Поиск

ot 1. Yovvoyi yoki xonakilashtirilgan, boʻyni uzun, suvda suzuvchi yirik qush.

Anavi Toʻlaganning erkatoyi! Minaman, deb gʻozlarni quvlagani-quvlagan. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

Koʻklam keldi, uchib oʻtdi gʻoz-u turnalar. — Gʻ, Gʻulom

Sohilida chayqalar qamish Uchib oʻtar baʼzan oʻrdak, gʻoz. — Yo, Mirzo

2. koʻchma Gavdani tik koʻtargan holda: tik turib; tikka.

Gavdani gʻoz tutmoq. U gʻoz yurib chiqib ketdi.

Qizil shapkali qotmagina temiryoʻlchi minbarga yugurib chiqdi-da, Oxunboboyev oldida gʻoz turib raport berdi. — H. Gʻulom, Toshkentliklar

Kaklik chiroyli boʻynini gʻoz tutganicha, mast koʻzlarini jovdiratib xonish qilardi. — S. Anorboyev, Oqsoy

ot 1. Chigitdan unib chiqib, paxta hosili (tolasi) beradigan, gulxayridoshlar oilasiga mansub bir yillik madaniy oʻsimlik, paxta oʻsimligi.

Gʻoʻza chopigʻi. Gʻoʻzaga suv taramoq. Gʻoʻzani parvarish qilmoq.

Bir dona chigitdan oʻttiz-qirq koʻsakli gʻoʻza unib chiqadi. — Tuygʻun, Brigadir

Boʻyi yerdan toʻrt barmoq koʻtarilgan gʻoʻza oralariga yoyilgan xotin-qizlar, gulga qoʻngan asalaridek, gʻayrat bilan ishlamoqda. S. — Ayniy, Qullar

2. esk. ayn. Koʻsak.

Onam sandalda oʻtirib, gʻoʻza chuvir, men kitob oʻqir edim. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Sandalning bir chekkasida gʻoʻza chuvib oʻltiruvchi bir keksa koʻr kishi qoʻlidagi gʻoʻzapoʻchoq va sugʻurgan paxtasi bilan boshini baland koʻtarib, hovlidagi soʻzga quloq solib turadi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

3. s. t. Shu oʻsimlik hosili, paxta.

Bu yilgi tergan gʻoʻza Bulturgilardan toza. Planlar yuzga yetsa, Dunyo toʻla ovoza. — Qoʻshiqlar

sft. 1. Juda ham chiroyli, husndor, xushroʻy.

Goʻzal qiz.

Gulsum uning [Elmurodning] xayolida bu yerdagi goʻzallarning goʻzali boʻlib tura berdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Oʻttiz besh yoshlarda koʻringan bu goʻzal xotin haram xodimalaridan Gulshanbonu edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

2. Kishi koʻzini quvontiradigan, kishini maftun etadigan, zavqlantiradigan.

Goʻzal tabiat bagʻrida dam olmoq. Goʻzal xulqli inson.

3. Zavq-shavqqa boy, serzavq, unutilmas (davr, vaqt haqida).

U qorli, sovuq kun Yoʻlchi uchun umrining eng mazmunli, eng rangli, eng goʻzal kuni edi. Oybek, — Tanlangan asarlar

4. Goʻzal (xotin-qizlar ismi).

ot bot. Dagʻal kanop (tolali bir yillik oʻsimlik).

Benzerleri arasında nitelikleri sebebiyle üstün tutulan.ERKA, ERKATOY, SUYUKLI

Buğday, toprak gibi şeylerin elendiği iri gözlü kalbur.GʻALVIR

ot esk. din. Gʻazotda, muqaddas urushda qatnashuvchi, oʻz eʼtiqodi yoʻlida jang qiluvchi.

Bu muqaddas jangda oʻlgan — shahid, oʻldirgan — gʻoziy. — N. Safarov, Sharq tongi

— Tirik boʻlsalar, gʻoziy boʻlib kelarlar, agar tangrining buyrugʻi bilan ajallari yetgan boʻlsa, shahid boʻlarlar; soʻramoq nega kerak? — deb sovuqqonlik bilan javob berdi otliq. — S. Ayniy, Qullar

Kumaştaki deliği örerek kapatmak.TOʻRLAB YAMAMOQ, YAMAMOQ

Delikli bir nesnenin deliklerinden her biri.TESHIKCHA, KOVAKCHA

Sonradan verilecek bir ceza ile korkutma, yıldırma, tehdit.TAHDID, QOʻRQITISH

ot 1. Chiroy, husn.

U [Gulnor] bukun shod, bahor uning goʻzalligiga goʻzallik qoʻshgan. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. fls. Tabiat va jamiyatdagi narsa va hodisalarning, inson faoliyatining kishida mehr-muhabbat, quvonch, zavq tuygʻulari uygʻotuvchi xususiyatlarini ifodalovchi estetik tushuncha.

ot Hosili terib olingan gʻoʻza oʻsimligining poyasi.

yoʻlning ikki tomonida quruq gʻoʻzapoyasi qolgan, baʼzi joylarda gʻoʻzapoyasi ham yulinib yalangʻochlangan yerlar — Choʻlpon, Kecha va kunduz

qızılayaq, digildik

Gavdani tik tutmoq, rostlamoq, qadni koʻtarmoq.DİKLENMEK

1. Işığın azlığına veya çokluğuna göre büyüyüp küçülen, gözde irisin ortasındaki yuvarlak delik.QORACHIQ (koʻz)

2. Çok sevilen, önem verilen (kimse vb).KOʻZ QORASI (farzand, yaqin kishi)

ot Paxtasi sugʻurib olingan boʻsh koʻsak; qovachoq.

Gʻozi gʻoʻzapoʻchoq uyumidan oshib tushib, Umaralining oldiga keldi. — I. Rahim, Hayot buloqlari