan kishi tovushi bilan qulfi dilini ochdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona t. o.
Toʻliq maqola →
nafar
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot Adad.

Yoniga toʻrt nafar yasovul olib, Sultonali yoʻlga tushdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Amaldor mahram Yodgorni zindondan chiqardi, zindonbon unga toʻrt nafar qurolli sarbozni soqchi qilib berdi. — S. Ayniy, Doxunda

Toʻliq maqola →
nafas
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Uzluksiz biologik jarayon, yaʼni oʻpkaga olinadigan va undan chiqariladigan havo; dam, tin.

Soʻnggi nafas. Ogʻir nafas olmoq.

Yana yurak oʻynab, nafas boʻgʻizga tiqildi. — M. Ismoiliy, Fargʻona t. o.

— Juda jabr qiladi, dedi Siddiqjon chuqur olgan nafasini gap bilan boʻshatib. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Sovuq, shamolda shovullab turgan qamishzor manzarasi ochilishi bilan Botirali muzdek havodan toʻyib-toʻyib nafas oldi-da, toʻqayga kirib ketdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

2. Boʻlajak ish haqida ogʻizdan chiqqan gap, izhor qilingan niyat.

Yomon nafas.

[Xadicha Dadavoyga:] Nafasingizni sovuq qilmang. — Uygʻun, Navbahor

Nafasingizni issiq qiling. — N. Safarov, Hayot maktabi

3. Juda qisqa vaqt; lahza, on.

Bir nafasda. Bir nafasga. Nafas oʻtmay.

Bulutli, xomush oqshom zulmati nafas sayin quyuqlashib, bahaybat qop-qora qanotlarini ufqlar ustiga tez yoyib kelmoqda. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Mana, Mehriniso opa biladilar, onam meni bir nafas oldidan qoʻzgʻatgisi kelmaydi. — Z. Said, N. Safarov, Tarix tilga kirdi

4. Duoxon, azayimxon va shu kabilar solgan dam kuchi.

Uyimizda bir bechora bemor bor, shaytonlab yotibdi, taqsir, borib dam solib keling, shoyad nafasingizdan shifo topsa. — Oybek, Tanlangan asralar

5. Hid, is.

Qishi bilan tor uylarda diqqinafas boʻlgan kishilarning dimogʻiga adirlardan giyohlarning xushboʻy nafasi kelib uriladi. — S. Ahmad, Hukm

6. Harorat, ob-havo.

Yaqinlashib kelayotgan qishning nafasi tevarak-atrofda kezib yuribdi. — Gazetadan

  • Nafas yoʻllari Odam va hayvonlarda havo oʻtkazadigan aʼzolar.
  • Nafas chiqarmaslik yoki nafasini oʻchirmoq Jim oʻtirmoq, gapirmay oʻtirish. Shuhujraga qamallaring. Kunduzi nafas chiqarmaysanlar. — Oybek, Tanlangan asarlar— Nafasingni oʻchir! Tuf, tuf! — dedi Buviniso koʻksiga tuflab. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Nafasi ichiga tushib ketmoq Oralaringizda anchagina gap oʻtgan ekan. Shuning uchun ham siz u yerga kirib borishingiz bilan nafaslari ichlariga tushib ketgan ekan. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Nafasi uzildi Oʻldi. Eshon Shayxullo duo oʻqir, bemor kampirning nafasi uzilmay, uyiga yetib olishini xudodan tilardi. — Sh. Toshmatov, Tongdagi koʻlanka
  • Nafasini rostlamoq
  • Nafasing oʻzingga ursin Yomon niyat qilgan, sovuq xabar keltirgan kishiga nisbatan aytiladigan ibora.
  • Oʻtkir nafas(li) Kuchli duoxonga nisbatan aytiladi. Bundan uch oy ilgari, Nurini oʻtkir nafasli domlaga olib borgan kun, tashqari hovlida qorda choʻqqayib idish yuvgan bu qizga uning koʻzi tasodifan tushgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Toʻliq maqola →
nafis
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

sft. 1. 1 Goʻzal va nozik, latif.

Nafis gazlama.

