Поиск

sft. 1. Hayotga, yashashga, tirikchilikka oid.

Hayotiy jarayonlar. Hujayralarning hayotiy vazifasi.

2. Hayot uchun zaruriy, hayot talabidan kelib chiquvchi, hayot talabi bilan bogʻliq.

Uning orzusi bir qarashda romantik qasoskorning orzusi boʻlib koʻrinsa-da, tagidagi haqiqat chuqur, oʻta hayotiy. — H. Gʻulom, Toshkentliklar

Xoʻjaligimizda hali yechilishi gʻoyat zarur boʻlgan hayotiy vazifalar koʻplab koʻzga tashlanadi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

uning bilan suhbatda zarur va hayotiy masalalar gaplashib olingan edi. — Mirmuhsin, Umid

3. Hayot bilan bogʻliq, hayot uchun tipik (boʻlgan), hayotdagiga mos, toʻgʻri keladigan.

— Asosiy masala asarda aytilmoqchi boʻlgan fikrning oʻquvchi qalbiga yaqin va hayotiy boʻlishida, — dedi Said Ahmad. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi

Hayotiy voqealarni umumlashtirib, sermazmun badiiy asarlar yaratgan va yaratayotgan jurnalistlar koʻp. — X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari

Rassom shoir va maʼrifatparvarning siymosini hayotiy qilib ishlay olgan. — Gazetadan

ot 1. Hayotga oid, hayot bilan bogʻliq boʻlish; shunday belgi-xususiyatga egalik.

XV asr Hirot sanʼatiga xos boʻlgan hayotiylik xalqchillikka ham olib keladi. — Fan va turmush

Bu bilan ular badiiy ijoddagi eng muhim fazilatga — hayotiylikka erishayotirlar. — Sharq yulduzi

2. Yashash, rivojlanish qobiliyati (qudrati)ga egalik; yashovchanlik.

Buyuk alloma gʻoyalarining hayotiyligi.

русскийжизнеутверждающая силаанглийскийvital force

populyatsiyadagi bir individga toʻgʻri keladigan oʻrtacha maydon. Inson jamiyati uchun H.m. – mavjud ijtimoiy-iqtisodiy sharoitda bir odam ehtiyojlarini qondirish uchun zarur boʻlgan hudud.

ботаникада oʻsimlikning muhit sharoitlariga moslashganligini aks ettiruvchi tashqi qiyofasi (gabitusi). H.sh. deb, shuningdek, oʻsimliklarning ekologik turkumlash birligi boʻlmish – oʻzaro qarindoshchiligi boʻlmagan, lekin moslashish strukturalari bir xil boʻlgan oʻsimlik guruhlariga ham aytiladi.

– har bir organizmning paydo boʻlishidan to oʻlimiga qadar boʻlgan davr. Boʻlinish yoʻli bilan koʻpayuvchi quyi organizmlarda – boʻlinishdan boʻlinishga qadar boʻlgan davr.

inson hayotining ham oddiy, ham ekstremal, mas., sayohatda, togʻga koʻtarilishda, samoviy parvozda, ochiq koinotga chiqishda va boshqa sharoitlarda hayotiy faoliyatni taʼminlovchi tizim va tadbirlar majmui. Ekstremal sharoitlarda H.t. ning ochiq (kislorod, oziq-ovqat, suv zahiralari va hayotiy faoliyat chiqindilarini joylash bilan), qisman yopiq (kislorod va suvni qayta tiklaydigan) va yopiq (oziq-ovqat ishlab chiqaradigan, kislorod va suvni qayta tiklaydigan, chiqindilardan foydalanishni amalga oshiradigan) tizimlaridan foydalaniladi.

inson faoliyatining barcha shakl va turlari majmui.

organizmning hayotiy faoliyat darajasi.

1. botanikada – oʻsimlikning muhit sharoitiga moslashganligini aks ettiruvchi tashqi qiyofasi (gabitusi). B. deb, shuningdek, oʻsimliklarni ekologik tasniflash birligiga ham aytiladi – qarindosh boʻlmagan, ammo oʻxshash moslashuv tizimiga ega oʻsimliklar guruhi. H.sh. oʻsimliklarda individual rivojlanish jarayonida oʻzgarib turadi. Bir tur har xil sharoitlarda turlicha H.sh.ga ega boʻlishi mumkin.

2. zoologiyada H.sh. tushunchasi faqat 20 asrdagina qoʻllaniladigan boʻldi va hozirgacha ham yetarli darajada ishlab chiqilmagan. H.sh.ni ajratish va tasniflashda organizmlarning bir xil muhitda yashashlari uchun oʻxshash fiziologik, xulqiy va b. moslashuvlaridan kelib chiqiladi.

hududiy va idoraviy boshqaruv organlari, kuchlar, vositalar va tegishli xizmatlarning favqulodda vaziyatlar zonasida, evakuatsiya yoʻnalishlarida va jabrlangan aholi koʻchirilgan joylarda odamlarning hayoti va sogʻligʻini saqlash uchun zarur boʻlgan sharoitni