По запросу «Foydalanish» — результатов: 74
fl. Foydalanmoq feʼlining birgalik nisbati.
Qayta ishlash turi. U foydalanishga boʻlgan huquq bilan belgilanadi. Misollar – oʻqish, yozish, bajarish, qoʻshish, oʻzgartirish, oʻchirish, yaratish.английскийaccess typeрусскийвид доступа
Huquqiy hujjatlar yoki axborot egasi tomonidan oʻrnatilgan subyektning axborot va uning tashuvchilaridan foydalanish tartibi va qoidalarini tartibga soluvchi qoidalar toʻplami. Foydalanish huquqlari subyektlar (masalan, tizim foydalanuvchilari)ga maʼlumotlar obyektlari ustidan bajarilishi ruxsat etilgan amallar (masalan, oʻqish, yozish, bajarish) toʻplamini belgilaydi.английскийaccess rightsрусскийправа доступа
Obyektga uning resurslariga mos ravishda berilishi mumkin boʻlgan toifa. U obyekt qaysi resurslardan foydalanishga mualliflashganini bildiradi.английскийcategory of accessрусскийкатегория доступа
1. Talab qilingan muhofazaning modeliga mos keladigan, avtomatlashtirilgan tizimning resurslaridan foydalanishni cheklaydigan jarayon.английскийaccess auditingрусскийконтроль доступа
2. Maʼlumotlarga ishlov berish tizimining resurslariga, ruxsat berilgan tartibda mualliflashgan obyektlar foydalanishlari mumkinligini kafolatlash usullari. Foydalanishni nazorat qilishning uch usuli mavjud. Ulardan birinchisi, filtrlovchi marshrutizatorlarni qoʻllashga asoslanadi. Buning uchun, marshrutizatorlarning dasturiy taʼminotida paketlarni joʻnatish va qabul qilish manzillari nuqtayi nazaridan, paketlarni tahlil qilish algoritmi amalga oshiriladi. Ikkinchisi, paketlar filtrini ishlatishga asoslangan. Bu holda, muhofazadagi tarmoqdan yoki uning qismidan chegaralaridan chiqib ketuvchi foydalanishlarni oʻrnatish taqiqlanadi. Barcha paketlar tekshiruvdan oʻtkaziladi, qaysi paketlar oʻtkazilishi va qaysilari orqaga qaytarilishi kerakligi aniqlanadi. Uchinchisi, amaliy dasturlarning shlyuzini ishlatadi. Bu eng mukammal muhofazadir. Foydalanishni tekshirish MBda bajariladi, buning uchun unda zarur boʻlgan hamma maʼlumotlar yigʻiladi. Foydalanishlar faqat puxta tekshiruvdan keyin oʻrnatiladi. Sutkalar davomida ishlash mumkin boʻlgan vaqt ham nazorat qilinadi.
Muhofaza qilinayotgan resursdan foydalanish uchun obyektdan talab qilinadigan vakolatlar pogʻonasi. Masalan, belgilangan muhofaza pogʻonasiga oid maʼlumotlar yoki axborotni olishga vakolatlar.английскийaccess levelрусскийуровень доступа
ингл:рус: Subyektning biror obyektdan foydalanishga oid barcha huquqlari.английскийaccess permissionрусскийразрешение на доступ
Foydalanishni ajratish huquqlarini aks ettiruvchi jadval. Ushbu jadvalda tizimdagi har bir obyektga ustun, subyektga esa qator toʻgʻri keladi. Matritsaning ustuni va qatori kesishgan katagida subyektning obyektdan foydalanish huquqlari koʻrsatiladi.английскийaccess matrixрусскийматрица доступа
Tizim resurslarini ishlatish rejimi. Bunda subyektlar oʻrnatilgan qoidalarga qatʼiyan mos ravishda obyektlardan foydalanish huquqiga ega. Foydalanishni cheklash turli modellar boʻyicha, mavzu alomatiga asoslanib qurilgan yoki ishlatishga ruxsat berilgan axborotning maxfiylik grifiga qarab amalga oshirilishi mumkin.английскийaccess differentiationрусскийразграничение доступа
ингл:рус: Subyekt yoki foydalanish obyektining noyob belgisi.английскийaccess identifierрусскийидентификатор доступа
Shaxslarning texnik vositalar, dasturlar va maxfiy axborotdan foydalanish tartibi. Bu ilgaridan ishlab chiqilib tasdiqlangan qoidalarga mos boʻlib, hisoblash vositalarida ishlov berish uchun zarur.английскийaccess differentiation modeрусскийрежим разграничения доступа
Hisoblash texnikasi vositalari yoki avtomatlashtirilgan tizimlarda amalga oshiriladigan jami foydalanishni cheklash qoidalari.английскийaccess differentiation systemрусскийсистема разграничения доступа
Resursga mualliflashtirilgan foydalanish obyektlari roʻyxati, unda foydalanish huquqlari ham keltirilgan boʻladi.английскийaccess control listрусскийсписок контроля доступа
См.: ACL
Qabul qilingan modelga koʻra, subyektlarning axborot resurslaridan foydalanishini cheklashni taʼminlovchi dasturiy-texnik vosita. Bularga foydalanish matritsasi va maxfiylik belgisi kiradi.английскийaccess differentiation toolрусскийсредство разграничения доступа
ингл:рус: mandatory access control (MAC)принудительный контроль доступа
Foydalanish subyektlarining foydalanish obyektlaridan foydalanish huquqlarini tartibga soluvchi jami qoidalar.английскийaccess differentiation rulesрусскийправила разграничения доступа
Obyektlar tarkibidagi axborot uchun maxfiylik belgisini belgilash va subyektlarga bunday maxfiylik pogʻonasiga ega boʻlgan axborotga murojaat etish uchun rasmiy ruxsat (kira olish)ni taqdim etishga asoslangan subyektlarning obyektlardan foydalanishining ajratilishi. Baʼzan Foydalanishni majburiy nazorati deb ham ataladi. Huquqlarni himoyalash va cheklashni oʻz ichida mujassamlagan ushbu usul kompyuter jarayonlari, maʼlumotlar va tizim qurilmalariga nisbatan ishlatiladi va ulardan istalmagan foydalanishning oldini olish uchun qoʻllaniladi. SELinux loyihasi foydalanishni mandatli boshqarish arxitekturasini Linux yadrosiga qoʻshdi. SUSE Linux va Ubuntu tizimlarida AppArmor nomli foydalanishni mandatli boshqarish arxitekturasi mavjud.английскийmandatory access control (MAC)русскиймандатное управление доступом
Foydalanishni boshqarish roʻyxatlari (q: ACL) yoki foydalanish matritsasi asosida subyektlarning obyektlardan foydalanishini boshqarish. Har bir juft (subyekt-obyekt) uchun mumkin boʻlgan foydalanish turlari (oʻqish, yozish va h.k.), yaʼni mazkur subyekt (individ yoki individlar guruhi)ning mazkur resurs (obyekt) uchun foydalanish turlari uchun ruxsat etilgan aniq va bir maʼnoli roʻyxati belgilanishi lozim.английскийdiscretionary access controlрусскийдискреционное управление доступом, избирательное управление доступом
Инвентарь и хозяйственные принадлежности в эксплуатации
