Қидирув

от геогр. Кўриниши, релефи, иқлими, ўсимликлар ва ҳайвонот дунёси, гидрологик режими ва бошқаларнинг бир хиллиги билан ажралиб турадиган ва табиий чегарага эга бўлган ҳудуд, жой.

Устюртда табиий чўл ландшафтларини тиклаш ва геоботаник тадқиқотларни янада муфассалроқ давом эттириш керак. — Фан ва турмуш

1. жуғрофий қобиқнинг синоними (С.В. Колесник бўйича)

2. жуғрофий қобиқнинг бир қисми бўлиб, бунда литосфера, гидросфера ва атмосфера ўзаро жуда фаол муносабатда бўладилар, ернинг биологик фокуси ҳисобланади (Ф.Н. Милков бўйича)

3. жуғрофий қобиғининг вертикал ўлчамлари "ландшафтнинг қалинлигига" тўғри келадиган қисми

4. табиий ва антропоген ландшафтларни ва инсониятни ўзини биоижтимоий аспектда ўзичига қамраган сфера (Ю.К. Ефремов бўйича)

ландшафт пайдо бўлиши, эволюцияси ва ҳозирги ҳолатга келиши сабабчиси бўлган жараёнлар (ш.ж. антропоген) мажмуи.

ландшафт ёки унинг динамик босқичи ўзининг тузилма ва вазифаларининг асосий хоссаларини сақлаган ҳолда мавжуд бўлган ёки мавжуд бўлиши мумкин бўлган давр.

табиий ёки антропоген таъсир оқибатида ландшафт хусусиятларининг муттасил ёмонлашиб бориши. Л.т. ландшафт таркибининг сўнгги даражада ўзгариб, манба иа муҳитни қайта тиклаш хусусиятларининг батамом ёʻқотилиши билан тавсифланади.

ландшафтнинг бир инвариант тузилма шаклида ўз функсияларини амалга ошираётган даври.

ландшафтнинг бир инвариант доирасида таркиб ўзгаришлари билан биргаликда содир бўлувчи ўзгаришлари. Л.д. — ландшафтдаги ўзгаришларнинг турли хилларини тавсифловчи тушунчалар занжирининг ўртача бандидир: функсияларни бажариш — динамика — ривожланиш (эволюция).

ландшафтнинг ҳар қандай таъсирлар оқибатида ҳам мазкур ландшафт тоифасига (турига) хос ва ўзгармас хусусиятларининг жами.

бир-бирига қўшни ландшафтларнинг бўлиниш юзаси, уларнинг сифат ва хусусиятлари алмашиниши ҳамда ландшафтни бошқа ноландшафт тузилмалардан ажратгандек юзаликлар (мас: ландшафт таркибига кирмайдиган атмосфера ёки литосфера қатламлари). L.ch.ni аниқлаб олиш ландшафтларни хариталашнинг муҳим элементидир.

ландшафтларни ўсимликлар ва муҳит ўртасидаги экологик муносабатларни таҳлил қилиш ёʻли билан, табиий мажмуаларнинг тузилиши ва фаолиятини топологик миқёсда, табиий мажмуалар таркибий қисмларининг ўзаро муносабатлари, ҳамда жамиятнинг ландшафтлар табиий таркибий қисмига кўрсатилаётган таъсирни модда ва энергия баланслари орқали таҳлил қилиш ёʻли билан ўрганадиган илмий ёʻналиш.

у ёки бу моддалар ёки энергия консентрациясининг табиий (фон ёки белгиланган меъёр) даражасидан ошиши, шунингдек ландшафтга унга ёт бўлган моддалар, организмлар ва энергия манбаларининг антропоген ёки табиий (вулқонлар, моддаларнинг табиий миграцияси) омиллар таъсирида олиб кирилиши.

экотизимнинг ташқи муҳит таъсирига бардош бера олиш қобилиятининг пастлиги.

ландшафтга кўрсатилган антропоген-техноген таъсирнинг ўлчами. Атама муҳандислик лексикасидан кириб келган

ландшафтнинг бир неча сон организмларнинг нормал ҳаётий фаолиятини таъминлаши ёки муайян антропоген босимга салбий оқибатларсиз бардош бериш қобилияти (мазкур инвариант доирасида).

ландшафтнинг ҳозирги шаклига яқин кўринишга эга бўлиши ва ўз функсияларини бир инвариант доирасида бажаришни бошлаган вақти (даври).

ландшафтнинг (экотизимнинг) ташқи таъсирга оғишмай, ўз таркиби ва элементларининг ўзаро алоқалари хусусиятларини умумий суратда сақлаб қолиш қобилияти.

инсон фаолияти таъсиридан ҳоли бўлган ва фақатгина табиий омиллар таъсирида шаклланган ёки шаклланаётган ландшафт.

жуғрофий қобиқ дискретлигининг намойиши. Л.д. ландшафт хариталарида, раёнлаштириш схемаларида акс этади ва табиатни муҳофаза қилиш чора-тадбирларини лойиҳалаштиришда асос бўлади.

инсон фаолияти таъсиридан ҳоли бўлган ва фақатгина табиий омиллар таъсирида шаклланган ёки шаклланаётган ландшафт.