Shamol nafis yaproqlarni uzadi, havoda, erkinlikda birpasgina ular bilan oʻynashib, erkalab, soʻng yerga tashlaydi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Uning [Kumushning] nafis qora sochlari orqa-oʻngiga toʻzgʻib, ajib bir manzara berdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Nozik va yoqimli.

Ikkovining koʻzlarida ehtiros chaqmoq chaqar, ulardan goʻyo bahor gullarining nafis hidi anqirdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

3. Badiiy jihatdan juda yuksak, goʻzal va nozik.

Nafis ish.

Shoirning nafis sheʼrlari hozir uning uchun tuzsiz soʻzlar yigʻindisidan boshqa bir narsa ham emas edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

4. Badiiy.

Oʻrtoq Baqoyev oʻylab turib soʻradi: — Nafis adabiyot darsini sizlarga kim beradi? — A. Qahhor, Adabiyot muallimi

Toʻliq maqola →
nafaqa
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Muhtoj odamlarga yordam sifatida beriladigan pul; yordam puli.

2. Oʻzidan boʻlak turadigan xotin yoki erga (yetim, balogʻatga yetmagan bolalari uchun) yoki mehnatga yaroqsiz ota-onaga qonunchilik asosida toʻlab turiladigan taʼminot puli; aliment.

Nafaqa bermoq. Nafaqa toʻlamoq.

Men shundoq gumon qilamanki, yo bolani tashlab ketgani kelgan, yo nafaqa soʻragani. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. Stipendiya.

Toʻliq maqola →
nafisa

ot 1. Nanoyi nafisa

Lekin koʻkarib kela boshlagʻon oʻzbek sanoyi nafisasining tegiga qaynoq suv toʻkildi. — A. Qodiriy, Kichik asarlar

2. Nafisa (xotin-qizlar ismi).

Toʻliq maqola →
nafrat
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot Biron-bir shaxsga yoki shaxslarga, amaliy faoliyatga nisbatan qattiq gʻazab va jirkanish tuygʻusi, gʻazab aralash jirkanish.

Nafrat qilmoq.

Polvonlarning biriga muhabbat, ikkinchisiga nafrat bilan qarab turgan xalq koʻzida, uning hayajonli yuzida ikki dunyo kurashi aks etgandek edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Unsin Mirzakarimboy uyidan nafrat qilgani uchun, bir mahallada boʻlishiga qaramay siyrak qatnar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
nafsiz
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

sft. Foydasiz, befoyda.

Dunyo tanish-bilish, gumonlar yukin Koʻtarib keksayar bekor va nafsiz. — V. Zohidov, Hayotbaxsh badiiyat taronalari

Toʻliq maqola →
nafaqat
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

Taʼkid maʼnosini kuchaytiradi; dan tashqari, gina emas kabi maʼnoni bildiradi.

Bu haqda u nafaqat mamlakat, jahon arxeologlari eʼtiborini jalb etgan kitob yaratdi. — S. Karomatov, Soʻnggi barxan

Non nafaqat moddiy boylik, balki u maʼnaviy boylik hamdir. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
nafosat
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot Narsa va hodisalarning tashqi koʻrinishidagi alohida mukammallikni, mutanosiblikni ifodalovchi belgilar majmui; nafislik, goʻzallik, latofat.

Tabiatning sehr va nafosat toʻla manzarasi.

Zamiraning achchigʻlanganda ham nafosatini yoʻqotmaydigan yuzi jazmaniga yanada chiroyli koʻrindi shekilli, yigit shirin iljaydi. — P. Qodiriy, Uch ildiz

Toʻliq maqola →
nafarmon
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Och binafsha, qizgʻish binafsha rangli.

Olma guli nafarmon, Korxonaga choparman. — Qoʻshiqlar

Fil suyagidan yasalgan bejirimgina qutichaning tagida koʻk, qizil, nafarmon va yana allaqanday nozik ranglarda jilolangan yirik bir javohir yotardi. — O. Yoqubov, Koʻhna dunyo

Toʻliq maqola →
nafratli
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

sft. Nafrat bilan toʻlib-toshgan; jirkanch.

Nafratli xatti-harakat.

Mahkamga qisqa va nafratli nazar tashladi-da, shoshilmay engashdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Toʻliq maqola →