Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«IYD» boʻyicha 60 ta natija

Filtr

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

60 ta · 1-sahifa / 3
iydlik
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot 1. Hayitda kichiklarga va, umuman, shunday hadyaga munosib koʻrilgan kishilarga beriladigan pul, narsa; hayitlik.

2. Diniy bayram munosabati bilan domlaga olib boriladigan hadya; hayitlik.

Eski maktablarimizda bolalar har payshanba non yo nonning pulini olib boradilar. Bundan boshqa, boʻyra puli, koʻmir puli, iydlik puli ham bor. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
diyda
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot Koʻz 1. Boshi aylanib, koʻzi tindi.

Toʻshakka behol choʻzildi. Diydasini yosh bosdi. — S. Siyoyev, Avaz

Yusuf bilan Ahmadbekning diydasi namlandi. — Yusuf va Ahmad

Oʻng qoʻlidagi dastroʻmoli bilan diydasini artdi. — S. Karomatov, Soʻnggi barxan

  • Diydam ustiga Bosh ustiga, xush kelibsiz. Sizning bilan boʻlsin endi davronim, Diydamning ustiga, aziz mehmonim. — Shirin bilan ShakarQoʻygan qadamlaring diydam ustiga. — Ravshan
  • Diydasi boʻsh Koʻngli boʻsh, rahmdil; yigʻloqi. Toʻgʻri, biz xotinlarning diydamiz boʻshroq boʻladi, baʼzan yigʻi yurakni boʻshatadi. — Shuhrat, Shinelli yillar
  • Diydasi yumshamoq Koʻngli boʻshamoq, rahmi kelmoq. lekin Xalil boboning diydasi yumshamadi. — Yoshlik
  • Diydasiqattiq Koʻngli qattiq, berahm; koʻziga yosh kelmaydigan. Men erkaklarning diydasi qattiq boʻladi, deb eshitar, oʻzim ham shunga ishonar edim. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.Sen oʻzingni yetimcha qilib koʻrsatmay qoʻya qol, diydamiz qattiq, yigʻlatolmaysan. — A. Muxtor, ChinorRahmatli onasining diydasi qattiq emasdi. — Yoshlik
  • Diydasi qotmoq (yoki qotib qolmoq) 1. Koʻraverib koʻnikib ketmoq, qoʻrqmaydigan boʻlib qolmoq. Oʻshanda oʻlimni koʻraverib, diydasi qotib qolgan ekanmi — A. Muxtor, Opa-singillar;Yigʻlayverib, diydasi qotib ketdi. — S. Ahmad, Ufq;Bunday qosh-qovoq qilib, hadeb eringning jigʻiga tegaverma. Diydasi qotib, uyidan beziydi. — S. Nurov, Narvon
  • Nuri diyda, nuridiyda 1. Koʻz nuri; Ona nuri diydasi va jigar-porasi Normatni juda sogʻinganini yozgan edi. — I. Rahim, Chin muhabbatQoʻzichogʻim, alla, Nuri diydam, alla. — Boychechak
  • Obi diyda, obidiyda Koʻz yoshi; koʻz yoshi toʻkish, yigʻi. Bu gapni kallangdan chiqar, sen menikisan, obi diydani yigʻishtir! — A. Muxtor, AsarlarAlqissa, obidiyda qilib, padarga javob berdimki: nima qilsalar, sohibi ixtiyor oʻzlaridirlar. — A. Qodiriy, Kalvak mahzumning xotira daftaridan
Toʻliq maqola →
jiyda
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot Bargi uzunchoq, guli xushboʻy mevali daraxt va uning mevasi.

Yoʻlchi jiydaning ostiga pichanni qalinroq yoyib, ustiga choponini qiya tashlab yotdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bogʻlarga kirsangiz, gʻuj-gʻuj oʻrik, shaftoli, jiyda, doʻlana, togʻolcha. Hatto olmurtgacha bor. — S. Siyoyev, Saratonda qor yogʻdi

Ogʻzilariga bittadan qandak jiyda solgach, suhbat yana qizib ketdi. — H. Shams, Dushman

  • Jiyda qoqmoq 1. Jiydani kaltak bilan urib tushirmoq; Kechasi bilan jiyda qoqib chiqdim.
Toʻliq maqola →
diydor
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Kishining yuzi, jamoli, ruxsor; bashara.

