Қидирув

атроф-муҳитга таъсир этувчи субект - аниқ таъсири туфайли экологик-ҳуқуқий ва экологик-иқтисодий жавобгарликка эга бўлган ҳар қандай жисмоний ёки юридик шахс.

инсон томонидан ташланаётган атроф муҳитга салбий таъсир кўрсатувчи ҳар қандай модда (таъсир).

экологик сиёсатнинг энг муҳим иқтисодий тамойилларидан бири. ИТТ асоси шундан иборатки, товарнинг (ишлаб чиқарилаётган маҳсулотнинг) ёки кўрсатилаётган хизматнинг баҳоси ишлаб чиқариш сарф-ҳаражатлари ва фойдаланилган ресурсларнинг, ш.ж. экологик ресурсларнинг (ҳаво, сув, тупроқ) нархларини ҳам акс эттириши лозим.

ҳозирги кундаги илмий маълумотлар даражасига кўра, битта ёки бир нечта поллютантларнинг ҳаводаги максимал консентрациясининг миқдорий ифодаси.

саноат, коммунал ва маиший хизматлардан чиқариладиган атроф-муҳитни ифлослантирувчи компонентлар ва чиқиндилардан керакли моддаларни ажратиб олиш ва хўжаликда ишлатиш. Бунда ифлослантирувчи моддалар мустақил қимматга эга бўлиши (нефт, ёғлар, металлар) ёки фойдали маҳсулотлар ишлаб чиқариш учун хом ашё сифатида ишлатилиши (шлаклардан қурилиш материаллари, оқова сувлар чўкиндиларидан ўғитлар) мумкин.

организмларда яшаш муҳитини ифлослантирувчи кимёвий моддаларнинг тўпланиши; доимий истеъмол қилинувчи ифлослантирувчи моддаларнинг организмдан бутунлай чиқиб кетмаслиги оқибатида содир бўлади. Тирик организмларнинг баъзи турлари ифлослантирувчи моддаларни ютиб олишнинг ўзига хос механизмлари билан ажралиб турадилар. И.м.о.т. даражасини тўпланиш коеффициенти акс эттиради.

атмосфера ҳавоси ёки сув ҳавзаларига мазкур манбалардан ташқари барча манбалардан ифлослантирувчи модданинг ташланаётган (оқизилаётган) консентрацияси.

маълум вақт мобайнида (одатда йил давомида), атроф-муҳитга ифлослантирувчи моддаларни рухсат этилган миқдорда чиқарилишининг чегараси; атроф-муҳитга салбий таъсирни иложи борича камайтириш (таъсирини бошқариш) мақсадида давлат экологик назорат органлари томонидан белгиланади.

маълум вақт мобайнида (одатда, йил давомида), сув ҳавзаларига ифлослантирувчи моддаларни рухсат этилган миқдорда чиқарилиши чегараси; у экологик назорат органлари томонидан белгиланиб, атроф-муҳитга салбий таъсирни камайтириш мақсадида қилинади.

ифлослантирувчи моддалар, оқовалар ёки чиқинди газларда бир вақтда иштирок этиши улар фаолиятини жамлама ҳисоб-китоб қилишни талаб қилади.

ҳавода мавжуд бўлган ва муайян консентрацияда одамга, ҳайвонга, ўсимликларга ёки моддий обектларга зарар етказиши мумкин бўлган ҳар қандай модда. Ифлослантирувчи моддалар табиий ва сунъий учувчан моддаларнинг деярли барча қўшилмаларини ўз ичига олиши ҳамда қаттиқ заррачалар, суюқлик томчилари, газ ва қоришма шаклида бўлиши мумкин. Умуман олганда ифлослантирувчи моддалар икки асосий гуруҳга бўлинади: (1) аниқлаш мумкин бўлган манбалардан бевосита ҳавога чиқариладиган, (2) икки ёки ундан ортиқ бирламчи ифлослантирувчи моддаларнинг ўзаро таъсири ёки ифлослантирувчи модданинг, одатда атмосферада мавжуд модда билан реаксияси натижасида, ёруғлик таъсирида ёхуд таъсирисиз ҳавода ҳосил бўладиган ифлослантирувчи моддалар.

атроф муҳит ҳолати учун камроқ аҳамиятга эга, лекин тегишли талабларга риоя этилиши мониторинг қилинаётганда эътибор берилиши керак бўлган ифлослантирувчи модда.