Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«ILIQ» boʻyicha 34 ta natija

Filtr

← Barcha natijalar

Lugʻat maqolalari

34 ta · 1-sahifa / 2
iliq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ILIQ 'biroz issiq’. Kech kuz boʻlsa ham, hali havo i l i h. Bu sifat qadimgi turkiy tilda ’biroz isi-’ maʼnosini anglatgan yïlï- feʼlidan (Devon, III, 100) —gʻ qoʻshimchasi bilan yasalgan; qadimgi turkiy til— dayoq soʻz boshlanishidagi y undoshi talaffuz qilinmay qoʻygan (Devon, I, 95); oʻzbek tilida ï unlilarining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: yïlï- + gʻ = yïlïgʻ > ïlïgʻ > iligʻ. Hozirgi soʻzlashuv nutqida bu soʻz oxirida gʻ undoshi talaffuz qilinadi, lekin adabiy tilda q undoshi bilan yozish koʻrsatilgan: iligʻ > iliq

Yoqimli, xush keladigan. n [ Mayna]

Iliq soʻz. Iliq suhbat. Iliq muomala

Oshiq yigitlarning koʻzlari va iliq tabassumlari haqida zimdan oʻylab, yana oʻzidan-oʻzi uyalibketardi — Sh. Toshmatov, Erk qushi

Muhammadjonga doim iliq muomala qiladigan Zufar Hakimovich bugun nega qoʻl berib koʻrishmagani mana shu istehzoli savoldan bilinib turardi — P. Qodirov, Uch ildiz

Toʻliq maqola →
iliqmoq

fl. 1. Shahvoniy nafsni qondirish ishtiyoqida ergashmoq; kuyukkan qanjiqqa (itga) ilashmoq.

2. Biror ayolga hirs qoʻymoq, shu maqsadda intilmoq, ilashmoq.

Boyning boshqaruvchilari orasida oymisan oy, kunmisan kunday Bibiqatcha degan qiz boʻlar edi. Aglonbiyning shunga iliqqan yillari ikki xotini birdan oʻldi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq, qissasi.

Toʻliq maqola →
iliqlik
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot Iliq holat, iliq ifoda.

Cholning qiyofasida kishini oʻziga tortuvchi allaqanday iliqlik bor edi. — F. Musajonov, Pushaymon

Poshsha xoladan bunchalik iliqlikni kutmagan Dorobbekning rangi qochgan yuzlari yorishib ketdi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

Toʻliq maqola →
iliq-issiq
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

sft. 1. Uncha issiq ham emas, sovuq ham emas, bir oz issiq.

Erta bahorning iliq-issiq kunlari boshlandi. — S. Ahmad, Hukm

2. Ayn. iliq 2.

Hayajondan, bedorlikdan madori qurigan ayolni yupatadigan yumshoq muomala, iliq-issiq soʻz kerak edi. — A. Muxtor, Opa singillar

  • Iliq-issigʻida Vaqti gʻanimatda; oʻz vaqtidan oʻtkazmay, fursatni qoʻldan bermay.
Toʻliq maqola →
qiliq
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. Kishining yurish-turishidagi, boshqalar bilan muomalasidagi oʻziga xos harakatlari, xulq-atvori.

Qiligʻi issiq odam. Qiligʻi sovuq yigit.

Uning qiliqlari oʻziga juda mos tushar, hatto qoʻli qattiqligi ham fazilatdek tuyulardi. — F. Musajonov, Pushaymon

— Kechirasiz! — dedi oʻz qiligʻiga uyalib, sholgʻomday qizarib ketgan — Mastonov. Gʻayratiy, Yoʻqlov

2. Gʻayritabiiy yoki nojoʻya ish, harakat, odat va shu kabilar

Kelishmagan qiliqlar.

Zebixon shunaqayam qiliqlar qildiki, Tursunboy angrayib qoldi. — S. Ahmad, Ufq

Bunaqa qiliq Nishopuriy janoblaridan chiqadi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Fuqarolarning kechagi qiligʻi Sultonali hojini telba qilib qoʻyay dedi. — S. Siyoyev, Avaz

3. Umuman, kishining odati, rasmi.

— Hali ham eski qiligʻini qoʻmsaydi. Uyga chaqirib, oldiga dasturxon yozmaguncha, suv bermaydi, — dedi [Davlatyor]. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Keldi qonli qilichin Koʻtarib Tugʻliq. Bu ham chiqardi yana Koʻp nayrang, qiliq. — Gʻayratiy

Toʻliq maqola →
ayriliq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot Judo boʻlish, judolik holati.

Ayriliq oʻlimdan qattiq. — Maqol

Gulnor butun yuragi bilan Yoʻlchiga maftun, uning koʻksini sevgi hasrati va ayriliq lim-lim toʻldirgan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
huriliqo

sft.

Bilaman, sen topgan qizning oldiga tushadigan huriliqo boʻlmaydi. — F. Musajonov, Himmat

Nazarimda, yigirma-yigirma besh yoshlar oʻrtasida koʻzingga choʻtir ham sohibjamol huriliqo boʻlib koʻrinadi shekilli-da! — Shuhrat, Shinelli yillar

Toʻliq maqola →
pitpiliq

ot

Ha, subhi kosibda emas, subhi sodiqda, xoʻrozlar qichqirar-qichqirmas tezotar bedanalar na tun demay, na tong demay vavagʻ-vavagʻ, numnuliq-pitpiliqlab sayrab turgan bir palla-da toʻrt askar oshnalarining qoʻrgʻoniga yetib kelishgandi. — Yoshlik

Toʻliq maqola →
nimchiliq

ot Yaxshi rivojlanmagan, oʻsmagan; zaif, nimjon, majmagʻil.

— Sizga nima boʻldi oʻzi, sap-sariq, nimchiliq-ku Yo anavi oʻgʻil bolani olamizmi, koʻhlikkina ekan, — dedi juvon eriga. — R. Fayziy, Sen yetim emassan

Bu yerda ekin gʻovlagan, boʻyga zoʻr bergan emas va och yerda oʻsgan yoki parvarishsiz qolgan oʻsimlikdek pakana, nimchiliq emas. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Toʻliq maqola →