Azizxon hech kimning Lutfiniso diydoriga toʻyib qarashini istamasdi. — S. Ahmad, Ufq

Sakkiz oydan beri endi koʻrib oʻtiribman diydoringizni. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Koʻzim ololmayman gul diydoringdan, Tolgan yuraklarga jon boʻlur payvand. — Mirtemir, Asarlar

2. Uzoq ayriliq, sogʻinchdan keyin koʻrishish, uchrashish.

Xat — yarim diydor. — Maqol

Ayriliklarni koʻraverib zada boʻlgan yuraklar bu kutilmagan diydordan larzaga tushdi. — Sharq yulduzi

3. Mehribonlik, gʻamxoʻrlik.

Nima qilasiz goʻdakni ota diydoridan mahrum qilib. — S.Ahmad, Ufq

Doʻstlar diydoridan ortiq quvonch, firoqidan ortiqroq gʻam yoʻq. — Gazetadan

  • Bola(yoki gul, mol) bahona, diydor gʻanimat Biror narsani vaj qilib, biror maqsadni amalga oshirmoq. Soddasiz, sarkor, soddasiz! Bola bahona, diydor gʻanimat, degan gapni eshitganmisiz? — Uygʻun, AsarlarMol bahona, diydor gʻanimat qilib, koʻrishib olardim. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi
  • Diydor koʻrishguncha Yana koʻrishguncha, xayr (xayrlashuv iborasi). — Diydor koʻrishguncha, — dedi u sekin. — Sh. Toshmatov, Erk qushiXayr endi, bahorim, koʻrishguncha to diydor. — A. Oripov, Yillar armoni
  • Diydor koʻrishmoq Uzoq ayriliq, intizorlikdan keyin uchrashmoq, yuz koʻrishmoq. Diydor koʻrishar kun yaqin. Ammo hujum qilayotir dilimga firoq. — T. ToʻlaBiz Soʻnagul bilan necha bor vidolashib, necha bor diydor koʻrishdik. — A. Muxtor, AsarlarJoʻraxonning aytayotgan ashulasi baxt haqida, muhabbat haqida sevgilisi bilan diydor koʻrishishni istab, sogʻinib yurgan yigitning visol orzulari haqida edi. — T. Rustamov, Mangu jasoratOna yolgʻiz oʻgʻli bilan diydor koʻrisha olmadi. — Gazetadan
  • Diydor koʻrsatmoq Oʻzini namoyon qilmoq; koʻrinish bermoq, koʻrinmoq. Bir koʻrsatib gʻamza bilan diydor oʻzing, Lutfu karam qilding kulib izhor oʻzing. — Habibiy
  • Diydor ochmoq Yuzini ochib koʻrsatmoq. Toʻylar muborak, e sevgili yor! Keldim yiroq-din, och menga diydor. — S. Abdulla
  • Diydor — gʻanimat! Bu oʻtkinchi dunyoda tez-tez koʻrishib, uchrashib turaylik, degan maʼnoda ishla-tiladigan ibora. Odam — omonat, diydor — gʻanimat. — Maqol
  • Diydor qoʻshmoq Nasib qilmoq. Diydor qoʻshsa, qiyomatda koʻrgaymiz. — Xoldorxon
  • Diydori oʻchsin (yoki qursin) Qora chirogʻingni oʻchir, diydori qursin! — Uygʻun, AsarlarTannozxon! Diydoring oʻchsin sening! — N. Safarov, Tanlangan asarlar
  • Diydoriga zor boʻlmoq Kimsani koʻrishga mushtoq boʻlmoq. Lekin faqat diydoringga boʻlib zor Toʻplanishdik, hamma ortiq beqaror. — H. Olimjon
  • Diydoriga muyassar etmoq (yoki qilmoq) Diydor koʻrsatmoq, yuz koʻrsatmoq. Oxiri oʻz diydoriga muyassar qilgan qutlugʻ va sharofatli kun keldi. — Shuhrat, Shinelli yillar
  • Diydoriga toʻymoq Sogʻingan yoki sevgan kishisini koʻrib, vasliga toʻymoq, xumordan chiqmoq. U qancha-qancha termilsa ham, erining diydoriga toʻya olmasdi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchliVoy bolam-ey, kelganingdan beri koʻchadan kirmaysan, bundoq birpasgina diydoringga toʻyib gaplasholmayman. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar
  • Qiyomat diydor boʻlmoq Yuz koʻrishmaydigan boʻlib ketmoq. Nuraliman, qon yigʻlayman zor-zor, Otam qoldi ushbu ishdan bexabar. Shu sababdan boʻldim qiyomat diydor. — Zulfizar bilan Avazxon
Toʻliq maqola →
siydam

sft. Sidirgʻa, bir tusdagi; gulsiz.

