Қидирув

База данных

1. Электрон ҳисоблаш машиналари ёрдамида қидириб топилиши ва қайта ишланиши мумкин бўлган тарзда тартибга солинган маълумотлар тўплами (масалан: мақолалар, ҳисоб-китоб).инглизчаdatabase (DB)русчабаза данных (БД)

2. Аниқ қоидалар асосида ташкил қилинган ва амалий дастурларга боғлиқ бўлмаган маълумотлар тўплами. Бу қоидалар маълумотларни таърифлаш, сақлаш ва жойининг ўзгаришига оид умумий тамойилларни назарда тутади. Маълумотлар базаси (МБ) етарлича тўла, тўғри ташкил қилиниши, ҳозирги кунга доимо мос келиши ва фойдаланиш учун қулай бўлиши лозим. Бу маълумотлар бир-бирига зид бўлмаслиги зарур. Маълумотларни таҳрирлаш, тўлатиш ва ёʻқотиб ташлаш,

Ташкилот ёки муассаса маълумотлар базасининг аҳволи, ривожланиши ва ундан фойдаланишга жавобгар шахс ёки шахслар гуруҳи. Маълумотлар базаси маъмури маълумотлар базаси фаолиятини таъминлайди, маълумотларнинг тўлиқлиги, тўғрилиги, қарама-қарши эмаслиги ва бутунлиги ҳамда керакли муҳофаза даражасини назорат қилади ва қўллаб-қувватлайди. Дастурлари маълумотлар базасидан фойдаланишда қўлланиладиган фойдаланувчи ва дастурчилар билан ўзаро иш олиб боради.инглизчаdatabase administratorрусчаадминистратор базы данных

Ихтиёрий моддий шаклда қайта ишлаб чиқарилган маълумотлар базасидан фойдаланишни, шу жумладан, тармоқ ва бошқа усуллар билан, тақдим қилиш. Шунингдек, сотиш, кирага бериш, ижарага топшириш, қарзга бериш, шу мақсадларда импортни ҳам ўз ичига олади.инглизчаdatabase distributionрусчараспространение базы данных

Маълумотлар базаси нусхаларини муаллиф розилиги асосида чекланмаган шахслар доирасига тақдим этиш (жумладан, компютер хотирасига ёзиш ва босма матн чоп этиш орқали ҳам). Бундай нусхалар сони кўрсатилган асарлар тавсифига кўра мазкур доирадаги шахслар эҳтиёжларини қондириши лозим.инглизчаdatabase publishingрусчавыпуск базы данных

Фойдаланувчининг муайян техник воситалари ёки аниқ дастурлари бошқарувидаги маълумотлар базаси фаолиятини таъминлаш мақсадида амалга ошириладиган ўзгартиришлар киритиш.инглизчаdatabase adaptationрусчаадаптация базы данных

Гибрид МББТ. У реляцион ва обектга ёʻналтирилган тизимларнинг ижобий сифатларини ўзида мужассамлаштирган. Реляцион МББТ нинг транзаксияларига ишлов бериш воситаларини ўз ичига олиб, обектга ёʻналтирилган МББТ нинг кўпгина маълумот турларини ҳам қувватлайди. Гибрид МББТ “тузилмалаштирилган сўровлар тили” СҚЛ дан фойдаланади.инглизчаhybrid database management systemрусчагибридная система управления базой данных

Маълумотларнинг Н-ўлчамли куб шаклида тақдим этилишини таъминлайди. Шу туфайли МДДБМС мураккаб ҳужжатлар тизимларини қайта ишлайди.инглизчаmultidimensional database management system (MDDBMS)русчамногомерная система управления базой данных

График маълумотлар сақланаётган маълумотлар базаси.инглизчаgraphical databaseрусчаграфическая база данных

Таркибий қисмлар муносабатлари тўплами шаклида мантиқий ташкиллаштирилган маълумотлар базаси. Реляцион Мбнинг алоҳида хусусияти унинг тузилмаси жадвал шаклида эканлигидадир. Бундай жадвалларнинг қаторлари – ёзувларга, устунлари – атрибутларга (сақланаётган маълумотларнинг аломатларига) мос келади. Реляцион маълумотлар базасидан фойдаланиш қуйидаги имкониятларни беради: - маълумотларни жадвал шаклида йиғиш ва сақлаш; - уларнинг мазмунини янгилаш; - атрибутлар ёки ёзувлар бўйича турли ахборотни олиш; - олинган маълумотларни диаграмма ёки жадвал шаклида акс эттириш; - база материаллари бўйича керакли ҳисобларни бажариш.инглизчаrelational database (RDB)русчареляционная база данных

Бирор бир предмет (мавзу) соҳаси бўйича ўзаро боғлиқ картографик маълумотлар мажмуи. У рақамли шаклда (шу жумладан картографик маълумотлар базаси шаклида) маълумотлар ифодалаш, сақлаш ва жойини ўзгартиришга оид умумий қоидаларга мос равишда берилган. Картографик маълумотлар базасига кўпгина фойдаланувчилар кира олишлари мумкин. У амалий дастурлар пакетига боғлиқ бўлмай, маълумотлар базасини бошқариш тизими (МББТ) томонидан бошқарилади.инглизчаcartographical databaseрусчакартографическая база данных

Тўла матнли ҳужжатлар ёки уларнинг қисмлари сақланаётган маълумотлар базаси.инглизчаfull-text databaseрусчаполнотекстовая база данных

Таркиби ахборот тармоғининг бир нечта абонент тизимларида жойлашган маълумотлар базаси. Ддбнинг моҳияти катта ҳажмдаги ахборотдан фойдаланувчиларнинг фойдаланишини ташкил қилишдадир. Бунда, бир тарафдан, маълумотлар, уларга энг катта эҳтиёж бўлган пунктларда жойлаштирилса, иккинчи тарафдан, транзаксия ёрдамида, қаерда жойлашишидан қатъий назар, ихтиёрий маълумотлардан фойдаланиш таъминланади. Қуйидагилар Ддбнинг ўзига хос хусусиятларидир: - фазовий шаффофлик, бу базанинг таркибий қисмлари қаерда жойлашганини билинтирмаслик имконини беради; - тақсимлаш шаффофлиги, бу маълумотларни ихтиёрий абонент тизимларда жойлаштиришга ёʻл қўяди; - тўла функсионаллик, яъни бир тизимда жойлашган, базада мумкин бўлган амалларнинг барчасини бажариш имкони; - маълумотларнинг бутлиги, бунда маълумотларни кузатиш ва хатоларни тузатиш билан таъминланганлиги назарда тутилади; - тизимда ишлатилаётган қурилмаларнинг турига нисбатан мустақиллик.инглизчаdistributed database (DDB)русчараспределенная база данных

Бирор компютернинг бир ёки бир неча ташувчиларда ягона массив шаклида жойлаштирилган маълумотлар базаси.инглизчаcentralized databaseрусчацентрализованная БД

Маълум турдаги амалий вазифаларни бажариш учун мўлжалланган мавзуга боғлиқ ҳужжат ва/ёки маълумотларга эга маълумотлар базаси.инглизчаproblem-oriented databaseрусчапроблемно-ориентированная база данных