Bu — ingliz harbiy libosi ustidan siydam beqasam toʻn kiygan 35 yoshlar chamasidagi kishi edi. — S. Azimov, Oppoq tong qoʻshigʻi

Oʻrta yoshlardagi, siydam zangor baxmal doʻppi kiygan bir kishi gapga aralashdi. — S. Abdulla, Tanish basharalar

Toʻliq maqola →
siydik
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. Buyrak orqali ajralib chiqadigan va tanosil aʼzolari orqali tash-qariga chiqarib tashlanadigan suyuqlik; peshob.

Siydik pufagi (qovuq). Siydik yoʻllari. Siydik tutilishi.

Organizmdan siydik bilan birga suv, tuzlar va boshqa chiqindilar, shuningdek, organizmga kirgan yoki uning oʻzida hosil boʻlgan turli zaharli moddalar chiqib ketadi. — OʻzME

2. Pusht, nasl; sperma, maniy.

Oʻz siydigidan boʻlgan bola.

Men senlarning amiringizga qoʻshilmadim-u, uning siydigidan boʻlgan senlarga qoʻshilamanmi? — S. Ayniy, Qullar

Toʻliq maqola →
diydiyo
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. Xotinlar oʻrtasida oʻqiladigan, aytiladigan diydiyo radifli sheʼr yoki shoʻx lapar turi.

— Oradan yarim soat oʻtar-oʻtmas diydiyo oʻqib, xotinlarni yigʻlatib oʻtirgan darvishning qoʻlini orqasiga bogʻlab, iyagiga yelim bilan yopishtirib olgan uzun soqolini yulib tashladik, — dedi Hoshimjon. — X. Toʻxtaboyev, Sariq devni minib

— E, Saltanat otin, koʻchada ham diydiyo oʻqib qolibsiz? — dedi Bashorat. — B. Rahmonov, Yurak sirlari

2. Dard-hasrat; xarxasha, injiq-lik.

Binafshaxon hamon diydiyo qilmoqda edi. M. M. — Doʻst, Galatepa qissasi

Diydiyosi jonimga tegdi. Baʼzida kutayotganim Yosuman aslida shu emasmi, deb oʻylab qoʻyaman. — B. Rahmonov, Yurak sirlari

Otamurod chuqur tin oldi: xudo berdi unga. Boshlanadi endi. Rosa diydiyosini aytadigan boʻldi. — M. Mansurov, Yombi

Sherbek onasi oʻzini kutayotganini payqab kulimsiradi: yana oʻsha eski diydiyo — qachon uylanasanni boshlasa kerak, deb koʻnglidan oʻtkazdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

3. Quruq gap, safsata; vaʼz-nasihat.

Rahmat, Esonboy, diydiyo eshitishga toqatim yoʻq. — Sh. Xolmirzayev

Har xil mish-mish, diydiyolarga quloq solgan ham ahmoq, bunaqa mayda gaplarni uyga tashib kelgan ham ahmoq. — S. Nurov, Narvon

Toʻliq maqola →
shiydam
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

Hech narsasi qolmagan, \yech narsa yoʻq; boʻm-boʻsh, quruq, yalangʻoch.

Elmurod chalqancha yotib, qop-qora munchoq koʻzlarini shiydam butoqlardan olmay, tut pishigʻini xayol qildi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Toʻliq maqola →
jiydazor
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Faqat jiyda daraxti bilan band yer; jiydali bogʻ.

Koʻrinadir keng qozoq dalalarida ham qalin jiydazorlar, ham sahro ohulari. — Mirtemir

Soy boʻyidagi jiydazor va qamishzorlarga shoʻngʻir, dam qoʻsh yongʻoqqa chiqib, etak-etak yongʻoq qoqar va bolalar bilan oʻynar, dam mahallaning yosh-yalangini yigʻib, tuzoqda baliq ovlardi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

Toʻliq maqola →
nonjiyda

ot Jiydaning yirik, sershira, goʻshtdor mevali turi.

Ona Joʻraboy ota bilan Eʼzozxonni Botirali olib kelgan qora bulka va yongʻoq, nonjiyda bilan siyladi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Toʻliq maqola →
obidiyda
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Koʻz yoshi, yosh.

Elchiyev bir lahza yuzini devorga burdi, vujud-vujudini jimirlatib kelgan obidiydani yutishga urindi, yutdi. — Yoshlik

  • Obidiyda qilmoq Yigʻlamoq. Ogʻzingdagi oshni oldirib qoʻyib, obidiyda qilasan-a! Otingni ertaroq qamchilasang, oʻlarmiding! — S. Ahmad, Ufq
Toʻliq maqola →